2017 Avustralya Federal Bütçesinde öne çıkan unsurların başında, Medicare vergisindeki artışla, herkesin daha fazla vergi ödeyeceği gerçeği. Bu noktada iyi haber de şu: Medicare vergisi’ndeki artışla, Ulusal Engelli Sigorta Sistemi desteklenecek. Böylece engelliler tam olarak hayatlarını güvence altına almış olacak. Bütçe, cebe uygun konut edinme sorununa köklü bir çözüm getirmedi. İş arayanlar, iş görüşmesine gitmek veya benzeri sorumluluklarını üç kez yerine getirmedikleri takdirde ödeneklerinin miktarı düşürülecek veya tümden kesilecek. eklif edilen işi geçerli bir neden göstermeden reddedenlerin ödeneği de bir ay süreyle kesilecek.
İlk evini alacaklar süperannuation hesaplarına ekstra para aktararak alacakları ev için depozit biriktirebilecek ve bu para en düşük vergi diliminden vergilenecek. Yani hükümet, ev almak için depozit biriktirmeyi az vergi alarak teşvik ediyor. Bütçede yer alan bu alandaki kararların ev fiyatlarında bir düşmeye yol açması beklenmiyor.
Hükümet, bütçede büyük evlerde yaşayan emeklileri daha köçük evlere taşınmaları için teşvik edici önlemler de açıkladı. 2017 Bütçesinde, “negative gearing” konusunda bir değişiklik ilan edilmedi.
Koalisyon Hükümeti’nin Bütçede büyük bankalara yeni vergiler getirmesi, “sanki İşçi Partisi bütçesi gibi bir bütçe” yorumlarına yol açtı. Koalisyon, önümüzdeki 4 yılda bankalardan 6 milyar dolar ek vergi almayı kararlaştırdı.2017 Bütçesinde en tartışmalı konulardan biri, işsizlik parası almak için başvuracak 5 bin kişiye (evet, sayı bu kadar net) uyuşturucu testi uygulanması olacak. Ayrıntıları belli olmamakla birlikte, bütçede açıklandığına göre, 5 bin kişi seçilecek ve testten kalanların işsizlik parasını bankadan, peşin para olarak çekmesine engel olunacak. Bu kişiler, ihtiyaçlarını kartlarını kullanarak giderecek, hesaplarından para çekemeyecekler. İş arayanlara, ayrıca ehliyetlerde olduğu gibi puan sistemi geliyor. Randevularına gitmeyen, Centrelink’in şartlarını yerine getirmeyenler, trafik kurallarına uymayan şoförler nasıl ehliyet puanı kaybediyorsa, işsizler de puan kaybedecek.
İşte bütçeden başlıklar
Güvenlik: Avustralya Federal Polisine 321 milyon dolarlık ek fon sağlayanacak. Bu fonla 300 yeni uzman polis kadrosu yaratılacak. Üniversiteler: Okul ücretleri 2021’e kadar yüzde 7.5 artacak. Rakam, dört yıllık bir okul ücretinin 3,600 dolar artması anlamına geliyor.Üniversite mezunları, okurken kullandıkları, kısa adı HECS olan öğrenci kredi geri ödemesini daha kısa sürede yapacak. İlk ve Orta öğrenim: Okullara, önümüzdeki 10 yılda 18.6 milyar dolar ekstra yatırım yapılacak. Altyapı: Batı Sydney’e (Badgery’s Creek) yeni havaalanı yapılacak.
Altyapı: Melbourne’dan Brisbane’a yük treni hattı için 8.4 milyar dolar ayrıldı. İnşaat bir yıl içinde başlıyor. Yatırım, 100 yılın en büyük demiryolu yatırımı olacak. Sağlık: Aile doktoru ücretlerinin artırılmasının ilk adımı olarak, uzun süredir ücretlere uygulanan dondurma kaldırılıyor. Adalet: Hükümet daha önce kesinti yaptığı ‘Toplum Hukuk Merkezleri’nin fonlarını tekrar vermekle kalmayıp, miktarı da artırıyor: Bu miktar, 3 yıl için 55 milyon dolar olacak.
Ekonomi: İlk evini alanların depozit birikimlerine vergi indirimi geliyor. Ekonomi: Büyük bankalara, önümüzdeki 4 yılda 6.2 milyar dolarlık yeni vergiler geliyor. 4 büyük banka, her yıl 300 – 400 milyon dolar ekstra vergi ödeyecek. Haksız uygulamalarda bulunan bankalara para cezaları uygulanacak.
Ekonomi: Medicare vergisi yüzde 2’den yüzde 2.5’a çıkıyor.
Ekonomi: Victoria’da kırsal bölgelere demiryolu ve diğer alt yapı yatırımları için 1 milyar dolar ayrılıyor.
Ekonomi: Ev alıp, evi boş tutan yabancı yatırımcılara, evi boş tutma cezası olarak yıllık 5 bin dolar vergi geliyor.
Sosyal Güvenlik: İşsizlik parasına başvuran yeni 5,000 kişi uyuşturucu testinden geçecek. Pilot uygulamayla, uyuşturucu kullandığı belirlenenler işsizlik parasını sadece banka kartı kullanarak harcayabilecek. Bu kişiler bankadan para çekemeyecek.
Sosyal Güvenlik: Kısa adı FTP olan Family Tax Benefits A ve B bölümleri 2019’a kadar dondurulacak. FTP daha önce enflasyon oranında artırılıyordu.
Maliye Bakanı Morrison: “Zor dönemin sonuna geliyoruz”
Koalisyon hükümeti, daha çok bir İşçi Partisi bütçesi olma özellikleri taşıyan 2017 bütçesiyle herkesi şaşırttı.
Koalisyon Hükümetinin 2017 bütçesi, vergi artırımı, bankalara özel vergi yükü, okullara ayrılan fonlar ve engellilere yönelik kaynakları, doktorlara uygulanan ücret artırma yasağına son vermesiyle, sanki bir İşçi Partisi bütçesi havası yarattı. Bütçe, işsizlik parası alanlara yönelik yeni önlemler, yabancı yatırımcılara yönelik zorluklar, Federal Polise sağlanan ek kaynaklar, üniversitelere yönelik kesintiler ve çevreyi korumaya yönelik hiç bir adım atmamasıyla da, klasik muhafazakar Koalisyon bütçesi özelliği gösterdi.
Maliye Bakani Scott Morrison, bütçe konuşmasında halkı dinleyip onların isteklerine yanıt verdiklerine özel olarak vurgu yaptı. Bakan, önceki yıllardaki devlet harcamalarını kısma politikasını terk edip, 2017 bütçesinde 10 yılda 75 milyar dolarlık alt yapı yatırımı ilan etti. Hükümet 2021 yılında bütçe açığının kapanıp bütçe fazlasına geçmeyi planlıyor.
Federal bütçe nasıl açıklanır? Lock Up nedir?
Gazeteciler, bütçe açıklanmadan önce 6 saat süreyle parlamentoda dış dünya ile bağlantıları kesik bir alanda bütçe belgelerini inceliyor ve haberlerini hazırlıyor. Bu süre içinde, dışarıya, bütçeyle ilgili haber sızdırmanın cezası 2 yıl hapis!
Hükümet, bütçe açığını kapatma yükünün çoğunu 2019 yılında başlayacak Medicare vergisi artırımıyla halkın sırtına yıkacak. Medicare Levy olarak bilinen vergi, yüzde 2’den yüzde 2.5’a yükselecek. Bu vergiyle hükümet kasasına ekstra 8 milyar dolar girecek.
Bakan Morrison, Medicare vergi artışıyla Ulusal Engelli Sigortası’nın karşılanacağını söyleyerek tepkiyi yatıştırmaya çalıştı. Bakan, “engelliler sigortası bütün Avustralyalıların sorumluluğudur.” dedi.
Liberal Partili Başbatan Malcolm Turnbull Hükümeti ilk evini almak isteyenlere superannuation olarak bilinen emeklilik fonundaki hesaplarına yılda 30 bin dolara kadar ilave katkı yapmayalarına da olanak sağlayacak. Bu para, ev satın almak için depozit olacak ve en düşük vergi diliminden vergilendirilecek.
İş arayanlar, iş görüşmesine gitmek veya benzeri sorumluluklarını üç kez yerine getirmedikleri takdirde ödeneklerinin miktarı düşürülecek veya tümden kesilecek. Teklif edilen işi geçerli bir neden göstermeden reddedenlerin ödeneği de bir ay süreyle kesilecek.
Maliye Bakanı Morrison, bütçe konuşmasında 3–4 yıla kadar ücret artışlarının yüzde 3.5, 3.75 olacağını öne sürdü. Hükümet bugün yüzde 5.9 olan işsizliğin 2021’e kadar fazla düşmesini beklemiyor. Hükümetin 2021 işsizlik oranı tahmini yüzde 5.25. Aynı dönemde, enflasyonun da Merkez Bankası’nın kabul edilebilir olarak değerlendirdiği yüzde 2.3 bandında gerçeklenmesi hesaplanıyor.
