[SEMİH ARDIÇ-TR724.COM]
Türkiye’ye esrarengiz biçimde gelen milyarlarca doların menşei hakkında farklı rivayetler var. Bu rivayetlerde Katar’ın, Malezya’nın ve Singapur’un yeri bambaşka. Ne vakit bir şirket satılsa alıcı olarak bu üç adresten birinin ismi geçiyor. En son Digitürk, Finansbank Katar’a gelin gitti.
Son üç senede dünya devi fon, banka ve şirketler Türkiye’den hızla uzaklaştığı için senede 35-40 milyar doları bulan döviz açığı ancak sisler bulvarından gelen paralarla kapatılabiliyor. Doğrudan satın almaların üzeri kalın bir örtüyle kaplı. Bu yolla gelen para 2013’ten evvel gelen tutarların yarısı bile değil. Diğer taraftan Merkez Bankası’nın ödemeler dengesi tablosunda izaha muhtaç bir kalem var ki oradaki hareket yine bizleri sisler bulvarına götürüyor. Net hata/noksan kalemi AKP’nin devr-i iktidarında (2003-2016) 45 milyar dolar gibi afakî bir rakama ulaştı.
BU KADAR YÜKSEK HATA NORMAL Mİ?
İsmi üzerinde bütün kalemler alt alta yazıldıktan sonra fazla ya da eksik kalan birkaç yüz milyon dolar net hata/noksana atılır. Türkiye için bu dikkate alınmayacak bir işlem hatası olmaktan ziyade ekonominin temel dinamiği haline geldi. Hiçbir iktisatçı TCMB’nin ilan ettiği net hat/noksanı, tarifi içinde bir veri olarak mütalaa etmiyor. 2016’da 11,5 milyar doların karşılığında reel bir işlem yok. Bu kadar yüksek bir rakamın yolunu şaşırıp Türkiye’ye geldiğini siz açıklasınız bile buna kimseyi inandıramazsınız. “Bizim kaynağı meçhul para tutarımız, dünya ortalamasına yakın.” diyenler dünyadan bîhaber…
Türkiye’nin kredi notunun çöp seviyesine indiği bir senede doğrudan yatırımın fevkinde bir döviz gelmiş, amma velakin menşei meçhul! İhracat ya da turizm geliri değil. İşçi dövizi hiç değil. Yurt dışı müteahhitlik hizmetlerinden gelen para desek, o rakam senelik milyar doları aşmadı kı hiç. Reel karşılık bulmak için nafile uğraşmayın. Bavullarla, MİT uçakları ile geldiği yazıldı çizildi. Aktörler mütemadiyen yeni metotlar geliştiriyor.
PARA GELSİN DE NASIL GELİRSE GELSİN…
AKP inşaat ve tüketimi destekleyerek ekonomiyi belli bir müddet hızlandırmaya muvaffak oldu. Hızlı büyüme sanayi yatırımı çekmese de dünyanın en önemli oyuncuları tüketim harcamalarından pay alabilmek için ya bizzat kendisi geldi ya da ortaklıklar kurarak Türkiye’de olmaya karar verdi. AB reformları ve hızlı büyüme en önemli motivasyondu.
Son dönemde ise ne büyüme ne de AB çıpası mevcut. Borçlar arttı, kaynak girişi durdu. Mamafih ucuz kredilerle borçlanarak harcamaya alışan hane halkının memnun etmek uğruna para girişini devam ettirmekten başka çare yoktu. Lale Devri’nin sona ermesi en fazla Saray’ın, mabeynindekilerin canını yakar. Dolayısıyla hükümet, şeffaf yolla gelmeyen paranın temininde Reza Zarrab’ın açtığı çığırı takip etmeyi tercih etti.








