Avrupa ülkeleriyle peş peşe referandum toplantılarının iptal edilmesiyle başlayan kriz, akıllara yurt dışında seçim propagandası yapmanın hangi şartlara bağlı olduğu sorusunu getirdi.
bakanlar, bir süredir ‘oy deposu’ olarak görülen Avrupa’daki
ülkelerde ‘referandum turnesi’ne çıkmaya gayret ederken,
toplantılar Avrupa’yla diplomatik gerginliğe neden oldu. Almanya’yla başlayan
krizi, Avusturya ve son olarak da Hollanda’yla ‘zirve yaptı.’
Ancak seçimler
döneminde propaganda ve oy kullanımı gibi konuları düzenleyen Seçimlerin
Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkındaki Kanun’da 2008 yılında yapılan
değişiklik, yurt dışında kendi yaşadıkları ülkelerde oy kullanmak isteyen seçmenler
için gerekli düzenlemeleri içerirken, siyasal partiler için de ilginç bir yasak
barındırıyor.
‘Yapılamaz’
Düzenlemede,
yurt dışında seçim propagandası yapmanın yasak olduğu açık biçimde
belirtiliyor: “Yurt dışı seçmenler, milletvekili genel seçimi,
cumhurbaşkanı seçimi ve halkoylamasında oy verebilirler. Yurt dışı seçmenler
sadece seçime katılan siyasi partilere oy verebilirler. Yurt dışında ve yurt
dışı temsilciliklerde seçim propagandası yapılamaz.”
Tasarıyı bizzat Erdoğan sunmuştu
Sözcü yazarı Saygı Öztürk, bu düzenlemenin Cumhurbaşkanı
Tayyip Erdoğan’ın başbakanlığı döneminde hayata geçirildiğini hatırlatarak
şunları yazdı: “Dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla 22
Ocak 2008 tarihinde TBMM Başkanlığı’na, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri
ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’da değişiklik öngören tasarı gönderildi.
Kanunlaşan değişikliğin 94. maddesinin ilgili fıkrası şöyle: ‘Yurtdışında,
yurtdışı temsilciliklerde ve gümrük kapılarında her türlü propaganda yasaktır.’ Konuyu
biraz açalım. Yasal düzenlemenin alt yapısını hazırlayan dönemin Yurtdışı
Türkler’den de Sorumlu Başbakan Yardımcısı Cemil Çiçek, ‘propaganda yasağı’nın
getirilişinin gerekçesini ‘Bizim 155 ülkede vatandaşımız vardı. 154
ülke bir yana Almanya bir yana. Çünkü en çok orada vatandaşımız var. Almanya,
bizim vatandaşlarımızın oy kullanmalarına uzun bir süre olumlu bakmadı.
Türkiye’deki siyasi tartışmaların kendi ülkelerine yansımasını istemiyorlardı.
Biz de gurbetçilerimizin oy kullanmalarının önündeki engelleri kaldırma, bu işi
kolaylaştırma, rahatlatma adına ‘propaganda yapılamaz’ fıkrasını
ekledik’ diye açıkladı.”









