Avustralya eski Başbakanı Malcolm Turnbull, ülkesinin Fransa ile denizaltı anlaşmasını bozan halefi Başbakan Scott Morrison’u, ulusal güvenlik çıkarlarına zarar vermek ve Fransa’yı küçümsemekle suçlayarak diplomatik ilişkileri onarmanın yıllar alabileceğini söyledi.
Avustralya Ulusal Basın Kulübüne konuşan Turnbull, Avustralya’nın, Fransız Naval Group ile 2016 yılında imzalanan ve 12 geleneksel dizel elektrikli denizaltı inşasını öngören, 90 milyar Avustralya doları (yaklaşık 66 milyar ABD doları) tutarındaki sözleşmenin iptaliyle iliği açıklamada bulundu.
Başbakanı Morrison’u denizaltı sözleşmesini iptal etme kararında Fransa’ya karşı “aldatıcı” davranmakla suçlayan Turnbull, “Morrison doğru davranmadı, Fransa’yı bilerek aldattı. Avustralya’nın ulusal çıkarları demekten başka bir savunması yok.” dedi. İptal sürecinde Fransa’yı görmezden gelmenin Avustralya’nın güvenilirliğine zarar verdiğini dile getiren Turnbull, şunları söyledi:
“Avustralya hükümeti Fransız Cumhuriyeti’ne saygısızlık etti, bu unutulmayacak. Avustralya’nın uluslararası ilişkilerinde bu korkunç bir olay ve sonuçları çok uzun bir süre aleyhimize olacak. Başka bir ulusu bize güvenmeye ikna etmeye çalıştığımızda birileri, ‘Macron’a ne yaptığınızı hatırlıyor musunuz?’ diyecekler. Uluslararası alanda böylesine aldatıcı bir şekilde davrandığınızda, bunun Avustralya üzerinde gerçek bir etkisi olur.”
Avustralya Başbakanı olarak 2016’da Fransa ile yapılan anlaşmaya imza atan Turnbull, yaptığı açıklamalardan dolayı Morrison’un kendisini vatansever olmamakla suçlayamayacağını vurgulayarak, “Size şunu söyleyebilirim, Scott Morrison’dan vatanseverlik dersi almıyorum. Bu ülkenin ulusal güvenliğini ve ulusal çıkarlarını savundum ve onun (Morrison’un) davranış biçiminin bunu riske attığını biliyorum. Göz ardı edilen şey, ulusal güvenlik varlıklarımızdan birinin güvenilirlik olduğudur.” şeklinde konuştu.
Avustralya’nın 29’uncu Başbakanı olarak 2015’te göreve başlayan Malcolm Turnbull, 2018’de Liberal Parti içinde yapılan liderlik oylamasında aday olmayarak, dönemin Göç Bakanı Peter Dutton’a karşı oylamayı kazanarak başbakan olan Hazine Bakanı Scott Morrison’u desteklemişti.
AUKUS güvenlik ortaklığı anlaşması
Avustralya Başbakanı Scott Morrison, ABD Başkanı Joe Biden ve İngiltere Başbakanı Boris Johonson 16 Eylül’de düzenledikleri çevrim içi ortamdaki toplantının ardından yayımladıkları ortak bildiride, “AUKUS” adlı yeni bir güvenlik ortaklığının başlatıldığını duyurmuştu. Ortaklık anlaşması uyarınca Avustralya’nın Adelaide kentinde, en az 8 nükleer enerjili denizaltı inşa edileceği açıklanmıştı.
AUKUS anlaşması, aynı zamanda, Avustralya hükümetinin Fransız firmasıyla 2016 yılında imzaladığı ve 12 denizaltı yapılmasını öngören toplamda 90 milyar Avustralya dolarlık (yaklaşık 66 milyar ABD doları) Fransız tasarımlı denizaltı projesinin sonunu getirmişti.
Anlaşmanın iptalini “ihanet” olarak değerlendiren Fransa, Cumhurbaşkanı Emmareul Macron’un talimatıyla Canberra ve Wshington Büyükelçilerini danışmak amacıyla acilen geri çağırmıştı. AUKUS’a tepki gösteren Çin Dışişleri Bakanlığı, anlaşmanın bölgesel barış ve istikrarı ciddi şekilde baltalayacağı eleştirisinde bulunmuştu.
