Münazarat Risalesinde sorulan “Tembellik zindanına düşmemizin sebebi nedir?” sorusunun cevabını Üstad Hazretleri şevki kıran sebepler üzerinde duruyordu.
Birinci engelin ümitsizlik olduğunu, söyledi, çare olarak, buna karşı “Allah’ın rahmetinden ümidinizi kesmeyiniz” ayetini bir kılıç gibi kullanılmasını söyledi. İkinci engel olarak diyor ki:”Sonra, çekişmesiz bir alan olması lazım gelen HAKKA HİZMET anlayışının yerini meylü’t-tefevvük yani başkalarından üstün olma ve herkesin başına geçme meylinin istibdadı hücuma başlar. Himmetin başına vurur, atından düşürür. Siz ‘Allah için olunuz.’ hakikatini o düşmana gönderiniz.”
İnsanda bulunan muzır madenler hükmündeki bazı duyguları şeytan çok işletir. Zaten bunlar, nefsin hoşuna da gider. Ama hayır işleri için bir araya gelenleri de çok rahatsız eder. Cemaatleri dağıtıp paramparça hale getirir. Bu çeşit duyguların çok iyi ıslah edilmesi gerekir. Önde görünme ve baş olma arzusu terbiye ve ıslah edilmezse, haksız olarak esas kabiliyet sahiplerinin konumunu ele geçirmek için çok ayak oyunları oynanır. Bu arzuyla yanıp tutuşanların çoğu oralara layık olmayan kabiliyetsizler oldukları için, hem başarısız olmuş olurlar, hem yerlerine geçmesinler diye başarılı kabiliyetleri hiç acımadan harcama yolunu seçerler. Böylelerin verecekleri zararlar yanında, sonra gelecek kabiliyetlerde ümit kırıcı büyük kayıplar da olur. Bu hastalığın tek çaresi İhlastır ve “Allah için olmaktır.”
Gerçekten bu hususta muhlis ve muhlas ruhlara hayran olmamak mümkün değildir. Ben 1980’li yılların kargaşası içinde fitne yaymaya çalışan faaliyetler karşısında problemi kökünden halleden bir ağabeyimizin şu sözlerini nakletmek istiyorum: “Eğer sizlerin herbirinizi kendimden daha iyi ve daha üstün konumlarda görmek istemiyorsam, Allah kahretsin!” dedi. Belki kelimesi kelimesine aynen aktarmış olamadım ama, son sözler aynen öyle idi. Ben yerimde dondum kaldım. Şaka değil, “İlahi kahır” söz konusu… İnsan bu sözü kendisi hakkında nasıl söyleyebilirdi… Demek ki, bu hususta kendisinden o kadar emindi… Böyle düşünen nezih insanların olduğu yerde problem diye birşey kalmaz. Üstad Hazretleri döneminde, böyle bir imtihanda birinciliği Hafız Ali Ağabeyimiz kazanmıştır. Gerçekten o, büyük ihlas kahramanlarındandı.

