Partili cumhurbaşkanlığı
sistemine yönelik anayasa teklifi değişikliğinde AKP’lilerin verdiği önerge ile
önemli bir değişiklik yapıldı. Anayasa Komisyonu’nda kabul edilen önerge uyarınca
cumhurbaşkanı olağanüstü hâl (OHAL) ilan ettikten sonra temel haklar ve siyasi
haklar konularında da sınırlayıcı kararname çıkarma yetkisine sahip olacak.
Teklifin ilk halinde temel haklar ve siyasi haklar alanı, cumhurbaşkanının
olağanüstü hâl döneminde çıkaracağı kararnameler dışında tutulmuştu. Anayasa Komisyonu’nun
CHP’li üyesi Murat Emir Anayasanın 15. maddesinin ikinci fıkrasında
yer alan “Savaş, sıkıyönetim, seferberlik ve OHAL durumunda dahi kişinin yaşama
hakkına, maddî ve manevî varlığının bütünlüğüne dokunulamaz; kimse din, vicdan,
düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolayı suçlanamaz;
suç ve cezalar geçmişe yürütülemez; suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya
kadar kimse suçlu sayılamaz” hükmünün ihlali anlamına geleceğini ifade etti.
“Temel haklara
sınırlama”
Emir, değişikliğe
ilişkin olarak T24’e şu bilgileri verdi: “Normalde Cumhurbaşkanlığı
kararnameleri ile temel hak ve özgürlüklerle ilgili değişiklik yapamıyorsunuz.
Oysa OHAL durumlarında anayasada bulunan temel hakları dikkate almaksızın
sınırlayabileceği bir hükme bağlanıyor. Yaşama hakkı, vücut bütünlüğü, adil
yargılanma, haberleşme hürriyeti gibi çok temel haklar OHAL döneminde
Cumhurbaşkanı’nın üzerinde sınırlama yapabileceği bir duruma getiriliyor.”
Emir, yapılan
değişikliğin anayasanın 13. maddesinde yer alan “Temel hak ve hürriyetler,
özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen
sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir” hükmüne de tamamen
aykırı olduğunu ifade etti.










