Türkiye’de ‘var mı yok mu?’ diye günlerce tartışma konusu olan “çıplak arama” konusunda dikkat çekici bir yönetmelik değişikliği yaşandı. Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmelik ile hapishanede “çıplak arama” ifadesi Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik’ten çıkarıldı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzalı 11 Kasım tarihli “Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” bugünkü Resmi Gazete’de yayınlandı. Yönetmelik ile “çıplak arama” ifadesi yerine “detaylı arama” getirildi.
‘UTANMA DUYGUSU’ VURGUSU
Değişiklik ile Yönetmelik’teki “Arama ve sayımlar sırasında insan onuruna saygı esastır” hükmü “Arama ve sayımlar sırasında insan onuruna ve haysiyetine saygı ile utanma duygusunun ihlal edilmemesi esastır. Bu kapsamda gerekli her türlü tedbir alınır” şeklinde değiştirildi.
‘BAŞKA ŞEKİLDE TESPİT EDİLEMEZSE’
Yönetmeliğin 34/2. Maddesindeki “Hükümlünün üzerinde, kuruma sokulması veya bulundurulması yasak madde veya eşya bulunduğuna dair makul ve ciddi emarelerin varlığı ve kurum en üst amirinin gerekli görmesi hâlinde, çıplak olarak veya beden çukurlarında aşağıda belirtilen usullere göre arama yapılabilir” hükmündeki, “Ciddi emarelerin varlığı” ifadesinin devamına, “Bunun başka suretle tespitinin olanaksız olması durumunda” ibaresi eklendi.Ayrıca yönetmeliğe, “Hükümlüye arama sırasında tek kullanımlık giyim önlüğü verilir” şartı da dahil edildi. “Detaylı arama” sonrası tutanak tutulması ve aranan ile arayan kişilerin imzalarının tutanakta yer alması zorunlu tutuldu.
ESKİ YÖNETMELİK NE DİYORDU?
Eski yönetmeliğin 2. fıkrasında çıplak arama ve beden çukurlarının aranmasına dair ‘bunun başka suretle tespitinin olanaksız olması’ ifadesi bulunmuyordu. Aynı zamanda beden çukurlarındaki arama tutanak altına alınmıyordu. Ayrıca çıplak arama esnasında ‘tek kullanımlık önlük’ verilmiyor sadece giysilerin çıkartılması isteniyordu.
GERGERLİOĞLU GÜNDEME GETİRMİŞTİ
Halkların Demokratik Partisi (HDP) Kocaeli Milletvekili ve İnsan Hakları İnceleme Komisyonu Üyesi Ömer Faruk Gergerlioğlu, Şubat ayında Meclis’teki açıklamasında, gözaltı merkezlerinde ve cezaevlerinde çıplak arama yapıldığını açıkladı. Ardından da cezaevlerinde çıplak arama yapılmadığına ilişkin açıklamalar nedeniyle de özür beklediğini söyledi. Gergerlioğlu, Uşak’ta gözaltına alınan 30’a yakın kadın öğrencinin çıplak aramaya maruz kaldığını anlattı.
‘TAKİP EDECEĞİZ’
Yönetmelik değişikliği sonrası Gergerlioğlu, “@Akparti nin inkar ettiği çıplak arama yönetmelikten çıktı. Detaylı Arama geldi, uygulamayı takip edeceğiz. Mücadelemiz bir gerçeğin ortaya çıkmasını sağladı. Allah’a şükür” açıklamasında bulundu.
ÖZLEM ZENGİN İNKAR ETMİŞTİ
AKP Grup Başkanvekili Özlem Zengin ise çıplak arama iddialarını reddederek Gergerlioğlu’na Meclis’teki konuşmasında şu yanıtı verdi: “Bir kadını çıplak arayacaksın, dakikasında bundan rahatsızlığını beyan eder, bir sene beklemez. Onurlu kadın, ahlaklı kadın bir sene beklemez.” Zengin gelen tepkiler üzerine de “Bu uygulamanın var olması İnsan Hakları İhlali konusu olduğu anlamına gelmez. Türkiye’de bu tür arama hiç yoktur demiyorum. Madem böyle bir mesele var bir zahmet bunun şikayetini de yapın” demişti.
ÇIPLAK ARAMAYI DİLE GETİRENLERE SORUŞTURMA AÇILMIŞTI
Bu gelişmeler üzerine Türkiye’nin birçok şehrinden kadınlar karakollarda, cezaevlerinde ya da görüşlerde maruz kaldıkları çıplak aramayı yayınladıkları videolarla kamuoyuna duyurmuştu. Ardından Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, sosyal medyada cezaevlerinde çıplak arama yapıldığını iddia edenlere yönelik “FETÖ soruşturması” başlatıldığını duyurmuştu.
