AİHM’den 109 başvuru hakkında ihlal kararı:Türkiye bir tazminata daha mahkum edildi

AİHM, 109 Türkiye’den yapılan 109 başvuru hakkında özgürlük ve güvenlik hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Mahkeme, tutuklama kararlarında makul şüphe ve yeterli gerekçe bulunmadığını belirlerken, başvuruculara 3 bin ila 5 bin avro arasında tazminat ödenmesine karar verdi.

AİHM iki farklı dosyada Türkiye aleyhine 109 başvuru hakkında özgürlük ve güvenlik hakkının ihlal edildiğine karar verdi.AİHM, 93 başvurucu hakkında, makul şüphe yokluğu ve tutukluluğun ilgili ve yeterli gerekçelerle açıklanmaması nedeniyle AİHS m. 5’in ihlal edildiğine hükmetti.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 17 Mart 2026 tarihli Yaman ve Diğerleri / Türkiye ile Çakar ve Diğerleri / Türkiye kararlarında, toplam 93 başvurucu bakımından özgürlük ve güvenlik hakkının ihlal edildiğini tespit etti. Yaman ve Diğerleri / Türkiye kararında Mahkeme, aralarında 77 başvurucu yönünden, ilk tutuklama tedbirini haklı kılacak somut ve bireyselleştirilmiş bir makul şüphe ortaya konulamadığı sonucuna ulaştı. ByLock kullanımı, Bank Asya hesap hareketleri, sosyal medya paylaşımları, bazı kişi ve kurumlarla irtibat gibi olguların tek başına ya da kalıp ifadelerle ileri sürülmesinin, suç işlendiğine dair objektif bir şüphe standardını karşılamadığı vurgulandı. Mahkeme bu nedenle AİHS m. 5 § 1’in ihlal edildiğine karar verdi.

Çakar ve Diğerleri / Türkiye kararında ise, 16 başvurucu yönünden, tutuklama ve tutukluluğun devamı kararlarının ilgili ve yeterli gerekçelere dayanmadığı tespit edildi. Ulusal mahkemelerin suçun niteliği, katalog suç değerlendirmesi, delil durumu, kaçma ve delilleri etkileme riski gibi sebepleri soyut, genel ve klişe ifadelerle tekrarladığı; ancak başvurucular bakımından neden tutuklamanın zorunlu olduğuna dair gerçek bir bireyselleştirilmiş değerlendirme yapmadığı belirtildi. Mahkeme bu nedenle AİHS m. 5 § 3’ün ihlal edildiğine hükmetti.

Her iki karar da, olağanüstü hâl ve darbe teşebbüsü sonrası dönemin bağlamının, Sözleşme’nin 5. maddesiyle güvence altına alınan kişi özgürlüğü güvencelerini ortadan kaldırmadığını bir kez daha ortaya koymaktadır. Mahkeme, adil tatmin bakımından Yaman kararında süresi içinde talepte bulunan başvurucuların her birine 5.000 avro, Çakar kararında ise talepte bulunan başvurucuların her birine 3.000 avro ödenmesine hükmetti.