Avustralyalı profesörden uyarı: Aborjinlerin geleneksel yöntemleriyle yıkıcı orman yangınları önlenebilir!

Avustralyalı bilim insanları, Aborijin halkının yüzyıllardır uyguladığı geleneksel kontrollü yakma yöntemlerinin büyük orman yangınlarının önlenmesinde önemli rol oynadığını ortaya koydu. Profesör Michael-Shawn Fletcher, yangın riskinin azaltılması için yerli halkın bilgi ve tecrübelerinden yararlanılması gerektiğini vurguladı.

 

Avustralya, iklim değişikliği ve “süper El Niño” olarak adlandırılan hava olayının etkisiyle tehlikeli geçmesi beklenen yeni bir orman yangını sezonuna hazırlanırken, yayımlanan bilimsel bir araştırma, yangınların şiddetlenmesinde sömürgecilik sonrası değişen arazi yönetiminin de etkili olduğunu ortaya koydu.

Araştırmada, aşırı hava koşullarının büyük orman yangınlarının başlıca nedenleri arasında bulunduğu, ancak ormanlık alanlarda biriken yanıcı bitki örtüsünün de yangınların şiddetini artırdığı kaydedildi.

800 yıl boyunca büyük yangınlar nadiren yaşandı

Wiradjuri kökenli yangın bilimci ve biyocoğrafyacı Profesör Michael-Shawn Fletcher ile doktora araştırmacısı Anthony Romano tarafından yürütülen çalışmada, GunaiKurnai halkının 800 yılı aşkın süre boyunca uyguladığı geleneksel kontrollü yakma yöntemleri incelendi.

Yerli halkın sık aralıklarla gerçekleştirdiği düşük sıcaklıklı yakma uygulamalarının, ormanlık alanların açık ve dengeli yapısını koruduğu, bu dönemde yüksek yoğunluklu yangınların ise nadiren meydana geldiği belirtildi.

Sömürgeleşmeyle birlikte yangınların şiddeti arttı

Araştırmada, Avustralya’nın sömürgeleştirilmesinin ardından geleneksel yakma uygulamalarının büyük ölçüde sona erdiği, bunun sonucunda çalılıkların sıklaştığı ve yanıcı bitki örtüsünün arttığı bildirildi.Özellikle okaliptüs örtüsünün sömürgeleşme öncesindeki seviyenin yaklaşık dört katına çıktığı kaydedildi.

Daha önce açık ormanlık alanlardan oluşan bölgelerin, araştırmacıların ifadesiyle “yanıcı ormanlara” dönüştüğü belirtildi.Okaliptüs ağaçlarının yüksek yanıcılık özelliğine sahip olduğuna dikkat çekilen çalışmada, büyük yangınların ardından bu ağaçların hızla yeniden büyümesinin yeni felaketlere zemin hazırlayabildiği ifade edildi.

Bilim insanlarından geleneksel yöntemlere dönüş çağrısı

Öte yandan araştırmacılar, büyük yangınların ardından hızla gelişen yoğun bitki örtüsünün, sonraki yangınların daha da şiddetli yaşanmasına neden olabildiğini belirtti. Bu durumun bilimsel çalışmada “felaket niteliğinde orman yangını döngüsü” olarak tanımlandığı bildirildi.

Bilim insanları, Aborijin halkının binlerce yıldır uyguladığı kültürel yakma yöntemlerinin yeniden yaygınlaştırılmasının yangın riskini azaltabileceğine dikkat çekti.

Profesör Fletcher ise ormanların korunması ve yıkıcı yangınların önlenmesi için Avustralya’nın İlk Uluslar halkının geleneksel bilgi ve tecrübelerinden yararlanılmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.Kaynak:SBS