Avustralya Alevi Kültür Merkezi Yönetim Kurulu Başkanı Ali Özer; ”Alevi toplumu, iki yıl süren hükümetin çalıştaylarından bir şeyler bekliyordu. Ama bizleri memnun edecek hiç bir şey çıkmadı.Tayyip Erdoğan’ın ve AKP Hükümeti’nin oyalama taktiği yaptığını biliyoruz. Çünkü çalıştaylardan sonra bir sürü özgürlük paketleri açıldı ama bize yansıyan tek bir şey yok. İnciniyoruz ama incitmiyoruz. Yalınız, bu böyle devam etmez.” dedi.
Enes Cansever-Zafer Polat-Röportaj:
İçinde bulunduğumuz Muharrem, Hicri yılın ilk ayı olmaya layık görülen mübarek bir aydır. Ayrıca tarih boyunca Peygamberlerle ilgili birçok kurtuluş mucizelerinin yaşanmasına da sebep oluşundan dolayı muharrem ayı, ‘kutsal ay’ olarak inancımızda yer alıyor. Muharrem ayının onuncu günü, Hz. Hüseyin’in Kerbela’da şehadetine denk geldiğinden, Alevi toplumu bu ayın bazı günlerini oruç tutarak geçirirler. Bu orucun adı ‘yas orucu’dur. 12. günden sonra İmam Hüseyin’in oğlu Zeynel Abidin, sağ kurtulduğu için aşure kaynatılır ve kurbanlar kesilir. Avustralya Alevi toplumu, Sydney başta olmak üzere Avustralya genelinde aynı zamanda sosyal ve kültürel alanda da güzel çalışmalar yapıyor. İşte böyle önemli bir iklim vesilesiyle, Avustralya Alevi Kültür Merkezi Yönetim Kurulu Başkanı Ali Özer, bizi merkez binasında ağırlayarak, sorularımızı cevaplandırdı. İşte Özer’in sorularımıza verdiği cevaplar:
Muharrem ayının içindeyiz. Bu mevsimin bilhassa Alevi toplumu açısından yeri ve önemi hakkında bilgi veririmsiniz?
Muharrem ayının ilk günlerini yaşıyoruz. Birçok ikram ve ihsanda bulunulduğu bu önemli zaman diliminde, sessiz sedasız gürültüsüz şekilde, inancımızı Avustralya’da da yaşatıyoruz. ‘Aşure’ gibi önemli bir günü içinde barındıran matem ayı muharrem, bizim için çok önemli. Hz. Hüseyin ve beraberindeki aile efradı olmak üzere, 72 kişi Kerbela’da şehit edildi. ‘Kerbela’ o günden sonra İslam âleminde kanayan bir yaranın adı oldu. Hazreti Hüseyin ve Ehl-i Beyt, bir hüzün yaşadılar. Hz. Hüseyin’in başına gelenler elbette hepimizin yüreğini kanatmalı. Bu evren döndükçe Kerbela unutulmayacaktır. Zira İmam Hüseyin zalim Yezid’e boyun eğmemiştir. Zulüm karşısında sessiz kalmamıştır.
Bu mevsimde genel olarak ne gibi programlar yapılır, hangi gelenekler icra edilir?
Alevi toplumunun kendi inançları ve gelenekleri var. Yılda bir defa, Abdal Musa Birlik Cemi yapıyoruz. Bu bizim için çok önemli. Çünkü Abdal Musa Birlik Cemi, diğer birlik cemleri için hazırlık aşamasını oluşturuyor. Genelde 18-20 yaşlarındaki gençler, birbiriyle musahip oluyorlar. Zira yaşlıların büyük çoğunluğunun musahiplik yaptığı arkadaşı zaten var. Musahiplik yapan gençlerin eşleri, ‘evet biz bacı olmayı kabul ediyoruz’ demeleri gerekiyor. Ardından da eşleri bunu kabul etmiş oluyorlar. Sonra da dördü, ‘Dede’nin karşısına çıkarak, “Dede biz kardeş musahip olmayı kabul ediyoruz ve önümüzdeki yıl yapılacak ceme hazır olacağız ”diye beyanda bulunurlar. Dede’den ve toplumdan da razılık aldıktan sonra, bu iki aile kardeş olmuş oluyorlar.
ALVARLI EFE: BUGÜN MAH-I MUHARREM’DİR, MUHİBB-İ HANEDAN AĞLAR / BUGÜN EYYAM-I MATEMDİR, BUGÜN AB-I REVAN AĞLAR
Musahiplik Alevi toplumunun geleneğinde çok önemli değil mi?
Evet, musahiplik Ailevi inancında, kan kardeşliğinden daha öte bir şey. Ayrıca musahiplik öyle kolay bir durum da değil. Musahip olan biri, en ufak bir nahoş olaya karışmamış olmalı, etrafta en ufak bir dedikodu veya şikâyet olmamalı. Yunus Emre der ki; Cem erenlerindir, Hakkı görenlerindir, Ceme eğriler girmez, Doğru gelenlerindir. Kan kardeşlerinin zaman zaman çıkarları çakışınca birbirlerini kırıp, küsebiliyorlar. Ama musahiplikte mümkün mertebe birbirini küstürmeyecek şekilde hayatını sürdürüyorlar. Musahiplik yapılırken genelde biraz birbirini tamamlayan insanlardan oluşuyor. Mesela birinin maddi durumu iyi diğerinin ise zayıf olmalı. Yani sosyal hayatta, birbirine destekte bulanacak, sosyal hayatta birbiriyle katkısı olanlardan oluşuyor. Onun için musahiplik çok önemli. Musahipler bu aşamayı geçtikten sonra, bu defa ‘Görgü Cemi’ ve sonra da Kurban Cemi yapılır. Genellikle cemlerimiz kış sezonunda yapılır. Bunun nedeni Aleviler, diğer mevsimlerde yoğun çalıştıkları için, kışın daha rahat bir ortam ve ortak katılım oluyor.
Sydney’de ne zaman kurumsallaştınız?
Derneğimiz, resmen 1991 yılında kuruldu. Yıllık çalışma takvimimizde, inanç ağırlıklı programların yanı sıra, toplumumuzun da ihtiyaçlarına yönelik bir takım sosyal programlar yapıyoruz. Bilgisayar, dikiş ve el örgü kursu, dil ve ortaokul, lise düzeyinde ek ders verme gibi etkinliklerimiz oluyor. Ayrıca, toplumumuzun laiklik hassasiyetinden dolayı, 1995 yılından bu yana her yıl Cumhuriyet’i farklı temalar çerçevesinde kutluyoruz. Bu yıl ki tema, ‘ilelebet Cumhuriyet’ti. Pazar günü, aşure programımız oldu. Aşure çorbası ve lokmayı toplumumun üyelerine ve canlara dağıttık.
Aleviler, ilk olarak hangi yıllarda Avustralya’ya geldiler?
İlk alevi kafilesi, 1968-69’larda Sydney’e yerleşti. Kafilede, Sünni kardeşlerimizle beraber geldiler ve Sünni arkadaşlarla aynı evleri paylaşmışlar. Aynı uçakla gelerek Wollongong’da kalmışlar. Alevi, Sünni, Kürt, Türk hep beraber yaşamışlar. Alevi ve Sünni birbirini bilmelerine rağmen kimse kimseyi incitmemiş.
‘Aleviler, Sünnilerle değil, hep devletten baskı gördü’ yönündeki görüşlere katılıyor musunuz?
Evet dediğiniz doğru. Vatandaşlar arasında böyle bir sıkıntı yok. Mesela Türkiye’de 2000’in üzerinde Cem evi yapıldıysa, Sünni dostlarımızın, arkadaşlarımızın da büyük katkısı var. Yani kamuoyu ve insanlarımız engel değil. Yeter ki devlet aygıtı ve siyasetçiler engel olmasın. Alevilerde, 12 hizmet cemi (kapıcı hizmeti) olayı de bu baskıdan dolayı bir gelenek oldu. Kapıda biri bekletilir, ondan sonra ibadete devam edilirdi. Hep ‘devletin baskısına uğrarız endişesi’ vardı. Bu korku ve endişe, eski dönemde olduğu gibi Cumhuriyet döneminde de devam etti. Mesela yıllarca komşu ve arkadaş olanlar bile birbirine Alevi oldukların söyleyemediler. Belki dostluğumuz bozulur endişesiyle kendilerini sürekli gizli tuttular. Bunların hepsi acı olaylardır. Düşünün asker ocağında, iş ortamlarında ve günlük hayatta berabersiniz ama kendi inancınızı ve geleneğinizi arkadaşınıza rahatlıkla açamıyorsunuz. Ne kadar acı değil mi? Devletin elindeki baskı araçlarında dolayı Alevi toplumu ciddi manada etkilenmiştir. Bazıları bu korkudan dolayı, Cem evinin yerine camiye bile gitmiştir.

