Mısır’ın inisiyatifiyle oluşturulan Suriye ‘Dörtlü’ Temas Grubu, dışişleri bakanları düzeyindeki ilk resmî; toplantısını dün Kahire’de yaptı.
Toplantıya Türkiye’nin yanı sıra Mısır ve İran dışişleri bakanları katıldı. Suudi Arabistan ise Dışişleri Bakanı Suudi el Faysal’ın rahatsızlığından dolayı toplantıda temsil edilmedi. Toplantıda Türkiye’yi temsil eden Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, zirve öncesi Mısır Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi ve Başbakan Hişam Kandil ile bir araya geldi. Davutoğlu, temaslarının ardından basına yaptığı açıklamada, Türkiye ve Mısır’ın Suriye perspektifinin yüzde yüz aynı olduğunu söylerken, “Mısır ile işbirliği içinde diğer devletlerin katılımıyla yeni bir Ortadoğu inşa edeceğiz.” dedi. Ekim ayında Mısır lideri Mursi’nin Türkiye’yi ziyaret edeceğini bildiren Davutoğlu, iki ülke arasında daha önce varılan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Anlaşması çerçevesinde 10-12 Mısırlı bakanın Türkiye’ye gelerek, yeniden başlatılacak olan sürecin alt yapısını hazırlayacağını, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın da bu çerçevede ekim ayında Mısır’a bir ziyaret gerçekleştireceğini anlattı. Türkiye ile Mısır’ın, askeri, siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda ilişkilerini üst düzeye çıkaracağını, bunun seviyesinin de geleneksel ikili ilişkilerden çok daha ileri düzeyde olacağını ifade etti. Bir soru üzerine Suriye politikasından dolayı İran’ı isim vermeden eleştiren Bakan Davutoğlu, “Mısır’da devrimi destekleyip, Suriye’de halkın isteklerini görmezden gelemezsiniz. Çifte standardı uygulayamazsınız.” dedi. Mısır Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Yasir Ali ise Davutoğlu’nun Mursi’ye, İran’ın Esed rejimine verdiği desteğin çok iyi bilindiğini söylediğini aktardı.
Kahire’de İran’ı temsil eden Ali Ekber Salihi de dün Mursi ile bir araya geldi. Diplomatik kaynaklar Mursi’nin görüşme sırasında İran’a Esed rejimine desteğini kesmesi karşılığında bölgedeki yalıtılmışlığının ortadan kaldırılması için yardım etme taahhüdünde bulunduğunu iddia etti. Kaynaklara göre Mursi’nin sunduğu paket içinde İran’la diplomatik ilişkilerin yeniden tesis edilmesi ve Körfez ülkeleri ile uzlaşma gibi konular bulunuyor.
Geçtiğimiz ay İslam İşbirliği Teşkilatı’nın Mekke Zirvesi’nde Temas Grubu oluşturulması çağrısında bulunan Mısır lideri Mursi’ye diğer üç ülke de olumlu cevap vermiş, ‘Dörtlü’ ilk toplantısını geçtiğimiz hafta diplomatlar düzeyinde yine Mısır’da gerçekleştirmişti. Zirvenin katılımcılarından Türkiye, Mısır ve Suudi Arabistan, başta Esed rejiminin devrilmesi gerektiği olmak üzere Suriye konusunda benzer görüşler paylaşırken, İran ise Beşşar Esed rejimini kayıtsız şartsız bir biçimde destekliyor. İran’ın Temas Grubu’na davet edilmesi bazı Batılı ülkeler tarafından tepki çekmiş, Mısır ise hem Ortadoğu’nun en güçlü ülkelerinden biri olması hem de Esed rejimini desteklemesinden dolayı Tahran’ın toplantılarda yer almasının çözüme katkı sağlayacağını duyurmuştu. Mursi’nin şu an bölgenin en güncel konusu olan Suriye konusunda başlattığı inisiyatif, Mısır’ın bölge dengelerinde tekrar yerini alması şeklinde yorumlanıyor. Toplantıya katılan ülkelerden S.Arabistan, İran’ı bölgede en büyük tehlike olarak görürken, Türkiye’nin de Suriye krizinden sonra Tahran ile ilişkileri tarihindeki en gergin günlerinden birini yaşıyor. İstanbul’da ‘nükleer diplomasi’
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Suriye toplantısı için Kahire’ye gitmeden önce Ankara’da İran’ın nükleer başmüzakerecisi Said Celili ile görüştü. İran tarafının talebi üzerine gerçekleşen görüşmede Tahran’ın nükleer dosyası ele alındı. Celili’nin bugün de İstanbul’da Avrupa Birliği’nin Dış Politika Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton ile bir araya geleceği açıklandı. Ashton’ın sözcüsü, İran ile altı büyük devlet arasında haziran ayında Moskova’da yapılan görüşmelerde ilerleme sağlanamadığını hatırlatarak Celili ile bugün yapılacak görüşmenin ‘İran ile angajman için devam eden çabaların bir parçası’ olduğunu ifade etti. Nükleer müzakerelere daha önce İstanbul da ev sahipliği yapmış, ancak görüşmelerde net bir karar alınamamıştı. Bir süredir taraflar arasında sadece teknik düzeyde görüşmeler yapılıyordu.
