DİTİB’in diplomatik
yazışmalarına ve banka hesaplarına ulaşan Le Point dergisi, Fransa’da 264
camiyi yöneten DİTİB’in iç işleyişini, vatandaşların ve memurların nasıl ihbar
edildiğini, Ankara’dan atanan diplomatların yolsuzluklarını ifşa etti. Clement
Petreault imzalı haberin başlığı ” Erdoğan’ın din adamlarının çevirdiği
dümenler.”
İşte, Fransa’da çok konuşulan haberin tam
çevirisi.
Bu haber dijital bir sızıntıyla ortaya çıkan rezaletin
hikayesi. Le Point Fransa’daki Türkiye Büyükelçiliği Din İşleri Ataşeliği ve
DİTİB’e ait yüzlerce diplomatik yazışmayı inceledi. Bu yapı Fransa çapında
Ankara tarafından gönderilen 202 imamı ve Fransa’nın dört bir yanına yayılmış
264 camiyi yönetiyor. Sayısız diplomatik yazışma, banka dekontları ve personel
atamaları karşımıza paranın gölgesinde kalmış, mevcut muhasebe standartlarından
uzak ve Ankara’dan gelen siyasi talimatlarla yönetilen bir kurum çıkarıyor. Bu
dini kurumun adı Diyanet. Devletin din adamlarını yöneten güçlü bir kamu
kurumu. Bu kale 1924’ten bu yana üst düzey bir bürokrat tarafından yönetiliyor.
Diyanet
Fransa’da dahil olmak üzere dünyanın her yerine diplomatlar gönderiyor. Din
hizmetlerinde geçirilen bir kariyerin ödülü olarak Türk bürokrasisinin elitleri
Paris’teki din işleri ateşeliğine gönderiliyor. Fransa’daki cami yapılanmasını
bu elitler yönetiyor.
DİTİB ‘nakit para’ cenneti
Bu belgelerde büyük bir şaşkınlık içinde Fransa’daki ‘Konsolosluk İslamı’nın iç yüzünü görebiliyoruz. Büyük miktarlarda nakit para dönüşümü, çalışanlar arasındaki küçük anlaşmalar, diplomatların maceraları, her gün yaşanan ihanetler. Aynı zamanda endişe duyduğumuz gibi Türk diplomatların Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın arzusunu yerine getirerek vatandaşlarını takip eden siyasi polise dönüşmekten çekinmediklerini görüyoruz.Bu belgeler aynı zamanda yaygın bir kanaati de tasdik ediyor. Fransa da tıpkı Avrupa’nın geri kalanında olduğu gibi Erdoğan’ın Türk diasporasını ele geçirmek için başlattığı büyük şantiyenin bir parçası. Almanya’da, İsveç’te, Hollanda’da, İsviçre’de ve Balkan ülkelerinde olduğu gibi, güçlü bir Türk milliyetçiliği ve İslamcılık otokratik bir iktidarın emrindeki Türk memurlar tarafından bu ülkede yayılıyor.
Bu belgelerin gerçekliğini teyit etmek, çevirmek ve İslamın prensiplerinden pek uzak olan bu dini sistemi analiz etmek için haftalarca Avrupa’nın dört bir tarafındaki Türkçe bilen akademisyenlerle ve gazetecilerle birlikte çalıştık. Onların güvenliğini sağlayabilmek için kimlik bilgilerini saklamayı tercih ettiler.Eğer resmi Türk İslamı bir şirketi olsaydı onu bir nakit para basan bir makina olarak tasvir etmek gerekirdi. Sayısız banka dekontunun gösterdiği gibi, Ankara ile Paris arasında büyük bir nakit para akışı var. Bu nakit akışının tamamı yasadışı değil. Ancak, bazı rakamlar göze çarpıyor. 2012’de hacca giden Fransalı Türklerden toplanan para. 3 milyon 628 bin 400 euro. Paris Din İşleri Ataşeliği’nin bu işten karı 505 bin 434 euro. 1 milyon 942 bin 220 euro ise Ankara’daki Diyanet İşleri Başkanlığı’na gönderiliyor. Fransa’daki Türklerin cömertliğine sık sık başvurulduğunu ve çok büyük nakit para toplandığını görüyoruz. 2013 yılında 53 bin 490 Diyanet takvimi satışından 240 bin 705 euro nakit para toplanıyor.
DİTİB’in kara kutusu Cenaze fonu
Bunlara ilaveten Paris Ditib, Lyon ve Strasbourg’daki yerel temsilcilikler tarafından yönetilen cenaze fonu var. Cenaze fonu akıl almaz bir finansal akış sağlıyor. Sünni Türkler arasında son derece popüler olan bu fon Fransa’da vefat eden Türklerin cenazesinin Türkiye’de defnedilmesini sağlıyor. 2014’teki bir diplomatik yazışma Paris’te Cenaze fonuna 45 bin 190 üye olduğunu gösteriyor. Strasbourg’da 37 bin 626 ve Lyon’da 65 bin 320 üye var. Toplamda 148 bin 136 aylık aidat ödeyen üye. Bu dönemde, aylık aidat ücreti kişi başı 20 euro. Diyanet’i yakından tanıyan bir kaynak, « Ditib yılda 150’den fazla cenaze taşımıyor. Bir cenazenin Türkiye’ye taşınması ve defni 3500 euro tutuyor. Siz gerisini hesaplayabilirsiniz. » Biz de bu hesabı yapıyoruz. Paris’te 903 bin 800 euro toplanıyor. 525 bin euro maliyet ve geriye kalan 380 bin euro kar DİTİB Paris’e kalıyor. Sürekli sosyal hizmetlerden ve yardımlaşmadan bahseden bir dernek için hiç te fena bir kar değil. Diyanet’in Fransız ayağı taradından 2012’de kurulan sosyal yardım ve yardımlaşma derneği faaliyet alanını « müslüman mezarlığı alınması, Türkiye’ye cenazelerin transferi, imamların formasyonu, fransızca dil kursu, Türkçe dil kursu, bilgisayar kursu, dikiş kursu, Kuran kursu, zekat toplanması, kurbanlık koyun organizasyonu, öğrencilere burs dağıtılması, hac organizasyonu, kitap basımı, seccade satımı, insanı yardım kampanyaları, hapisteki insanlara yardım edilmesi » olarak tanımlıyor. Bu dernek, kuruluşundan bu yana yıllık bilançosunu hiç açıklamadı. Bu dindarları suistimal eden ücretlere karşı yereldeki dernekler kendi cenaze fonlarını oluşturuyor. DİTİB bu karşı hamleler karşısında fiyatlarını düşürmek zorunda kalıyor. Dolayısıyla, üyeler bu sene birebir aynı hizmetleri almak için üyeler 12 euro ödüyor.
DİTİB’in kasasından Paris’in lüks semtinde daire
DİTİB’in Fransa başkanı artık memurluk aristokrasisine katıldığı için çok iyi bir maaşa ve diplomatik pasaporta sahip. Tabi ki, iş arkadaşlarının onu nasıl kıskandığını yazışmalarda görebiliyoruz. Din İşleri Ataşesinin hem Boulogne’daki konsolosluk binasına, hem Bagnolet’deki DİTİB’in merkezinde bürosu bulunuyor. Hatta arada uğradığı Passy’deki 17. yüzyıl mimarisine sahip harika Türk Büyükelçiliği binasında da bir bürosu var. Paris’in lüks semti Neuilly’de DİTİB’in bütçesinden alınan bir lojmanı da bulunuyor. DİTİB adına bu evi satın alan SCI DİTİB şirketi 2007’de kurulmuş ve 2014’te iflas ettirilmiş. Amatörlüğün zirvesi bir hamleyle şirketin sahipleri bu binadaki miraslık haklarından şu yazıyla vazgeçmiş : « Biz bu arada ölürsek varislerimizin bu mülk hakkında hiç bir hakkı yoktur. Sadece satın alma işlemini hızlandırmak için şirkete ortak olmuştuk. »
Bu görevi ifa eden diplomatlar Diyanet’e sadık Türk toplumundaki tartışmalarda da hesap vermek zorunda kalıyor. Bazı dini ataşeler Diyanet’e gönderdiği resmi yazışmalarda açıkça halkın arasında konuşulan DİTİB’le ilgili yolsuzluk söylentilerinden bahsediyor. Eski Din İşleri Ataşesi Gencağa Sayan’ın yazışmalarından Türkiye Büyükelçisi’nin de DİTİB’e mesafeli durduğu anlaşılıyor. 7 Mayıs 2015’de Ankara’ya gönderdiği bir mektupta kendisinin canını sıkan bir olaydan bahsediyor. 2012’de DİTİB’le ilgili yolsuzluk iddiaları çok konuşulunca dönemin Büyükelçisi Tahsin Burcuoğlu’nun bu iddialara inandığını üzüntüyle Ankara’ya bildiriyor.
Ataşeden Ankara’ya mektup: «Dava açarsak DİTİB’in usülsüzlükleri ortaya çıkar»
Paris’e 2014’te atanan yeni büyükelçi Hakkı Akıl da pek DİTİB’e sıcak bakmıyor gibi. Kamuya açık ilk buluşmada Sayan’ı aşağılıyor. Din İşleri Ataşesi Sayan bu anları şu satırlarla raporunda anlatıyor : « Büyükelçi tüm dernek başkanlarının önünde bana sordu ‘ Nasıl oluyor da DİTİB hakkında bu kadar şikayet olabiliyor ? Neden DİTİB insanlara baskı yapıyor ? ‘ Elçinin DİTİB’e karşı önyargılarının olduğunu hissettim. Daha sonra anladım ki bu hislerimde yanılmamışım. » Din İşleri Ataşesi pek de dindar olmayan bu büyükelçinin çıkışı karşısında kendisini savundu. « Haftasonlarını derneklere ziyaretle geçiren, tatillerini yollarda şöförsüz geçiren ben nasıl böyle bir fitne çıkarabilirim ? » Soyadının hakkını veren (Sayan türkçeden « hesap yapan, sayı sayan » anlamına gelir) Ataşe Gencağa Sayan Paris’te Temmuz 2016’ya kadar görevde kaldı. Ankara ile yazışmalarında DİTİB’in kusursuz olmaktan çok uzak mali yönetimini itiraf etti. Kiracısının PKK üyesi olduğundan şüphelendiği bir Diyanet binasının sözleşmesinden bahsederken dava açmaktan çekindiğini söylüyor. « Eğer bu kiracıyı mahkeme karşısına çıkarırsak, DİTİB’in usulsüzlükleri ifşa olur ve mali kontrole tabi tutulur. » Bu Türk diplomat yazışmalarında Erdoğan’ın dilini kullanmaktan da hiç çekinmiyor. Mesela, 2013’te Erdoğan rejimini desteklemeyen DİTİB üyelerini Gülen sempatizanları için kullanılan « paralel yapı » üyeleri olarak fişliyor ve şikayet ediyor.








