Yeni anayasa görüşmelerinin ilk turu beklenenden gergin geçti. Muhalefet “özgür tartışma iklimi yok” diyerek eleştirirken, iktidar “masaya herkes davetli” çıkışı yaptı. Uzmanlara göre süreç uzun, çetin ve sancılı bir müzakere dönemi işaret ediyor.
Yeni Anayasa için ilk adım:
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) uzun süredir beklenen yeni anayasa çalışmaları resmen başladı. Meclis Başkanı’nın çağrısıyla düzenlenen ilk geniş katılımlı toplantı, siyasi tansiyonun yüksek olduğu bir atmosferde yapıldı.Toplantıya, Meclis’te temsil edilen tüm partilerden genel başkan yardımcıları, grup başkanvekilleri ve komisyon üyeleri katıldı. Ancak oturum başladığı anda tarafların pozisyonlarının oldukça sert olduğu görüldü.
Muhalefet: Özgür, kapsayıcı bir anayasa
Muhalefet partileri, toplantının ilk dakikalarından itibaren iktidarın eleştirilere kapalı olduğunu savunarak sert tepki gösterdi.
Muhalefetin ön plana çıkan eleştirileri şöyle özetlendi:
Yargı bağımsızlığının zayıflatıldığı bir ortamda anayasa tartışmalarının sağlıklı yürümeyeceği,
KHK mağduriyetleri, basın özgürlüğü, toplantı ve gösteri hakkı gibi konular çözülmeden “toplumsal mutabakatın imkânsız olduğu”,
Valilik yasakları, üniversite özgürlükleri ve sivil toplum baskısının sürdüğü bir dönemde “kapsayıcı bir anayasa sürecinden söz edilemeyeceği”.
Bir muhalefet temsilcisi şu ifadeyi kullandı:
“Yeni anayasa ancak özgür bir ülkede yapılır. Bugün ise özgürlük alanları daraltılmıştır. Önce demokratik zemini güçlendirelim, sonra anayasayı konuşalım.”
İktidar: Tüm partilerden katkı bekliyoruz
İktidar cephesi ise eleştirilere karşılık uzlaşmacı bir ton kullanarak sürecin başarıya ulaşması için muhalefetin masada kalması gerektiğini vurguladı.
İktidarın öne çıkan mesajları:
Yeni anayasanın 1982 Darbe Anayasası’nın gölgesinden çıkmak için tarihî bir fırsat olduğu,
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin güçlendirilmesinin öncelikli hedef olduğu,
Muhalefetin süreci “boş suçlamalarla tıkamaya çalıştığı”,
Masaya “ön yargısız ve yapıcı bir katkı sunulması” gerektiği.
İktidar sözcüsü, toplantıda şu ifadeyi kullandı:
“Biz tüm partilerle görüşmeye, dinlemeye ve ortak bir metin çıkarmaya hazırız. Bu ülkenin darbe mirası bir anayasayı hak etmediğini herkes bilir.”
En sert tartışma: Yargı ve Yönetim Sistemi
Toplantıda tansiyonu en çok yükselten başlıklar:
1. Yargı bağımsızlığı
Muhalefet, HSK’nın yapısı, siyasi baskılar ve savcıların bağımsızlığı konusunda kapsamlı reform talep etti.
İktidar ise mevcut sistemin “işlediğini” savundu.
2. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi
Muhalefet parlamenter sisteme dönüş önerisinde bulundu.
İktidar bunun “ülkeye geriye götürmek” olduğunu söyleyerek sert tepki gösterdi.
3. Temel hak ve özgürlükler
Basın özgürlüğü, ifade özgürlüğü, toplantı ve gösteri hakkı gibi maddelerde genişleme öneren muhalefet, “yeni anayasa önce özgürlükleri garanti altına almalı” dedi. ZAMAN Avustralya
