Demokrasi Platformu, Ankara’da Anayasa Mahkemesi Eski Başkanı, Eski Milli Eğitim Bakanı, Eski Kültür Bakanı, çok sayıda milletvekili ve aydının katılımıyla Türkiye’nin siyasal sorunlarını ve çözüm önerilerini ele almak amacıyla “Bahar Konferansları I: Önce Siyaset Değişmeli” başlıklı bir konferans düzenledi.
Ankara’daki The Green Park Hotel’de gerçekleştirilen etkinlik çağrısında, konferansların amacının siyasetin yeniden şekillendirilmesi ve ortak akıl ile çözüm üretilmesi olduğu belirtildi. Etkinlikte, Türkiye’deki siyasal sistemin yapısal sorunlarının tartışılması ve çözüm önerilerinin ortaya konulması hedefleniyor. Farklı görüşlerin bir araya gelerek kamusal tartışma kültürünü geliştirmesi ve daha katılımcı bir siyasal anlayışın inşa edilmesi amaçlanıyor.
AYDINLARDAN ANKARA ÇIKARMASI
Rûdaw‘ın aktardığına göre; oturumlarda, siyaset, hukuk ve akademi dünyasından önemli isimler bir araya geldi. Konferansın açılış konuşmasını Anayasa Mahkemesi eski Başkanı Haşim Kılıç yaptı.
Oturum yöneticiliğini ise eski Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay üstlendi. Gazeteci-yazar Taha Akyol, “Kuvvetler Ayrılığı” konusunu ele alırken, araştırmacı-yazar Bekir Ağırdır “Siyaset Hukukunda Reformlar” başlıklı bir sunum yaparken, sosyolog ve siyaset bilimci Doğu Ergil “Siyasetin Finansmanı ve Ahlak İlişkisi”ni, eski Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik ise “Siyasette Liderlik Sorunu”nu değerlendirdi.Konferansı Rûdaw Ankara Temsilcisi Şevket Herki’ye değerlendiren aydınlar şu ifadeleri kullandı:
ERTUĞRUL GÜNAY: HUKUK GÜVENLİĞİN TEMELİDİR
Eski Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay, Ortadoğu’daki İran-İsrail geriliminin Türkiye’yi güvenlik kıskacına ittiğini belirterek şunları söyledi:
” Amerika’nın, İsrail’in de desteği ve yönlendirmesiyle İran’a saldırması gerçekten bölge için büyük bir sorun yumağına dönüştü. Ve İran, İsrail arasında, İran Amerika arasında değil bütün bölgede olumsuz etkilerini yansıtıyor. En kısa sürede sonlanmasını dilerim.
Tabi bunun bölge ülkelerini güvenlik sarkacına doğru yönlendirmesi kaçınılmaz. Bu tür gergin ortamlarda ki Ortadoğu ülkeleri her zaman güvenliği daha ön planda tutar. Bu güvenlik meselesinde daha özenli, daha dikkatli yeni bir durum sürece doğru Türkiye’yi itiyor. Ama temenni ederim ki Türkiye’nin önemli tecrübeleri var ve artık bu meselenin de sonlanması gerekiyor. Yani bu iç barışın her şeye rağmen kurulması ve ülkenin bu badireden kurtulması gerekiyor.
Bir duraksama olduğu görülüyor ama bu duraksama bölgedeki sonların yanı sıra içeride de yeteri kadar tam bir oydaşmanın oluşmamasından gördüğüm kadarıyla kaynaklanıyor. Çünkü DEM’in ve onun eksenindeki bazı yapıların bu süreçte ayrıca demokratikleşme talebi de var. İktidar bloku da MHP ve AK Parti’yi de buraya katmak lazım. Demokrasi kısmını çok gündeme getirmeksizin sadece işte silahlar sussun gibi hepimizin ortak arzusu ama orada tutmaya, orada daraltmaya çalışıyorlar. Halbuki bu ikisini birlikte düşünmezseniz kalıcı bir barış ortamı kuramazsınız.
Yani ülkede kalıcı barış ortamının kurulması için hukuk düzeninin kurulmuş olması. Hukuk çünkü güvenliğin temelidir. Adalet olunca barış olur. Bir ülkede adalet olmazsa barış olmaz. O yüzden bu arayışın biraz daha çerçevelendirilmesi, demokratik hukuk devletine doğru evrimleşmesi, barışın da kurulmasına çok yardımcı olabilir, katkı yapabilir.”
HAŞİM KILIÇ: ANAYASA MAHKEMESİ ÖNCE KENDİNİ SORGULAMALI
Anayasa Mahkemesi (AYM) Eski Başkanı Haşim Kılıç, özellikle Selahattin Demirtaş ve benzeri dosyalardaki kararların uygulanmamasına dikkat çekti:
“Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının uygulanmaması konusunda hakikaten ciddi bir eleştiri ve şikayet var. Ancak önce Anayasa Mahkemesi’nin bu tutumunu açıklığa kavuşturmak lazım. Anayasa Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin ihlal kararlarını maalesef uygulamıyor. Bundan dolayı da biz dönüp yerel mahkemeler tarafından Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmamasını çok da samimi biçimde eleştiremiyoruz. O nedenle önce AYM, Avrupa mahkemesinin kararlarını uygulamalı, daha sonra da dönüp ulusal mahkemelerimizin kararları neden uygulamadığını sorgulamalıyız. İş yukarıda, Anayasa Mahkemesi’nden başlıyor. Yıllarca sorunları yargı paketleriyle çözmeye çalıştık ama bunun büyük bir getirisi olmadığını gördük. Bağımsızlık ve tarafsızlığı sağlanmamış bir yargının adalet üretmesi mümkün değil.”
TAHA AKYOL: BÖLGESEL KAOS BARIŞ SÜRECİNİ ETKİLER
Gazeteci Taha Akyol, bölgesel kaosun ve uluslararası aktörlerin barış sürecine etkisini şu sözlerle dile getirdi:
“İran’daki olayları endişeyle takip ediyorum. Maalesef iki haydut, Trump ve Netanyahu, Orta Doğu’yu çiftlikleri ve insan mezbahası haline getirdiler. Bu durum bizdeki süreci ister istemez etkileyebilir çünkü nihayetinde bir güvenlik endişesi doğuyor. Keşke bu hadiseler olmasaydı da çözüm süreci ılımlı adımlarla ve sağlamca yürüseydi. 2013-2015 döneminde bir kanun çıkarılmıştı ve Abdullah Öcalan hükümete teşekkür etmişti. Yine böyle bir yasa çıkmalı ama bu ortamda hükümetin ihtiyatlı davranmasını da anlayışla karşılıyorum.”
Fotoğraf: Ahmet Erkan / KHK TV
MEHMET ALTAN’DAN HUKUK DENETİMİ ÇAĞRISI
Akademisyen ve yazar Mehmet Altan, Türkiye’nin dış müdahalelere ve bölgesel sarsıntılara karşı neden kırılgan olduğunu bir metaforla anlattı:
“Niye İsveç’i, Danimarka’yı nasıl etkiler diye sormuyoruz da Türkiye’yi nasıl etkiler diye soruyoruz? Bir dalgaya dayanıklı olan gemiyi dalga etkilemez. Ama çarık çürük bir tekne ise bu dalga bunu batırabilir de. Bölgede demokrasisi gelişmemiş, hukuku yerleşik hale gelmemiş yerlerde rüzgar esse etkileniyorlar. Bu dalgaya karşı en muhkim (dayanıklı) duruş; temel hak ve özgürlüklerdir, insanın kutsallığının kabulüdür, hukuktur, denetimdir. Bunları inkar ettikçe bu işten kurtulamazsın. ‘Ben buranın padişahıyım’ dersin ama o toplum refah görmez. İlke ve kurumlar en sağlam güvencedir.”
ATİLLA KART: GEÇMİŞİN ÖZELEŞTİRİSİ ŞART
Eski Milletvekili ve hukukçu Atilla Kart, meselenin sadece mevcut hukuk krizi olmadığını ifade etti:
“Toplantının konusu bana göre sadece anayasa kararlarının uygulanıp uygulanmaması konusundan ibaret değil. Çok değerli katılımcılar var. Umarım öz eleştirilerini de yaparak konuşurlar; geçmiş yirmi yılı hep beraber yaşadık. Elbette bu despot iktidardan kurtulmanın yollarını, önerilerini dinleyelim ama bunun yanında bir de özeleştiri yapalım.”
SADULLAH ERGİN: SÜREÇ TORBADAN NE ÇIKARSA DİYE BEKLENİYOR
Eski Adalet Bakanı Sadullah Ergin, çözüm süreci tartışmalarının şeffaf yürütülmediğini ve hukuki altyapısının eksik olduğunu vurguladı:
“Bu süreci yürüten aktörler de hukuki bir zemini olduğunu iddia etmiyorlar zaten. Hem MHP hem de AK Parti, ‘zamanı geldi mi, gelmedi mi’, ‘hukuki altyapıyı inşa edelim mi, etmeyelim mi’ konularında farklı yorumlar yapıyorlar. Geçmişte çok sayıda benzer deneme oldu. Ancak bu işin ete kemiğe bürünmesi için hukuki altyapısının inşa edilmesi gerekiyor. Herkes bekliyor ama maalesef Türkiye’de şeffaf işlemeyen süreçlerden bir tanesi de bu. Ne zaman getirirler, nasıl getirirler, ne getirirler bilmiyoruz. Adeta torbadan ne çıkarsa diye bekliyoruz doğrusu.”
CUMA İÇTEN: SÜRECİN AĞIRDAN GİTMESİ DAHA DOĞRU
Eski AK Parti Milletvekili ve siyaset bilimci Cuma İçten, geçmişteki başarısızlıklardan ders çıkarılması gerektiğini savundu:
“Türkiye her alanda; adalette, ekonomide ve sosyal hayatta tıkanmış bir vaziyette. Ben sürecin biraz ağırdan gitmesi gerektiğine inanıyorum. Çünkü 2014-15 yıllarında bunun çok acı faturasını hep beraber ödedik. Hala aksayan konular var, istediğimiz gibi gitmiyor. Ama bu nezih toplantılardan çıkacak sonuçların ışık tutacağını düşünüyorum.”
HÜSEYİN ÇELİK: SAVAŞ ÇÖZÜM SÜRECİNİ ETKİLEMEMELİ
“Tabii ki bölgesel gelişmeler sadece İran’ı etkileyen gelişmeler değil. Biliyorsunuz İsrail zaten işin içinde. Amerika Birleşik Devletleri uzak diyarlardan geliyor. Ama bütün körfez ülkeleri bu yangının içerisindedir. Lübnan bu yangının içerisindedir. Dolayısıyla da bundan Irak etkileniyor, Suriye etkileniyor, etkilenmeyen yok. Bütün dünya maalesef bir delinin başlattığı bir şeyden dolayı maalesef ateş içerisinde. Bu bir kere olumsuz bir şey. Ama çözüm sürecini olumsuz etkiler mi diye sorarsanız bence etkilememesi lazım. Bugüne kadar devleti yönetenler tarafından, iktidar ortakları tarafından da bu yönde bir açıklama yok. Süreç yavaş işliyor. Ben açıkçası sürecin işleyişindeki hızdan şahsen memnun değilim. Evet çalakalem olmasın ama bir şeyi de kokuşturmadan yapalım. Yani neredeyse iki yıl oldu; ama böyle çok somut ayakları yere basan henüz ortada bir program görmüyorum. Bundan dolayı başından itibaren ben iyimserim ama ihtiyatlı ve kaygılı bir iyimserim” diye konuştu.”
