Kazakistan’da yeni anayasal sistemin en önemli adımlarından biri atıldı. Ülkenin iki kanatlı parlamento sisteminin yerini alan 145 üyeli Kurultay, Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in katılımıyla Astana’da ilk kez toplandı. Tarihi oturumun açılışında konuşan Tokayev, “Bugünden itibaren devletin siyasi sisteminin yenilenmesi süreci başlıyor. Basitçe ifade etmek gerekirse, artık geri dönüş yok” ifadelerini kullandı.
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, yeni anayasa çerçevesinde oluşturulan tek kanatlı yasama organı Kurultay’ın ilk oturumunu bugün Astana’da açtı. Ülke tarihinde yeni bir siyasi dönemin başlangıcı olarak değerlendirilen oturumda konuşan Tokayev, yeni parlamentonun yalnızca yasama sistemindeki bir değişiklik olmadığını, devlet yönetiminin yeniden yapılandırılmasında önemli bir rol üstleneceğini söyledi.
Tokayev, şöyle konuştu:
“Ülkemizin tek kanatlı yasama organı Kurultay resmen çalışmalarına başlıyor. Bu, bugünden itibaren devletimizin siyasi sisteminin yenilenmesi sürecinin başladığı anlamına geliyor.”
“TARİHİ BİR AN YAŞIYORUZ”
Kurultay’ın ilk dönem milletvekillerine seslenen Tokayev, Kazakistan’ın gelişim sürecinde yeni bir sayfanın açıldığını belirterek, yaşanan değişimi “tarihi bir an” olarak nitelendirdi.Cumhurbaşkanı Tokayev: “Bugün ülkemiz kalkınma yolunda son derece önemli bir aşamaya girdi. Bu, devletimiz açısından özel anlam taşıyan bir olay, tarihi bir andır.” dedi.
Yeni anayasanın halkın desteğiyle kabul edildiğini hatırlatan Tokayev, Kurultay’ın faaliyete geçmesinin siyasi ve hukuki sistemde başlayan dönüşümün devamı olduğunu kaydetti.
TOKAYEV: “KURULTAY DEVLET YÖNETİMİNİ KÖKTEN YENİLEYECEK”
Tokayev, tarih boyunca Türk ve Kazak devlet geleneğinde önemli kararların kurultaylarda alındığını hatırlatarak, yeni yasama organına “Kurultay” adının verilmesinin bilinçli bir tercih olduğunu ifade etti.Tokayev:
“Atalarımız, ülkenin kaderinin belirlendiği kritik dönemlerde Kurultay toplardı. Reformlarımız sayesinde tarihi kökleri çok derinlere uzanan Kurultay kavramı yeniden hayat buldu.” ifadelerini kullandı.Yeni Kurultay’ın devlet mekanizmasının tamamına etkide bulunacağını vurgulayan Tokayev:
“Kurultay, yönetim sistemini köklü biçimde modernize edecek ve devlet aygıtının çalışmalarına güçlü bir ivme kazandıracaktır.” dedi.
“HALKIN EMANETİNE SADIK KALIN”
İlk Kurultay’ın milletvekillerine büyük bir sorumluluk düştüğünü belirten Tokayev, milletvekillerinden kişisel ve siyasi çıkarların üzerinde ülkenin menfaatlerini tutmalarını istedi.Cumhurbaşkanı:
“Kurultay’ın ilk dönemine olağanüstü bir sorumluluk yüklenmiştir. Milletvekilleri halkın emanetine sadık kalmalı ve devletin çıkarlarına hizmet etmelidir. Her karar ülkenin kaderini ve devletin geleceğini doğrudan etkiler. Bu nedenle her adım dikkatle atılmalıdır. Kişisel çıkarlar değil, ülkenin menfaatleri her şeyin üzerinde tutulmalıdır.Kurultay devlet ile halk arasında bir köprü olmalı ve milletimizi ortak hedefler etrafında birleştirmelidir.” diye konuştu.
“REFORMLAR YAVAŞLAMAYACAK; GERİ DÖNÜŞ YOK”
Tokayev’in konuşmasının dikkat çeken bölümlerinden biri de reformların geleceğine ilişkin açıklamaları oldu.Dünyanın büyük ve öngörülemez değişimlerden geçtiğine dikkat çeken Kazak lider:
“Dünyadaki gelişmeler giderek kaotik ve düzensiz bir nitelik kazanıyor. Bizi ileride neyin beklediğini tahmin etmek zor. Hiçbir devlet ve hiçbir millet bu sarsıntıların dışında kalmış değildir.” değerlendirmesinde bulundu.Devletler, özellikle de büyük güçler arasındaki güvenin azaldığını belirten Tokayev, Birleşmiş Milletler sistemine de eleştiri yöneltti:
“BM Güvenlik Konseyi, dünyada ve bölgelerde barış, istikrar ve güvenliği koruma görevini yerine getirmekte yetersiz kalıyor.” dedi.Kazakistan’ın bu şartlarda reformlarını sürdürmesi gerektiğini söyleyen Tokayev sözlerini şöyle sürdürü:
“Yürütmekte olduğumuz geniş kapsamlı reformların temposu bundan sonra azalmak bir yana, daha da hızlanacaktır. Basitçe ifade etmek gerekirse, artık geri dönüş yok.”
“YASALAR HALKIN ANLAYABİLECEĞİ ŞEKİLDE OLMALI”
Yeni Kurultay’ın en önemli görevlerinden birinin kaliteli yasama faaliyeti olacağını belirten Tokayev, milletvekillerine yasaların hazırlanması konusunda da mesaj verdi.Tokayev:
“Yasa yapmak son derece sorumluluk gerektiren bir iştir. Yasalarımız adil, halkın anlayabileceği kadar açık ve aynı zamanda çağın gereklerine uygun, ileri düzeyde olmalıdır.” dedi.
Yeni anayasal sistemle yasama organının yetkisinin önemli ölçüde artırıldığını ifade eden Tokayev, Kurultay’a ülkenin geleceğini ilgilendiren temel konularda geniş yetkiler verildiğini kaydetti.
SEÇİME KATILIM YÜZDE 74’Ü AŞTI
Tokayev, 23 Ağustos’ta gerçekleştirilen tarihi Kurultay seçimlerine katılımın yüzde 74’ü geçtiğine dikkat çekerek sonuçların reformlara yönelik toplumsal desteği gösterdiğini savundu.Cumhurbaşkanı Tokayev:
“Vatandaşlarımız Kazakistan’da gerçekleştirilen geniş kapsamlı dönüşümleri bütünüyle destekliyor. Kurultay seçimleri bunu açık biçimde gösterdi.Halkımız yüksek bir sorumluluk ve birlik ortaya koyarak tarihi ve kararlı bir tercih yaptı.” ifadelerini kullandı.
145 MİLLETVEKİLİ, BEŞ PARTİ
23 Ağustos’ta gerçekleştirilen seçimlerin ardından Kazakistan Merkez Seçim Komisyonu, 145 milletvekilinin tamamını 27 Ağustos’ta resmen kaydetti.Seçim sonuçlarına göre Adilet Partisi 110 milletvekiliyle Kurultay’da açık ara çoğunluğu elde etti. Auyl Partisi 10, Respublica 9, Ak Jol Demokratik Partisi 8 ve Ulusal Sosyal Demokrat Parti de 8 milletvekiliyle yeni yasama organında temsil hakkı kazandı.Kurultay üyeleri beş yıllığına, ülke çapındaki tek seçim bölgesinde siyasi partilerin listeleri üzerinden seçildi.
HÜKÜMET İSTİFA ETTİ
Kurultay’ın ilk toplantısıyla birlikte Kazakistan’da yürütme organında da yeni dönem başladı.Başbakan Olcas Bektenov başkanlığındaki hükümet, yeni seçilen Kurultay’ın göreve başlaması öncesinde yetkilerini bıraktı. Cumhurbaşkanı Tokayev de 28 Ağustos’ta hükümetin görevden ayrılmasına ilişkin kararnameyi imzaladı.Mevcut Bakanlar Kurulu’nun, yeni hükümet oluşturulana kadar görevlerini sürdüreceği bildirildi.
“KAZAKİSTAN BÜYÜK BİR ŞANTİYEYE DÖNÜŞÜYOR”
Tokayev konuşmasında ekonomiye de geniş yer ayırdı. Sanayileşme çalışmalarının hız kazandığını, ülkenin ekonomik yapısının yeniden şekillenmeye başladığını belirten Cumhurbaşkanı:
“Büyük kamu yatırımları ve doğrudan yabancı yatırımlar sayesinde ülkenin dört bir yanında yeni üretim tesisleri açılıyor, binlerce kalıcı istihdam oluşturuluyor.” dedi.
Ulaşım, enerji, su ve diğer altyapıların büyük çaplı şekilde yenileneceğini belirten Tokayev, seçim kampanyası sırasında ülkenin çeşitli bölgelerini ziyaret eden milletvekillerinin de gördüğü üzere Kazakistan’ın adeta “büyük bir şantiyeye” dönüşmekte olduğunu söyledi.
“BİRLİĞİMİZİ KORURSAK DAHA ÇOK HEDEFE ULAŞACAĞIZ”
Tokayev konuşmasının sonunda Kurultay milletvekillerine birlik mesajı vererek; diyen Tokayev, sözlerini şöyle tamamladı;“Kurultay’ın ilk dönemi ülkemizin gelişiminde yeni bir aşamadır. Halk sizlere büyük güven duyuyor. Şimdi bu güveni karşılamanız ve topluma fayda sağlayacak işlere odaklanmanız gerekiyor.Birlik ve beraberliğimizi koruyabilirsek daha pek çok hedefe ulaşacağız. Bütün amaçlarımızı gerçekleştireceğiz. Buna yürekten inanıyorum.”
