Gülen cemaatinin kontrolündeki okulları kapattırabilmek için başlattığı hamleye farklı ülkelerden farklı yanıtlar geliyor.
Azerbaycan, Somali Federal Cumhuriyeti ve Ürdün’ün de aralarında bulunduğu bazı ülkeler Türk okulları olarak bilinen bu eğitim kurumlarını kapatma taleplerine olumlu yanıt verirken, Kırgızistan, Endonezya, Njierya ve Kenya ise okulları kapatmayı reddetti.Bu ülkeler Türkiye’nin çağrısını ‘içişlerine karışmak’ olarak değerlendirip tepki gösterdi ve ‘eğitimin siyasete alet edilmemesini’ savundu.Gülen Cemaati’nin 170 ülkede yaklaşık 3 bin eğitim kurumu olduğu tahmin ediliyor.Bu okulların çoğu Orta Asya’da ve Kafkasya’da Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla 1990ların başında kurulurken, Afrika’daki okulların çoğu da 1990ların ortası ve sonuna doğru açılmaya başlandı.
Okulların bulunduğu ülkelerdeki gözlemciler, verilen eğitimin ülke ortalamasının üzerinde olduğunu ve genellikle de ülkenin ileri gelen ailelerinin çocuklarının bu eğitim kurumlarına gittiğini söylüyor.Dolayısıyla bu kurumların kapatılmasıyla özellikle gelişmekte olan ülkelerde eğitim alanında boşluk olacağını savunanlar da var.Bu ülkelerden biri Türkiye’nin çağrısına sert tepki gösteren Kırgızistan. Kırgız Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamayla önce bu talep reddedildi.Daha sonra, Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun “FETÖ Kırgızistan’da darbe yapabilir” iddiasını da Kırgızistan Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev “absürt” olarak niteledi.
‘Kırgızistan’ın en gözde eğitim kurumları’
Kırgız siyaset bilimci ve uluslararası ilişkiler uzmanı İskender Ormon Uulu, ‘darbe iddiasına’ ilişkin açıklamaların ülkede ‘gülünç karşılandığını’ söylüyor:”Kırgızistan darbeler konusunda tecrübesiz bir toplum değil, bunun gerçeklerle bağdaşmadığını en sıradan insan bile görebiliyor. Burada ‘Türkiye devleti ciddiyetini mi kaybediyor’ sorusu soruluyor.”
BBC Türkçe’ye konuşan Uulu’ya göre Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla birçok kurum gibi eğitimde de aksaklıklar yaşandı, “bu okullar da Kırgızistan’ın en gözde eğitim kurumları” olarak öne çıktı.Bu okullarda okuyan öğrencilerin uluslararası platformlarda Kırgızistan’a başarı getirdiğini ifade eden Uulu devletin böyle bir adım atmayacağı görüşünde:”Bu okulları kapatmak, devlet bazında bakınca çok mantıklı değil, devlet çıkarıyla uyuşmayan bir durum. Çünkü bunların kapanması için devletin bir alternatif koyması lazım. Oralardan mezun olanlar Türk toplumunu, Türkiye’yi seviyor, ileride Türkiye’de okumak istiyor. Türkiye’nin yumuşak gücüydü, ne yazık ki siyasete alet edilip kapanması talebi var.”
Kırgızistan, Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra Rusya’nın gölgesinden ayrılmayan ülkelerden.Uulu, halkın gündemi ve uluslararası ilişkileri özellikle Rusça yayın yapan medya aracılığıyla Moskova’nın gözünden takip ettiğini söylüyor.Rusya ile Türkiye arasında Suriye’de düşürülen uçak kriziyle bağlantılı olarak çıkan kriz Kırgız kamuoyuna da yansımış. Uulu, bunun da ‘Türkiye karşıtı’ algının güçlenmesine neden olduğu görüşünde.
‘Eğitim hakkı siyasi sorun yüzünden tehlikeye atılamaz’
Türkiye’deki darbe girişiminin arkasında hükümetin Gülen Cemaati olduğu açıklamaları Kırgızlarda karşılık bulmamış.Uulu toplumdaki algıya dair şu yorumu yapıyor:”Bu ülkede 25 senedir Gülen grubunun yaptığı faaliyetler var. Onlara yönelik algının 180 derece tersine dönmesi kolay değil. Delillerin zayıf olması, hem de bunların aşırı politik gerilimde söylenmiş olması toplum nezdinde, aydınlar nezdinde, siyasetçiler nezdinde inandırıcı bulunmuyor.”
Kırgızistan’da ağırlık bu yönde olsa da Uulu, “Daha ziyade Orta Doğu’ya yönelmiş, kendi yaşam değerlerini din üzerinden belirleyen, Müslümanların lideri konumunda gözüken Erdoğan’ın imajına inanmış bazı kesimlerin de gözü kapalı (Erdoğan’ı) desteklediğini görüyoruz” diyor.Türk hükümetinin Fethullah Gülen okullarının kapanması çağrısına karşı çıkan bir diğer ülke de Endonezya.
Hükümet, resmi internet sitesinden yaptığı duyuruda okulların kapatılmayacağını ve faaliyetlerine devam edeceklerini açıkladı.Endonezya’da eğitim alanında uzmanlaşan UNESCO büyükelçisi Dr. Arief Rachman da bu kararı destekliyor:
“Öğrencilerin eğitim hakkı var. Siyasi bir sorun yüzünden eğitim hakları tehlikeye atılamaz. Bana göre iyi eğitim alan herkes dünya genelinde kabul görmeli.”
Somali kapattı, Somaliland kapatmadı
Türkiye’nin çağrısına olumlu yanıt veren ülkelerden biri ise Somali.Ülkedeki Cemaat okullarının kapatılması kararı alan hükümet “Kardeş ülke Türkiye’nin talebini değerlendiren bakanlar kurulu okulların ve hastanelerin de aralarında olduğu Nil Akademi’nin sunduğu hizmetlerin durdurulması kararı aldı” açıklaması yaptı.Cumhurbaşkanı Erdoğan, Somali’ye 2011’de gitmiş ve ülkeyi Afrikali liderler dışında son 20 yılda ziyaret eden ilk lider olmuştu.Erdoğan ülkede ayrıca alt yapı çalışmaları, hastane, cami ve okul inşaatlarının da öncülüğünü yaptı.Bu girişim ve ziyaret, Somali ile Türkiye arasındaki ilişkileri sağlamlaştırdı.
BBC Somali Servisi’nden Abdi Bidhaan Dahir geliştirilen ilişkiler ve yapılan yatırımlar sonrasında, Mogadişu’nun hükümetten ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan gelecek talebi reddetmesinin mümkün olmadığını söylüyor.Mogadişu yönetiminin aksine hiçbir ülke tarafından tanınmayan Somaliland ise Gülen cemaatine yakın Nil Akademi’ye bağlı okulları kapatmama kararı aldı.Somaliland Dışişleri Bakanı Saad Ali Shire, önce okulların yasadışı faaliyet yürüttüklerine dair kanıtların mahkemeye sunulması gerektiğini ifade etti.BBC Somali Servisi’nden Dahir’e göre bunun sebebi Türk siyasetçilerin Mogadişu’ya yaptıkları yatırımı Somaliland’e yapmıyor olması:









