Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı kapsamlı telefon görüşmesinde AUKUS’tan kritik minerallere, yapay zekâdan Pasifik’teki güvenlik gelişmelerine kadar birçok başlığı ele aldıklarını açıkladı. Albanese, Trump’tan Avustralya’ya uygulanan yüzde 12,5’lik gümrük vergisinin tamamen kaldırılmasını ya da en azından artırılmamasını da istedi. Trump’ın talebi değerlendireceği bildirildi.
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ile ABD Başkanı Donald Trump, Avustralya-ABD ittifakının 75’inci yılında iki ülke arasındaki savunma, ekonomi ve teknoloji iş birliğini ele alan uzun bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.
Albanese, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Dün gece Başkan Donald Trump ile konuşmak harikaydı. ABD ile Avustralya arasındaki ittifak 75 yaşında ve giderek güçleniyor. Kritik mineraller, yapay zekâ ve AUKUS dahil olmak üzere Avustralya ve Amerikan çıkarlarını ilerletmek için yakın çalışmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
Başbakan Albanese, 14 Ağustos Cuma günü Canberra’da düzenlediği basın toplantısında ise görüşmenin “çok verimli, yapıcı, uzun ve kapsamlı” geçtiğini söyledi. İki liderin Orta Doğu’daki çatışmaların yanı sıra Pasifik bölgesindeki son gelişmeleri de değerlendirdiğini belirtti.
“75 yıllık ittifak giderek güçleniyor”
Albanese, Trump’a Avustralya’nın Papua Yeni Gine ve Fiji ile son dönemde geliştirdiği yeni güvenlik ve ittifak düzenlemeleri hakkında bilgi verdiğini söyledi.ABD ile Avustralya arasındaki ittifakın bu yıl 75’inci yılını doldurduğunu hatırlatan Albanese, ilişkinin “giderek güçlendiğini” vurguladı. Başbakan, Avustralya’nın ABD ve Yeni Zelanda ile uzun süredir devam eden ittifaklarına son 12 ay içinde Papua Yeni Gine ve Fiji ile yapılan yeni düzenlemelerin de eklendiğine dikkat çekti.
AUKUS için “tam yol ileri” mesajı
Görüşmenin en önemli başlıklarından biri, Avustralya, ABD ve Birleşik Krallık arasındaki AUKUS güvenlik ortaklığı oldu.Albanese, AUKUS kapsamında kaydedilen ilerlemeyi Trump ile birlikte değerlendirdiklerini belirterek programın “full steam ahead – tam yol ileri” devam ettiğini söyledi.İki liderin AUKUS’un ABD, Avustralya ve Birleşik Krallık için uzun vadeli stratejik ve ekonomik faydalar sağlayacağı konusunda görüş birliğinde olduğu belirtildi.
Özellikle AUKUS’un ileri savunma teknolojilerini kapsayan Pillar 2 bölümünde yeni bir aşamaya geçildiği açıklandı. Albanese, tarafların insansız sualtı araçlarında kullanılacak ileri teknoloji yükler ve destek sistemlerinin ortak geliştirilmesine yönelik ilk büyük proje üzerinde anlaştıklarını söyledi.Başbakan ayrıca Avustralya’nın geliştirdiği Ghost Bat insansız savaş uçağı ile Ghost Shark insansız sualtı aracını Trump’a anlattığını belirtti.
Kritik minerallerde 3,5 milyar dolarlık projeler
Albanese-Trump görüşmesinin bir diğer önemli gündem maddesi kritik mineraller oldu.Albanese, iki ülke arasındaki kritik mineraller anlaşması kapsamında 3,5 milyar doların üzerinde projelerin hayata geçirildiğini açıkladı.
Bunlar arasında Batı Avustralya’daki Alcoa Gallium projesinin öne çıktığını belirten Albanese, tesisin tamamlandığında küresel galyum ihtiyacının yaklaşık yüzde 10’unu karşılayabilecek kapasiteye ulaşmasının beklendiğini söyledi.Albanese ve Trump ayrıca Dubbo yakınlarındaki Sunrise Energy Metals projesine yapılan 400 milyon ABD dolarlık yatırımı memnuniyetle karşıladı.
Söz konusu maden projesinden elde edilecek mineraller, özellikle savaş uçakları ve uzay araçlarında kullanılan yüksek sıcaklığa dayanıklı alüminyum alaşımlarının üretiminde stratejik önem taşıyor.
ABD ve Avustralya, Ekim 2025’te imzaladıkları kritik mineraller çerçeve anlaşmasıyla madencilik ve işleme projelerine iki ülkede de en az 1’er milyar dolarlık finansman sağlanmasını, kritik tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesini ve nadir toprak elementlerinde dışa bağımlılığın azaltılmasını hedeflemişti.Beyaz Saray, anlaşma imzalandığında ABD ve Avustralya hükümetlerinin ilk altı ay içerisinde kritik mineral projelerine toplam 3 milyar doların üzerinde yatırım yapmayı planladığını açıklamıştı.
Yapay zekâda iş birliği devam edecek
Telefon görüşmesinde iki ülke arasındaki teknoloji ortaklığı da ele alındı.Albanese, Trump ile özellikle yapay zekâ alanındaki gelişmeleri değerlendirdiklerini ve Avustralya ile ABD’nin yeni teknolojiler konusunda yakın iş birliğini sürdürmesi konusunda mutabık kaldıklarını açıkladı.
Washington ve Canberra daha önce yapay zekâ, kuantum teknolojileri ve diğer kritik teknolojilerde ortak yatırım ve araştırmayı geliştirmek amacıyla ikili bir Technology Prosperity Deal oluşturulması konusunda anlaşmaya varmıştı.
Trump’tan Avustralyalı itfaiyecilere teşekkür
Trump’ın görüşme sırasında ABD’deki orman yangınlarıyla mücadeleye destek veren Avustralyalı ekiplere de teşekkür ettiği açıklandı.
Albanese, 180’den fazla Avustralyalı itfaiyecinin halen ABD’de yangınlarla mücadele çalışmalarına destek verdiğini belirtti.Başbakan, bunun iki ülkenin kriz dönemlerinde birbirine yardım etme konusundaki uzun geçmişinin yeni bir örneği olduğunu söyledi.
Albanese’den Trump’a gümrük vergisi talebi
Telefon görüşmesinde ekonomik ilişkilerin yanı sıra iki ülke arasında son dönemde tartışmaya yol açan ABD gümrük vergileri de gündeme geldi.Albanese, Trump’tan Avustralya’ya uygulanan yüzde 12,5’lik tarifenin tamamen kaldırılmasını veya en azından mevcut seviyenin daha fazla artırılmamasını istediğini açıkladı.
Avustralya’nın ABD ile serbest ticaret anlaşmasına sahip olduğuna dikkat çeken Albanese, Amerikan ürünlerinin Avustralya’ya tarifesiz girdiğini hatırlattı.Başbakan ayrıca son 20 yılda ABD’nin Avustralya ile ticaretinde toplam 442 milyar ABD doları fazla verdiğini Trump’a anlattığını söyledi.
Albanese, Avustralya’nın ABD’nin yakın müttefiki olduğu gerçeğinin Washington tarafından dikkate alınmasını istediğini belirterek, Trump’ın da talebi değerlendirmeyi kabul ettiğini açıkladı.
Yüz yüze görüşme de gündemde
Albanese, Trump ile temasların önümüzdeki aylarda da devam edeceğini söyledi.Başbakan, bu yıl ABD’ye en az iki ziyaret gerçekleştirmesinin planlandığını; bunlardan birinin New York’taki Birleşmiş Milletler toplantıları, diğerinin ise Aralık ayında Florida’da düzenlenecek G20 Zirvesi kapsamında olacağını belirtti.Telefon görüşmesini “sıcak ve üretken” olarak nitelendiren Albanese, Trump’ın Avustralya halkına selamlarını iletmesini istediğini de söyledi.ZAMAN Avustralya
