Strazburg’da bulunan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), bugün açıkladığı Tüzemen ve Diğerleri v. Türkiye kararında, 117 başvurucunun tutukluluğuna gerekçe gösterilen delillerin “makul şüphe” oluşturmadığını belirterek Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) özgürlük ve güvenlik hakkını düzenleyen 5’inci maddesinin ihlal edildiğine hükmetti. Mahkeme, Türkiye’nin 111 başvurucuya kişi başı 5 bin avro olmak üzere toplamda 555 bin avro tazminat ve yargılama gideri ödemesine karar verdi.
AİHM: Deliller yetersiz, tutuklama orantısız
Kararda, 15 Temmuz 2016 sözde darbe girişiminin ertesinde başvurucuların tutuklanmasına gerekçe olarak sunulan delillerin makul şüphe standardını karşılamadığı ve tutuklama tedbirinin orantılı olmadığı vurgulandı.Türk makamlarının tutuklama kararlarında dayandığı iddia edilen deliller arasında şunlar yer alıyordu:
- ByLock kullanıcısı olmak,
- Cemaat bağlantılı kişilerle yoğun telefon trafiği,
- Bank Asya’daki hesaplar,
- Kapatılan kurumlarda çalışmak ya da üye olmak,
- Tanık ifadeleri,
- 1 dolar bulundurmak,
- Yurt dışı seyahatleri,
- Cemaat ile ilişkili olduğu iddia edilen okul ve yurtlarla bağlantı,
- Sosyal medya paylaşımları ve protestolara katılım,
- Sohbet toplantılarına katılmak,
- Belirsiz miktarda maddi destek sağlamak.
AİHM bu tür delillerin somut ve bireyselleştirilmiş bir suç şüphesi içermediğini, çoğu zaman genel ve muğlak değerlendirmelere dayandığını ifade etti.
Karar, AİHM’in 15 Temmuz sonrası tutuklamalarda standart delil kabul edilen bazı unsurların, tek başına özgürlüğün kısıtlanması için yeterli olmadığını net biçimde ortaya koyması açısından dikkat çekici. Mahkeme daha önce de pek çok kez benzer kararlar vermişti. Özellikle pilot Yalçınkaya kararında Türkiye’deki yargılamalardaki sistematik problemlere vurgu yapmıştı.ENSAR NUR | TR724
