Meclis’te muhalefetin konuşma süresini kısaltarak yasaları daha hızlı geçirmek isteyen AKP, bunun için Meclis içtüzüğünde değişiklik yapmaya hazırlanıyor. İçtüzük değiştirilirse, önümüzdeki aylarda Meclis’e sunulması beklenen başkanlık veya anayasa değişiklikleri daha hızlı ve gürültüsüz geçirilecek!AKP iktidarı yapmayı planladığı bütün yasal ve yönetmelik değişikliklerini ‘başkanlık ya da partili cumhurbaşkanlığı’ sistemine göre şekillendiriyor. İktidar temsilcilerinin açıklamalarına göre, ‘başkanlık ya da partili cumhurbaşkanlığı’ teklifi önümüzdeki haftalarda Meclis’e sunulacak. Saray ve onun AKP’deki uzantıları, Meclis’te ‘gürültü’ çıkmasını istemiyor. Bunun için de Meclis’in çalışma sisteminin yani içtüzüğün değişmesi gerekiyor.
Birinci vazifeniz iç tüzük!
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, içtüzük değişikliğini sık sık gündeme getiriyor. Son olarak AKP milletvekillerine verdiği iftarda, “Bana göre, bir numara, süratle adımını atmanız gereken parlamento iç tüzüğünü değiştirmenizdir. Çünkü Parlamento’nun şu andaki çalışmasına adeta mevcut iç tüzük bir ilkellik getiriyor. Bu ilkellikten kurtulmamız lazım.” demişti. İddiaya göre Meclis İçtüzüğünü baştan sona inceleyen Saray ve ekibi, değiştirilmesi gereken maddeleri de tek tek belirledi. Saray’ın istediği değişiklikler yapıldığı taktirde, vekiller Meclis’te konuşamaz duruma gelecek. Sadece bu da değil; konuşan vekillere ceza da gündemde. Sesini yükselten, iktidarı protesto eden vekil Meclis’ten atılmakla kalmayacak, para cezasına da çarptırılacak.
Haklar gasp edilecek
İçtüzükte yapılacak değişikliklerin tamamı muhalefetin elindeki hakların alınması, daha az konuşturulması ve kanunların daha hızlı yasalaştırılmasına yönelik olacak. AKP Meclis grubu ile parti yöneticilerinin birlikte yaptıkları toplantılarda içtüzükte yapılacak değişiklikler masaya yatırıldı. Muhalefetin de ‘nabzını yoklayacak’ olan AKP, uzlaşma sağlanamazsa kendi içtüzük değişiklik teklifini Meclis’e sunacak. Teklif önce Anayasa Komisyonu’nda ele alınacak, ardından da Genel Kurul’da görüşülecek. Teklif Meclis tatile girmeden yasalaştırılacak.
Muhalefetin konuşması ‘gereksiz’
Yapılan çalışmalara göre iç tüzükte öncelikle genel kurulun her gün yaklaşık 3 saatini alan ‘grup önerileri’ sistemi değiştirilecek. AKP’nin en çok şikayet ettiği ve ‘3 saat sonra gündeme başlayabiliyoruz’ diye eleştirdiği grup önerileri, 5 veya 10 dakika ile sınırlanacak. Mevcut sistemde her parti Meclis’in gündemini belirlemek için her gün ‘grup önerisi’ verebiliyor. Öneri üzerinde her grup 10’ar dakika konuşuyor. Bir grup önerisi, tartışma olmaması halinde, 45 dakika ile 1 saat arasında sürüyor. 3 muhalefet partisinin de grup önerisi verdiği gün görüşmeler yaklaşık 3 saat sürüyor. AKP bu süreyi ‘gereksiz’ bulurken, muhalefet partileri bu görüşmelerde kendi gündemleri üzerinde konuşmalar yapıyor. AKP ise grup önerilerinin haftada bir gün verilebilmesini, sadece öneriyi veren partinin 5 veya 10 dakika konuşabilmesini istiyor.
‘Karar yeter sayısı’ artırılacak
Muhalefetin sıkça başvurduğu ve AKP milletvekillerini genel kurula kilitleyen ‘karar yeter sayısı’ isteme sistemi de değiştirilecek. Halen sadece ‘bir’ milletvekilinin talebi ile istenen karar yeter sayısı nedeniyle genel kurulda en az 139 milletvekilinin bulunması gerekiyor. AKP ise ‘bir’ milletvekili yerine ‘yoklama’da olduğu gibi 20 milletvekilinin karar yeter sayısı isteyebilmesi üzerinde çalışıyor. Karar yeter sayısı istemenin zorlaştırılması ile Genel Kurul’da gereğinden az sayıda milletvekili olsa da tasarılar yasalaştırılabilecek.
Muhalif vekillere ceza yağacak
Muhalefetin engelleme girişimlerinin önüne geçmek ve gözdağı vermek için de milletvekillerine verilebilen cezalar attırılacak. Halen bir milletvekiline en fazla ‘üç birleşim genel kuruldan uzaklaştırma’ cezası verilebilirken, bu sürenin arttırılması, para cezası da verilmesi ve hatta milletvekilliğinin düşürülmesine varacak cezalar verilmesi üzerinde duruluyor. Muhalefetin sıkça başvurduğu ‘sataşmadan söz alma’, ‘bir önceki genel kuruldaki ifadeyi düzeltme’, ‘usul tartışması açma’ gibi genel kurulda süre alan konularda da değişiklikler yapılacak.
Tasarılar, ‘kolay’ yasalaşacak
AKP ayrıca komisyonların ‘asıl’, genel kurulun ise ‘siyasi konuşmaların’ yapıldığı daha radikal bir öneriyi de tartışıyor. Henüz karar verilmeyen bu sistemde kanun tasarıları komisyonlarda görüşülecek; genel kurulda ise tasarıların madde madde görüşülmesi yerine sadece geneli üzerinde konuşmalar yapılacak. Bu şekilde tasarıların yasalaşması çok daha kolay olacak.
