AİHM başvurularında mahkemenin zorunlu kıldığı PDF dilekçe şablonu kullanılacağından sayfa sınırlaması mevcuttur. Dolayısıyla meramınızı dolaylı anlatımlara girmeden doğrudan anlatmanız gerekmektedir. Bir başvuru dilekçesi öncelikle okuyanı etkilemelidir. Okuyanı etkilemeyen bir metnin lehinize sonuç doğurması güç olacaktır. Sayfa sınırlamasını da dikkate alarak “etkili” bir metin üretmede aşağıdaki noktalara dikkat etmelisiniz.
Bu çalışmadaki örneklemelerde OHAL KHK’ları ile memuriyetten atılanlar esas alınmıştır. Bununla birlikte,
•667 sayılı KHK ile çalıştıkları kurumlar tarafından soruşturma ile ihraç edilenler,
•Çalıştığı okul/dersane kapatıldığı için işsiz kalan öğretmen vs. çalışanlar,
•Ortağı olduğu şirkete kayyım atanan/el konulan iş adamları,
•Diğer mağdurlar.
Kategorisinde yer alanlar da AİHM başvurusu hazırlarken kendi durumlarına uygun olan bağlamlarda vereceğimiz önerileri izlemelidirler. Statüler farklı olsa da mağduriyetler ortaktır.
ANLATIM AÇISINDAN
1. Gerçeği, sadece gerçeği: Siz bir OHAL KHK’sı ile memuriyetten ihraç edilmiş ve sırf bu yüzden bir dizi “hak mahrumiyeti” yaşayan bir Başvurucusunuz. Bu çok açık ve net bir durumdur. Bütün iddia ve taleplerinizi bu açık ve net gerçeklik üzerinden dile getirmelisiniz. İçinde bulunduğunuz durum Batılı bir gözlemci açısından zaten yeterince dramatiktir. Dolayısıyla abartılı ifadeler kullanmanıza gerek yok. Örneğin “eskiden saygın ve iyi geliri olan bir mesleğim vardı, şimdi pazarlarda satıcılık yapıyorum” gibi ifadelerin iddianızı kanıtlama adına size bir yararı olmadığı gibi içerdiği elitist imadan dolayı okuyucuyu olumsuz etkilemesi de mümkündür.
2. Buraya özellikle dikkat! Siz “FETÖ/PDY” bağlantısı iddiasıyla memuriyetten ihraç edilmediniz. Kamu görevinden uzaklaştırılmanızı öngören KHK’larda buna ilişkin bir ifade hatta ufak bir ima dahi yok. Dolayısıyla olayların anlatımında bu konuya girmeniz yararsızdır, aleyhinize olabilir. KHK soyut ve kanıtlanmamış bir terör örgütü bağlantısına gönderme yaparak sizi ihraç ettiğine göre siz de bu noktadan hareket etmelisiniz.
Eğer ihraç edilmeden önce açığa alınmış ve bu süreçte kurumunuzca size yöneltilen yazılı suçlamalarda FETÖ/PDY bağlantısı iddiası varsa kuşkusuz siz de bu suçlamaları aktarıp kanıtlanmamış, yargılamaya konu olmamış bir suçlamanın kurbanı olduğunuzu belirtebilirsiniz. Bunu yaparken terör örgütü olduğu yönünde bir mahkeme kararı bulunmayan, Hükümetçe iddia olunan “FETÖ/PDY” kısaltması yerine “Gülen Hareketi” veya “Cemaat” terimlerini kullanmalısınız.
Başvurunuzda söz konusu hareketin “terör örgütü” olup olmadığına ilişkin bir tartışma başlatmayın. Unutmayın, siz bir OHAL KHK’sı ile işten atıldınız, hepsi bu; ne böyle bir hareketle ne de terör örgütü ile bağlantınız var. AİHM’in önüne götürdüğünüz konu da budur; sizi bu odaktan uzaklaştıracak konulara girmeyin. AİHM sizin bir OHAL KHK’sı ile işten atılmış olmanızı “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi” (AİHS) hükümlerine uygunluk açısından inceleyip karara bağlayacak; Gülen Hareketinin terör örgütü olup olmadığını değil. Üyesi olmadığınız bir oluşumu savunmak sizin işiniz olmamalı. Aksi yaklaşım, bu hareketle bağlantınız varmış da gizlemeye çalışıyormuşsunuz izlenimi verecektir. Bunun yerine, kendinizi anlatırken “darbeye karıştığı kanıtlamamış…” veya “terör örgütü bağlantısı kanıtlanmamış…” biri olduğunuzu vurgulamaya özen göstermelisiniz.
3. Hayal görmeyin, senaryo üretmeyin: Memuriyetten atılmanızın olası nedenleri (fişleme, ihbar vb.) üzerinde yorum yapıp tahminlerde bulunmayın. Sizin neden atıldığınız değil, nasıl atıldığınız odakta olmalı. Nedeni ne olursa olsun, hatta suçlamalar (terör örgütü bağlantısı) yüzde yüz doğru bile olsa mahkeme kararı olmaksızın işten atılmanız ve -pasaport iptali gibi- bir dizi kısıtlamaya tabi tutulmanız AİHS’nde sayılan pek çok temel insan hakkını zaten ihlal etmektedir. Davalı idarenin sizi ne ile suçladığını görmeden tahmini suçlamalara karşı reddiye yazmaya kalkmayın; aleyhinize olacaktır. İdare savunma sadedinde bir takım suçlamalarda bulunduğunda zaten bunları yanıtlayıp reddetme hakkınız var. Şu aşamada, hiçbir suçlamanın bir KHK ile işten atılmayı meşru kılmayacağını vurgulamanızda yarar var.
Özellikle 672 sayılı KHK’nın 2. maddesindeki “mahkûmiyet kararı aranmaksızın” ifadesi ile 667 sayılı KHK’nın 10. maddesindeki “yürütmeyi durdurma kararı verilemez” ifadeleri sizin lehinizedir; idarenin yargıda haklı çıkmanız ihtimalini ciddiye aldığını gösterir. Bir daha kamu görevine dönmemecesine memuriyetten atılmak ve bir dizi kısıtlamalara maruz kalmak zaten son derece ağır bir yaptırımdır. Yaptırımın “ömür boyu” sürecek olması, onu TCK’daki en ağır ceza olan “ağırlaştırılmış müebbet hapis” cezasından daha ağır hale getirmektedir. Böyle bir ceza bile infaz sistemindeki esnekliklerle hafifletilebilirken, size verilen ceza ömür boyu infaz edilecektir. Faraziye ve tahminler yerine bu gibi gerçekliklere yoğunlaşmalısınız.
4. Siyaset yok, polemik yok! Yukarıdaki konu ile bağlantılı olarak, başvurunuzda siyasal içerikli eleştiri ve değerlendirmelerden uzak durun. Unutmayın, AİHM sizinle idare arasındaki medeni haklara ilişkin, cezai yönleri de olan bir uyuşmazlığa bakacaktır; tarafların siyasal söylem ve eleştirilerine değil. Siz bir siyasi parti lideri değilsiniz, yargılamanın konusu da bir parti kapatma davası değil. AİHM, hazır sesinizi duyuracak birilerini bulmuşken dertleşeceğiniz bir merci de değildir. Öte yandan, başvurunuz yargılama aşamasında davalı ülkeye de (TÜRKİYE) gönderilecek ve her halde savunması alınacaktır. Siyasal yaklaşıma sahip bir başvuru daha baştan zayıf görünecektir.
Bununla birlikte, işten atılmanızın siyasi bir karar olduğunu ve/veya Türkiye’deki son siyasal gelişmelerle ilintili olduğunu söylemeniz suçlama değildir. Herhangi bir hükümet yetkilisini veya cumhurbaşkanını doğrudan hedef alan ifadeler (bilhassa isim vererek eleştirmekten sakınmalı) mağduriyetinizi gölgeleyebilir. Özetle, eleştirel ve suçlayıcı yaklaşımlardan uzak durmalısınız; bu bir kavga değil, hak arayışı.
4. Eş ve çocuklarınız önemli: Memuriyetten atılmakla, başta eş ve çocuklarınız olmak üzere aile içi ve toplumsal ilişkilerinizi sağlıklı biçimde sürdürme olanaklarınızın ciddi biçimde zedelendiğini vurgulamalısınız. Özellikle eş ve çocuklarınızın bu süreçte yaşadığı travmalara -abartıya kaçmadan- değinmenizde yarar vardır. Bunun bireysel değil kitlesel/toplu bir cezalandırma olduğunu, düzenli gelirden mahrum bırakıldığınızdan eş ve çocuklarınızın “yetersiz beslenme riski” altında olduğunu, başvuru tarihi itibarıyla işsiz olduğunuzu (tabi eğer öyle iseniz) belirtebilirsiniz.
SEÇİLECEK KAVRAMLAR AÇISINDAN
İnsan hakları literatürü ve mahkeme kararlarında sıkça kullanılan ya da sizin durumunuzu en iyi anlatan kavramları kullanmak, uzun cümleler kurmaktan daha etkileyici olabilir. Bunlardan bazıları aşağıda sıralanmıştır. Kavramların karşısında verilen açıklamalar bu kavramların anlamları değildir; neden bu kavramlara gönderme yapmanız gerektiğine ilişkin kısa açıklamalardır. Bu açıklamalar, söz konusu kavramları kullanırken anlamlı ve tutarlı cümleler kurmanıza yardımcı olacaktır. Bazıları hukuk terminolojisinde de yer alan kavramlar (sivil ölüm, nefret söylemi, hak mahrumiyeti gibi) hakkında ayrıntılı bilgi için İnternetteki açık kaynaklara bakılabilir.
[Buradaki örneklemelerde yine memuriyetten KHK ile ihraç edilenler esas alınmış olmakla birlikte, yukarıdaki kategoride yer alan mağdurlar da kendi durumlarına uygun bağlamlarda aynı kavramları kullanabilirler.]









