Binlerce Avustralyalı ve Yeni Zelandalı, 99 yıl önce yapılan Çanakkale Savaşı’nda hayatını kaybeden atalarını, çıkarmanın yapıldığı Anzak Koyu’nda düzenlenen ‘Şafak Ayini’nde andı.
Çanakkale Kara Savaşlarının 99. yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen anma törenleri kapsamında Gelibolu’daki Anzak Koyu’nda, ‘Şafak Ayini’ olarak bilinen ‘Şafak Töreni’ düzenlendi. Binlerce Avustralyalı ve Yeni Zelandalı, 99 yıl önce yapılan Çanakkale Savaşı’nda hayatını kaybeden atalarını, çıkarmanın yapıldığı Anzak Koyu’nda düzenlenen ‘Şafak Ayini’nde andı. Ayine ünlü komedyen Cem Yılmaz da Avustralyalı sevgilisi ile katıldı.
Çanakkale’de 99 yıl önce Arıburnu’nda çıkarma yaparken hayatını kaybeden Anzaklar, torunları tarafından aynı yerde Şafak Ayini ile anıldı. Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı’ndaki Anzak Koyu’nda yapılan ayine Yeni Zelanda Genel Valisi Jerry Mateparae, Avustralya Gazi İşleri Bakanı Michael Ronaldson, Türkiye adına ise Çanakkale Vali Yardımcısı Hüseyin Kulözü katıldı.
Dün akşam saatlerinden itibaren koya gelen Anzak torunlarının bir bölümü, tören başlayıncaya kadar uyku tulumlarının içinde uyudu. Ayin öncesi Avustralya Kraliyet Hava Kuvvetleri ile Yeni Zelanda Kraliyet Hava Kuvvetleri’ne ait bando tarafından müzik dinletisi gerçekleştirildi. Tören alanına kurulan dev ekranlardan savaş ile ilgili belgeseller ve savaşa katılan askerlerin anıların anlatıldığı röportajlar gösterildi. Avustralya Muhafız Birliği ve Yeni Zelanda Silahlı Kuvvetleri üyelerinden oluşan merasim kıtasının saat 05.30’da alana gelmesiyle Şafak Ayini başladı.
“GELİBOLU’DA YALNIZ DEĞİLİZ”
Törende bir konuşma yapan Yeni Zelanda Genel Valisi Jerry Mateparae, Gelibolu’da yalnız olmadıklarını söyledi. Hem Müttefik hem de Osmanlı tarafındaki diğer birçok ülkenin savaşta insanlarını kaybettiğini hatırlatan Mateparae, “Yeni Zelanda ve Avustralya için, Gelibolu aynı zamanda Türkiye ile yeni ve derin bir ilişkiyi şekillendirmiştir. Gelibolu savaşının karşıt tarafları olarak, Türkiye ve Türk halkıyla büyük bir saygı ve yakınlık oluşturduk. Her Anzak Günü’nde, Türk Hükümeti ve Türk halkı bizim en nazik ev sahiplerimiz oluyorlar. İlk Anzak torunlarına atalarımızın fedakarlık gösterdikleri topraklardaki savaş deneyimini anma fırsatı veriyorlar. Bunun için burada bulunan, evlerinde ve dünyadaki tüm Yeni Zelandalılar adına sizlere teşekkür ediyorum. Anzak Koyu’ndaki bu anma bölgesi Türkiye, Avustralya ve Yeni Zelanda’nın ortak bir girişimi olarak yapılmıştır. Burada savaşan insanlar burada gelecekte bunun olacağını neredeyse tahmin edemezlerdi. Ancak bugün, burada bulunarak, onların örneklerini hatırlıyor ve en karanlık zamanlarda dahi bir umut olabileceğini biliyoruz. Bu sabah bulunduğum yerden bakarken, bu Şafak Ayini için bir araya gelen çok sayıda insanı görmek ve Anzak Günü etkinliklerinin dünya çapında bir çok ülkede yapıldığını bilmek çok duygulandırıcı. Bu anma törenlerinin çapı insanların burada olanlardan ne kadar derinden etkilendiğini gösteriyor.
Anzak Günü’nde Gelibolu’daki acı ve kayıpları hatırlarken, aynı zamanda zorluğun içinde yükselen değerleri: dostluk, cesaret, şefkat, sadakat ve çoğunluğun iyiliği için fedakarlığı kutluyoruz. Ve geriye baktığımızda, savaşların geçtiğini fakat bu değerlerin ve daha iyi bir barış ümidinin var olduğunu biliyoruz. Bu Anzak Günü’nde burada olmamız, bize ulaşan ve bizim de çocuklarımıza ulaştırabileceğimiz ve onların da kendi çocuklarına ulaştıracağı anı meşalesini canlı tutuyor. Bu yolla geçmiş nesillerin umudu, fedakarlığı ve hizmetinin asla unutulmayacağını garantiye alıyoruz” şeklinde konuştu.
ATATÜRK’ÜN MEKTUBU OKUNDU
Daha sonra Mustafa Kemal Atatürk’ün 1934 yılında Anzak annelerine hitaben yazdığı mektup, Türk subayları tarafından Türkçe ve İngilizce olarak okundu. Mektup şöyle: “Uzak memleketin toprakları üstünde kanlarını döken kahramanlar; burada dost bir vatanın toprağındasınız. Huzur ve sükun içinde uyuyunuz. Sizler Mehmetçiklerle yan yana, koyun koyunasınız. Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar; gözyaşlarınızı dindiriniz, evlatlarınız bağrımızdadır. Huzur içindedirler ve huzur içinde rahat rahat uyuyacaklardır. Bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlatlarımız olmuşlardır.”
Konuşmaların ardından anma duası yaptırıldı, ilahiler okundu. Ataları için dua eden torunlar, duygulu anlar yaşadı. İki dakikalık saygı duruşunun ardından son dua yaptırıldı. Ardından İstiklal Marşı, Avustralya ve Yeni Zelanda ulusal marşları çalınarak ülke bayrakları göndere çekildi. Şafak ayini, savaşa katılan ülke çelenklerinin Anzak yazısının bulunduğu kaideye sunulmasıyla sona erdi. Buradaki törenlerin ardından Avustralya ve Yeni Zelanda mezarlıklarında anma törenleri yapılacak.
Bu arada, şafak ayinine ünlü komedyen Cem Yılmaz da Avustralyalı sevgilisi ile katıldı. Tribünde oturan ikili, Şafak Ayini’ni sonuna kadar takip etti. Zaman zaman sevgilisi ile fotoğraf çektiren Yılmaz, daha sonra protokol geçişinde ayrıldı.
