Sokakta insanların fotoğrafını çekmek çoğu durumda serbest olsa da, özel mülkler, çiftlikler, askeri tesisler ve bazı kültürel alanlarda farklı kurallar uygulanıyor. Uzmanlar, “En güvenli yol önce izin istemek” uyarısında bulunuyor.
Avustralya’da ister amatör ister profesyonel fotoğrafçı olun, fotoğraf çekerken yasal sınırları bilmek büyük önem taşıyor. Özellikle sosyal medyanın etkisiyle doğa, sokak ve manzara fotoğrafçılığı yaygınlaşırken, hangi alanlarda fotoğraf çekilebileceği konusunda da birçok yanlış bilgi bulunuyor.Avustralya Fotoğraf Derneği (Australian Photographic Society) Başkanı Pia Jessen’e göre, genel kural oldukça açık:“Avustralya’da kamusal alanlarda insanların fotoğrafını veya videosunu çekmek genel olarak yasaldır. Kamusal alanda kişinin fotoğrafının çekilmemesi yönünde mutlak bir hakkı bulunmuyor.”
Ancak uzmanlar, çekilen fotoğrafların nasıl kullanılacağının da en az çekim kadar önemli olduğuna dikkat çekiyor.
İZİNSİZ TİCARİ KULLANIM BAŞINIZA İŞ AÇABİLİR
Kamusal alanda çekilmiş bir fotoğrafın sosyal medyada paylaşılması ile ticari amaçla kullanılması aynı şey değil.Ticari ve yaratıcı sanatlar avukatı Sharon Givoni, kişilerin görüntülerinin reklam, tanıtım veya ticari kampanyalarda kullanılmasının çoğu durumda izin gerektirdiğini belirtiyor.
Ayrıca bir kişinin küçük düşürücü, aşağılayıcı ya da mahremiyetini ihlal edecek şekilde görüntülenmesi halinde hukuki süreçle karşılaşılabileceğini ifade ediyor.Givoni, “Evden çıktığınız andan itibaren bulunduğunuz her yerde farklı kurallar olabilir. Spor salonlarında, yüzme havuzlarında ya da özel işletmelerde fotoğraf çekim politikalarını mutlaka kontrol edin.” diyor.
ÇİFTLİKLERDE FOTOĞRAF ÇEKMEDEN ÖNCE İZİN ALIN
Son yıllarda özellikle kanola tarlalarında çekilen fotoğraflar sosyal medyada büyük ilgi görüyor. Ancak uzmanlara göre güzel bir kare uğruna özel mülke izinsiz girmek ciddi sonuçlar doğurabiliyor.Victoria eyaletinde çiftçilik yapan Justin Hobson, insanların fotoğraf çekmek için tarlalara girmesinin yalnızca mülkiyet hakkını ihlal etmediğini, aynı zamanda biyogüvenlik açısından da risk oluşturduğunu söylüyor.İnsanların ayakkabılarıyla taşıdığı yabancı otlar, tohumlar veya hastalıklar tarımsal üretime zarar verebiliyor.Hobson ayrıca şunları söylüyor:
“Birisi fotoğraf çekmek için çiftliğe girip yaralanırsa ne olacak? Çit kapısını açık bırakırsa? Çöp bırakırsa? Sonuçta bu benim iş yerim.”
Uzmanlar, en doğru yöntemin fotoğrafları çitin dışından çekmek veya arazi sahibinden önceden izin almak olduğunu vurguluyor.
HER YERDE FOTOĞRAF ÇEKMEK SERBEST DEĞİL
Avustralya’da bazı bölgelerde fotoğraf çekimi tamamen yasak veya izne tabi olabiliyor.Bunlar arasında:
- Yerli halkların kutsal alanları,
- Kültürel miras bölgeleri,
- Bazı dini mekânlar,
- Savunma ve askeri tesisler,
- Güvenlik nedeniyle korunan devlet tesisleri bulunuyor.
Sharon Givoni, özellikle askeri bölgelerin farklı bir kategori olduğunu belirterek şu uyarıda bulunuyor:
“Bazı hassas savunma tesislerinin fotoğrafını çitin dışından çekmek bile ulusal güvenlik açısından sorun oluşturabilir.”
Ayrıca alışveriş merkezleri, botanik bahçeleri ve bazı özel işletmeler halka açık görünse bile profesyonel fotoğraf çekimleri için önceden izin talep edebiliyor.
DRON KULLANANLAR İÇİN DE KURALLAR VAR
Fotoğrafçılıkta dron kullanımı hızla yaygınlaşırken, Avustralya’da bunun da belirli kuralları bulunuyor.Ticari amaçla dron kullanacak kişilerin kayıt yaptırması ve Sivil Havacılık Güvenliği Kurumu’nun (CASA) ilgili lisans şartlarını yerine getirmesi gerekiyor.Hobi amaçlı kullanıcıların ise lisans almasına gerek bulunmuyor. Ancak;
- dronun 120 metrenin üzerine çıkarılmaması,
- insanlardan en az 30 metre uzak tutulması,
- insanlara, hava araçlarına ve mülklere tehlike oluşturacak şekilde uçurulmaması gerekiyor.
Ayrıca orman yangınlarının bulunduğu bölgelerde ve balinalar gibi hassas yaban hayatının yaşadığı alanlarda da ek uçuş kısıtlamaları uygulanıyor.
UZMANLARIN ORTAK TAVSİYESİ: ÖNCE SAYGI, SONRA FOTOĞRAF
Uzmanlara göre fotoğrafçılıkta yalnızca yasalar değil, görgü kuralları da büyük önem taşıyor.Pia Jessen, “Uyarı tabelası varsa mutlaka uyun. Tabela yoksa bile insanlara ve doğaya saygı göstermeyi unutmayın.” diyor.Sharon Givoni ise en önemli kuralı tek cümleyle özetliyor: “Altın kural önce izin istemek, sonra fotoğraf çekmektir.” Kaynak: SBS
