Çin’le Türkiye ilişkilerinde gergin günler yaşanıyor. Vizeleri zorlaştıran Çin, fuarlara giden ihracatçıların otel odalarına gece yarısı gelerek pasaport kontrolü yapıyor. Çin’le iş yapan iş dünyası hükümetten ilişkilerin düzelmesi için köklü değişiklikler bekliyor.
“Ülkenizde savaş varken neden buraya geldiniz?”
Geçen hafta Pekin’e Gıda Fuarı için giden Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği’nin 52 firma temsilcisi sabaha karşı otel odalarına gelen polislerin bu tuhaf sorusuyla karşı karşıya kaldı. Olayı yaşayanlardan Birliğin Başkan Yardımcısı Hidayet Kadiroğlu, ülkeye girerken pasaport kontrolünde “neden geldiniz, ne kadar kalacaksınız” gibi sorularla uzun uzun sorgulanmalarına rağmen bir saat sonra otel odasına gelen polislerin bu soruyu yönelttiklerini söylüyor. Aslında biraz araştırma yapınca olayın bir süredir rutin olarak yaşandığı ortaya çıkıyor. Bu yılın başından beri tekstil ve mobilya fuarlarına giden ihracatçıların da otel odalarına nazik de olsa “polis baskınları” yapılmış. Türkiye ile Çin arasındaki ilişkiler bir süredir gergin. Rusya uçağının düşürüldüğü 2015’in sonlarında başlayan Çin-Türkiye ilişkilerinde soğuma, vizelerin zorlaştırılmasıyla başlıyor. Türkiye’nin Rusya ile ilişkileri düzeltmesine rağmen bir türlü düzelmiyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın G20 zirvesi için Eylül’de Çin’e gitmesi, orada yapılan anlaşmalara rağmen de bir türlü rayına oturamıyor. Rakamlar bunun göstergesi. 2015’te 3.5 milyar dolar olan Türkiye’nin ihracatı bu yıl 2 milyar doları bile bulamayacak. Bu da 20 milyar doların üzerinde ithalat yapan Türkiye için dış ticaret açığının daha da artması demek. Çin’den gelen turist sayısı da Çin hükümetinin Türkiye’ye gitmeyi yasaklaması nedeniyle bu yılın ilk on ayında yüzde 50 azalarak 127 bin 906 oluyor. Çin’de yaşayan iş dünyası temsilcilerinin iddialarına göre ilişkilerin düzelmemesinde en önemli konu 4 milyar dolarlık füze alımı ihalesinin 2 yıl bekletildikten sonra iptal edilmesi. İpek Yolu’nu canlandırmak ve 65 ülkeyi de kapsayan 21 trilyon dolarlık bir ekonomi yaratmak için “Bir Kuşak, Bir Yol” projesini sürdüren Çin için Türkiye önemli bir ülke. İhracatını 2023’de 500 milyon dolara çıkarmayı hedefleyen Türkiye için de 2 trilyon dolar ithalat yapan 4 trilyon dolarlık ticaret hacmi bulunan Çin çok büyük öneme sahip. İş dünyasının isteği Türkiye’nin bu kırgınlığı gidermek için harekete geçmesi ve bir an önce ihracatı arttırmak için radikal ve köklü değişikliklere gitmesi.
Çinlileri Kapadokya’ya getireceğiz
Hidayet Kadiroğlu yaşadıklarına kızgın değil. Aksine ihracatçılar olarak Türkiye hakkındaki dezenformasyonun giderilmesi için mücadele kararı aldıklarını söylüyor: “İhracatçı arkadaşlarımız bu yanlış algıyı kırmak için harekete geçtik. Çinli partnerlerimizi heyetler halinde Türkiye’ye getirmek için görüşmeler yaptık. Türkiye’nin savaş içinde bir ülke olmadığını göstereceğiz. Çinliler Kapadokya’yı çok seviyor. Orada misafir edeceğiz. Zincir market satın almacılarından, gıda sektörü temsilcilerinden 20 kişilik VIP alım heyeti Aralık’ta Türkiye’ye gelecek. Sonra Mart’ta başka bir heyeti ağırlayacağız. Bu arada yaşadıklarımızı da bir rapor halinde Ekonomi Bakanlığı’na sunacağız.
