Orta Asya’nın beş lideri, 15–16 Kasım 2025 tarihlerinde Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te 7. Devlet Başkanları Danışma Toplantısı’nda (Consultative Meeting) bir araya geldi. Zirve, bölgesel istikrar, ortak projeler ve çok taraflı iş birliğini güçlendirmek adına önemli bir dönüm noktası olduğunu belirten ev sahibi Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev; “Taşkent zirvesi, istikrarlı, birbirine bağlı ve müreffeh bir Orta Asya inşa etmede yeni bir dönüm noktasını temsil ediyor.” dedi.
Orta Asya’nın beş ülke lideri Taşkent’te düzenlenen 7. Devlet Başkanları Danışma Toplantısı’nda bir araya geldi.
Katılımcılar ve Davetli Konuklar
Toplantıya Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ev sahipliği yaparken, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kassym-Jomart Tokayev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Tacikistan Cumhurbaşkanı İmomali Rahmonov ve Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedow da zirvede yer alıyor. Azerbaycan ise onur konuğu olarak üçüncü kez bu şekilde davet edildi.Liderler, bölgesel entegrasyonu ilerletmek amacıyla “öncelikli sektörlerde ortak projeleri” tartışıyor. Ekonomik iş birliğinin yanı sıra su yönetimi, enerji, ulaşım, altyapı ve çevresel konular da zirvenin ana başlıkları arasında bulunuyor. Ev sahibi Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, zirvenin açılışında yaptığı konuşmada bölgesel iş birliğinin geldiği noktayı vurgulayan dikkat çekici mesajlar verdi.Mirziyoyev, bölgedeki olumlu atmosferin önemine işaret ederek, “Uzun yıllardan sonra ilk kez bölgede karşılıklı anlayış atmosferi oluşuyor.”
dedi. Bu sürecin Orta Asya ülkeleri arasındaki güveni güçlendirdiğini belirtti.Zirvenin önemini değerlendiren Mirziyoyev, Taşkent buluşmasının bölge için yeni bir aşamanın kapısını araladığını belirterek, “Taşkent zirvesi, istikrarlı, birbirine bağlı ve müreffeh bir Orta Asya inşa etmede yeni bir dönüm noktasını temsil ediyor.”
ifadelerini kullandı.Cumhurbaşkanı, ekonomik ve ticari iş birliği dosyalarının zirvenin en önemli başlıkları arasında bulunduğunu söyleyerek, ülkelerin daha somut adımlar atması gerektiğini vurguladı:
“Sanayi iş birliğini daha aktif şekilde teşvik etmeli, bölgesel ve bölgeler arası tedarik zincirlerini geliştirmeli ve sınır ötesi ticaret bölgelerini genişletmeliyiz.”
Mirziyoyev’in sözleri, Orta Asya’da son yıllarda hız kazanan diplomatik yakınlaşmanın ve ekonomik bütünleşmenin geleceğine dair güçlü bir mesaj olarak değerlendirildi. Zirvenin sonunda çok taraflı bir dizi anlaşmanın imzalanması ve ortak projelerde ilerleme sağlanması bekleniyor.
Somut Adımlar: Çok Taraflı Anlaşmalar
Zirve sonunda büyük bir multilateral belge paketi imzalanması planlanıyor. Bu tür belgeler, ülkeler arası bağları kurumsallaştırmayı ve uzun vadeli projelere altyapı hazırlamayı hedefliyor.
Ekonomik kazanımlar ve ticaret hacmi
Bölgesel entegrasyonun ekonomik faydaları da dikkat çekici. Euronews’e göre, Orta Asya ülkeleri arasındaki ticaret hızla büyüyor: Özbekistan’ın komşularıyla ticareti 2017’de 2,8 milyar euro iken, 2024’te 6 milyar euroya ulaşmış.Ayrıca liderler, sanayi iş birliklerini artırmayı, ortak girişimleri teşvik etmeyi ve bölge içi ticareti daha rekabetçi hale getirmeyi planlıyor.
Bölgesel Entegrasyonda yeni aşama
Mirziyoyev, bu danışma toplantılarının “Orta Asya’nın yeni çağı”nın eşiğinde olduğunu vurguluyor. Küresel jeopolitik riskler, iklim değişikliği, gıda ve enerji güvenliği gibi zorlukların, Orta Asya ülkelerini daha yakın çalışmaya yönlendirdiğini belirtiyor.
Avrupa Birliği ve uluslararası bağlam
Bu zirve, ayrıca AB ile Orta Asya arasındaki bağların güçlendirilmesinin de bir parçası olarak görülüyor. Nitekim 4 Nisan 2025’te Samarkand’da düzenlenen ilk AB–Orta Asya Zirvesi’nde, stratejik ortaklık ilan edilmiş ve kurumsallaşma adımları atılmıştı.
AB bu kapsamda ulaşım, enerji, dijital bağlantı ve stratejik hammaddeler üzerinde iş birliğini artırmak için taahhütlerde bulundu.ZAMAN Avustralya
