ERSAN AY – BRÜKSEL TR724
Boston Celtics forması giyen ünlü basketbolcu Enes Kanter pazar günü Charlotte Hornets’e karşı galibiyetle ayrıldıkları maçta giydiği ayakkabılarla gündem oldu. Maçta üzerinde ‘modern kölelik’, ‘daha fazla bahane yok’ ve ‘iki yüzlü Nike’ yazılı ayakkabılar giyen basketçi maçın ardından sosyal medya hesabından yayınladığı videoda Nike’nin Çin’de yaşananlarla ilgili konuşmaktan korktuğunu söyledi.
Yayınlamış olduğu videoda Enes Kanter, Nike’nin Amerika’da sosyal konularda ve adaletsizlklerde sesini yükseltirken Çin konusunda sessiz kalmasını eleştirdi. “Çin’deki polis vahşetine değinmiyorsunuz, LGBTQ topluluğuna yönelik ayrımcılıktan bahsetmiyorsunuz, Çin’deki azınlıkların baskılanması hakkında tek kelime etmiyorsunuz, sesini yükseltmeye korkuyorsunuz” dedi.
Uygurlar ayakkabı endüstrisinde zorla çalıştırılıyor
Enes Kanter, Çin’de Uygurlara uygulanan soykırım ve insanlığa karşı işlenen suçlara vurgu yaptı. “Ayakkabılarınızı Çin’de kim yapıyor, biliyor musunuz” diye soran basketbol oyuncusu Çin’deki ayakkabı endüstrisinde Uygurların zorla çalıştırıldığına dikkat çekti. Kanter sözlerine şöyle devam etti: “Çin’de insanların zorla çalıştırıldığı çok fazla fabrika var. Örneğin, Uygurlar, bu modern kölelik ve tam şu anda Çin’de yaşanıyor. Milyonlarca Uygur şu anda ülke genelinde alıkonuluyor, satılıyor ve zorunlu çalışma kamplarında, hapishanelerde ve fabrikalarda çalıştırılıyor.
Uzun çalışma saatleri ve kötü yaşam koşullarıyla sürekli gözetim altındadırlar. O ayakkabıları ayağınıza her giydiğinizde ya da o tişörtü sırtınıza her geçirdiğinizde, arkasında çok fazla gözyaşı, çok fazla baskı ve çok fazla kan olduğunu unutmayın.”
Nike’ye bu ikiyüzlülüğü durdurma çağrısında bulunan Kanter, Nike’nin kurucu ortağı ve fahri başkanı Phil Knight’a uçak biletlerini kendisinin ayarlayabileceğini söyleyerek beraber Çin’e gitme teklifinde bulundu. Böylece insanların köle gibi zorla çalıştırıldıkları kampları kendi gözleriyle görebileceğini söyledi. Yaptığı paylaşımda LeBron James ve Michael Jordan’ı da etiketleyen Kanter, onlarında bu ziyarete dahil olabileceklerini söyledi.
Nike, henüz Kanter’in iddialarına cevap vermezken bu yıl daha önce yapmış oldukları açıklamada şirketin etik ve sorumlu üretime bağlı olduğu ve uluslararası çalışma standartlarını desteklediği açıklanmıştı. Açıklamada Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki zorla çalıştırılma raporlarından endişe duyulduğu ifade edilmiş bu bölgeden ürün tedarik edilmediği söylenmişti.
Ne Olmuştu?
Enes Kanter geçen hafta sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda “Çin’in kalpsiz diktatörü, XI Jinping ve Çin Komünist Partisi. Tüm dünyanın önünde çağrıda bulunuyorum. Uygur halkını serbest bırakın, zorla çalışma kamplarını kapatın. Soykırımı hemen durdurun” açıklamasında bulunmuş, sonrasında Çinli yayın kuruluşu Tencent Holdings Ltd. ünlü basketçinin forma giydiği takım olan Boston Celtics’in maçlarını artık yayınlamayacağını ilan ederek takıma ait arşiv görüntüleri de platformdan kaldırmıştı. Yaşananların ardında ABD Dışişleri Bakanlığı, Enes Kanter’e destek veren yazılı bir açıklama yapmıştı.
