Eyalet Başkanları, Ulusal Özürlüler Sigortası Programı (NDIS) nedeniyle, Başkent Canberra’da Başbakan Julia Gillard’ın başkanlığında bir araya geldi. Yaşanan sert tartışmalar sonucu, Avustralya Hükümetleri Konseyi (COAG) toplantısında, engelliler sigorta kapsamına alındı. Buna göre; Pilot uygulama, İşçi Partisi hükümetini temsil eden Tazmanya, ACT ve Güney Avustralya’da başlayacak.
Avustralya Hükümetleri Konseyi (COAG) Canberra’da toplandı. Eyalet Başkanları, Ulusal Özürlüler Sigortası Programı, NDIS için Başbakan Julia Gillard’ın başkanlığında başkentte bir araya geldiler. Ana gündemi ‘Ulusal Özürlüler Sigortası Programı’ olan konseyin toplantısında, Federal Hükümet ile eyalet hükümetleri arasında sert tartışmalar yaşandığı bildirildi. NSW ve Victoria Liberal Hükümetleri plana karşı olmadıklarını, ancak Federal Hükümetin plana daha fazla katkı sağlaması gerektiğini ve pilot bölge uygulamasının ise büyük eyaletlerin birinden başlamasından yana olduklarını açıkladılar. Buna göre; Avustralya Hükümetleri Konseyi COAG toplantısında söz konusu uygulama, 2013 yılı ortasından itibaren Tazmanya, Güney Avustralya ve ACT’de başlatılacak. Tartışmalı geçen konseyde, Batı Avustralya ve Queensland Hükümetleri ise; Ulusal Özürlüler Sigortası Programı için anlaşmayı imzalamadı. Önümüzdeki yıldan itibaren yürürlüğe girecek yasaya göre; tüm engelliler sigorta kapsamına alınmış olacak. İşçi Partisi Hükümetlerinin iktidarda olduğu Tazmanya, Güney Avustralya ve ACT’deki bölgelerde pilot uygulama olarak, benimsenen yasa, özürlülerin nerede yaşadıkları ve nasıl engelli olduklarına bakılmaksızın ömür boyu sigorta altına alınmış olacaklar. Konuyla ilgili açıklamada bulunan Başbakan Julia Gillard, “Bu yasa engelli insanlar, onların aileleri ve bakıcıları için de büyük bir kazanç. Bu, bütün ulusumuz adına büyük bir kazançtır.”dedi. Başbakan Gillard yasaya destek vermeyen Eyalet hükümetlerini ise eleştirdi. Gillard, dağılım açısından en düşük payın Queensland eyaletine düşmesine rağmen, Eyalet Başbakanı Campbell Newman’ın, programa destek vermediğini söyledi.
Öte yandan New South Wales ve Victoria Başkanları, önce yasaya karşı çıkarken, daha sonra Ulusal Özürlüler Sigortası Programına destek olma kararı aldıklarını bildirdiler. Victoria Başbakanı Ted Baillieu Ulusal Özürlüler Sigortası Programı için Federal Hükümetden 42 milyon doların tamamını, NSW Başbakanı Barry O’Farrell ise; 70 milyon dolarlık katkı payının yarısının karşılanmasının ardından, yasaya destek olmayı kabul etti. Pilot uygulamanın başlayacağı Tazmanya’da yaklaşık 1000 engelli genç, daha iyi hizmet almış olacak. Tazmanya eyalet Başkanı Lara Giddings, uygulamada öncelik verileceklerin 15 ila 24 yaşındaki yaş gurubu engelliler olduğunu belirtti. Sözkonusu hizmetler için Eyalet Hükümetinin 2 milyon dolarlık katkıda bulunacağını söyledi.
Yasanın uygulamaya girmesi için Federal Hükümet, önemli ve kalıcı sakatlığı olan kişiler için üç yılda 342 milyon dolar, yerel koordinasyonlar için 154 milyon dolar, engelli insanların bulundukları bölgelerde ihtiyaçlarının değerlendirilmesi için 58 milyon dolar, Ulusal Özürlüler Sigortası NDIS için IT sisteminin kurulması ve işletilmesi için 240 milyon dolar fon ayırmış olacak.
Eyaletler GST’yi paylaşamıyor
Öte yandan, toplantıda GST fonlarının adil dağılımı konusu gündeme damgasını vuran konulardan biri oldu. Canberra’daki zirvede, zengin ve yoksul eyaletler arasında GST gelirlerinin dağılımı konusunda da tartışma yaşandı. NSW ve Victoria, Batı Avustralya ve Queensland gibi büyük eyaletler, her yıl kendilerinden alınarak, geliri daha düşük olan eyaletlere verilen 4,25 milyar dolarlık kesintiye itiraz etti. NSW, Victoria, Batı Avustralya ve Queensland bölgelerinden oluşan 4 büyük eyalet bu sisteme itiraz ediyorlar. Söz konusu eyaletlerin başbakanları GST’den ayrılan payların ihtiyaçlara göre değil, gelirin sabit bir oranı üzerinden ve kişi başına hesaplanarak, yapılmasından yana. Küçük eyaletler, GST gelirlerinin ihtiyaca göre değil, büyüklüğe göre dağıtılmasının bu ilkeyi zedeleyeceği düşüncesinde. Konu ile ilgili olarak bir açıklama yapan Başbakan Julia Gillard “Avustralya vatandaşı olmanın anlamı konusunda elbette ki beklentilerimiz var. Gelişmemiş bölgelerdeki insanlarımız diğerlerine göre aynı geliri oluşturamıyorlar diye yardım alamıyorlarsa Avustralyalılar buna razı olmazlar.” dedi. Katma Değer Vergisi (GST) gelirlerinin nasıl dağıtılacağı ile ilgili sonuç Eylül ayında bitecek olan raporun ilan edilmesi ile açıklığa kavuşacak. Bu arada, mevcut uygulamada eyaletlerdeki Katma Değer Vergisi (GST) gelirlerini, Commonwealth hükümeti topluyor. Toplanan Katma Değer Vergileri (GST), yardım komisyonu tarafından eyaletlerin bildirdiği ihtiyaçlara göre dağılımı yapılmaktadır.
