AZİZ İSTEGÜN-DİYARBAKIR
Diyarbakır Sur’da 2 Aralık 2015 tarihinden beri sürdürülen sokağa çıkma yasağı sona erdi. Evlerinin yolunu tutan ilçe halkı, harabeyle karşılaştı. Kimi, haritadan silinen mahallelerini aradı kimi de yıkıntılar arasında kaybolup giden anılarını.Diyarbakır’ın Sur ilçesinde geçen yıl 2 Aralık’ta başlayan sokağa çıkma yasağı bazı sokaklarda dün sabah itibariyle kalktı. Yoğun çatışmaların yaşandığı Savaş Mahallesi’nin Dökümcüler, Değer, Dicle, Bıyıklı Mehmetpaşa; Dabanoğlu Mahallesi’nin Arman, Kadı Cami, Çakmak, Yiğit Ahmet, Develi, İbrahim Bey, Yukarı Karataş, Dabanoğlu-2 ve Fatihpaşa Mahallesi’nin Direkhane sokaktan Söğütlü sokağa girişler başladı. Bölgede operasyonların sona erdiği 9 Mart 2016 tarihine kadar yaşanan çatışmalarda 74 güvenlik görevlisi şehit oldu, yaklaşık 400 PKK’lı öldürüldü.
Yüksek yerden evlerini aradılar
Bölge halkı, bazı mahallelerdeki yasağın kaldırılığı haber üzerine söz konusu sokaklara akın etti. Kimileri evini görmek istiyordu, kimileri de iş yerini. Ancak ev ve iş yerleri çatışmalardan dolayı büyük zarar görmüştü. Hasarlı da olsa evlerini sağlam bulanlar hemen temizliğe koyuldu. Evi oturulacak durumda olmayanlar ise sağlam bulabildikleri eşyalarını taşıma telaşına düştü. Asıl dramı Hasırlı ve Savaş mahallelerinde ikamet edenler yaşadı. Evlerini terk ettikten yaklaşık 5 ay sonra geri dönen yüzlerde kişi, ne evini bulabildi ne sokağını. Yüksek bir noktaya çıkıp evinin yerini tespit etmeye çalışan Özkan Doğanay, şunları söyledi: “Evimin ve iş yerimin olduğu yer şimdi boş arazi. Geriye bir taş bile kalmamış. Ne çocukluk anılarım ne gençlik anılarım, hiçbiri kalmamış. Ne sokağım var, ne de komşularımın evi ve sokağı. Aylardır kirada kalıyorum. Büyük mağduriyet yaşadık. Buna sebep olanlara hakkımı helal etmiyorum.”
Hepimizin anıları vardı o evde!
Ömer Ayrıç Koca bir mahalleden geriye sadece ağabeyinin evinin bir duvarının kaldığını söyledi. Birlikte getirdiği oğlunun, “Baba evimiz nerede?” sorusuna cevap veremediğini belirten Ayrıç, “Gözlerim doldu. Ne diyeceğimi bilemedim. ‘Daha güzel evimiz olacak, merak etme’ dedim. Ama evimizin olup olmayacağı belli değil. Çünkü şuana kadar bize bir şey söyleyen yok. Durumumuz ne olacak belli değil.” şeklinde konuştu. Aslan Ayrıç da maziye ait ne varsa yıkıldığını belirterek, “Babamın, annemin, çocuklarımın hepimizin anısı vardı o evde.” ifadelerini kullandı.
Af Örgütü Direktörü: Sur’da gördüklerimiz korkunç
Diyarbakır’da temaslarda bulunan Uluslararası Af Örgütü Orta Asya Direktörü John Dalhuisen sosyal medya hesabından Sur ilçesindeki yıkımın fotoğraflarını paylaştı. Dalhuisen, ‘korkunç’ diye nitelendirdiği manzaranın fotoğrafına, “Bombalanmış, dümdüz edilmiş ve zorla alınmış. Bunun adı zorla yerinden edilmedir.” notu düştü.Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Salil Shetty ve Orta Asya Direktörü John Dalhuisen Diyarbakır’da bir dizi temaslarda bulundu.
Hayalet şehir
Büyükşehir Belediyesi’ni ziyaret eden heyet, daha sonra Sur’da inceleme yaptı. Orta Asya Direktörü Dalhuisen, Sur’un 6 mahallesinde bir sene önce 24 bin kişinin yaşadığını, ancak şimdi kimsenin kalmadığını belirtti. Sur’un yasaklı bölgesinden kareler paylaşan Dalhuisen, evlerin enkazlarının dahi kaldırıldığını belirtti. Dört Ayaklı Minare’nin önceki ve son halini gösteren fotoğraflar da paylaşan Dalhuisen, “Hayalet şehirde yasaklar dayatılıyor.” diye yazdı.YENİ HAYAT
