ByLock’ta 40 bin kişilik bir liste hatası daha yapıldığı iddia edildi. Odatv Yazarı Müyesser Yıldız ByLock’ta Morbeyin’den daha büyük bir skandal yaşandığını, 40 bin kişinin Türk Telekom’un kayıtlarındaki hatadan dolayı ByLock’çu ilanedildiğini yazdı.
Daha önce Ankara Cumhuriyet Savcılığı eliyle yapılan ByLock listelerinde Morbeyin uygulaması nedeniyle 11 bin 480 kişinin mağdur olduğunu hatırlatan gazeteci Yıldız, Yargıtay’ın kararıyla kesin delil olmaktan çıkan ByLock tespitleri ile yaşanan hukuksuzlukları ayrıntıları ve teknik detaylarıyla kaleme aldı. Yıldız’ın yazısı şöyle:
“F…cülerin tespitinde en önemli delil Bylock kullanımıydı. Litvanya’dan binlerce kişilik listeler getirtildi. Sonra bu listeler “güncellendi”. Birileri girdi, birileri çıktı. Tutuklamalar oldu. Ardından Morbeyin skandalı patladı. Meğer insanlar namaz veya kıble programına girerken, kendi bilgi ve iradelerinin dışında Bylock’a yönlendirilmiş. Ankara Cumhuriyet Savcılığı, bu uygulamadan 11 bin 480 kişinin mağdur olduğunu açıkladı. Daha önce “Bylock kesin delil” diyen Yargıtay, “Kullanıcı numarası ile operatör kayıtlarının karşılaştırılması ve içeriklerine bakılması” gerektiğine karar verdi vs.Şimdilerde Bylock’ta, Morbeyin’den daha büyük, tutuklu binlerce kişinin tahliyesine, buna karşılık on binlerce yeni tutuklamaya yol açabilecek bir skandaldan söz ediliyor.
Oldukça karmaşık bu olayı aktarmadan önce bazı teknik bilgileri basitçe anlatmaya çalışalım.Şu ana kadar gördüğümüz kadarıyla ByLock kullanıcı tespitleri üç şekilde yapılıyor.İlki, Litvanya’daki sunucudan elde edilen bilgilerden, operatör kayıtlarıyla eşleştirmeye gidilmeksizin kişiye ulaşılması. Bu yöntemde, bazı kullanıcıların kendi ad-soyadı ile Bylock uygulamasına kaydolması, şifre bilgisi olarak çocuklarının isimleri, doğum tarihi veya sicil numaralarını kullanması gibi tespitler yeterli sayılıyor. Uzmanlara göre, teknik olmayan, hukukçulara göre ise delil bütünlüğü sağlamayan bu yöntemle ilgili tartışmaları bir yana bırakıp, diğerine geçelim.
İkinci yöntemde, Litvanya’da bulunan ByLock sunucusundan elde edilen veriler ile operatör kayıtları kıyaslanıp, her iki kayıtta yer alan “Genel IP” adresleri eşleştiriliyor.Hemen burada “Genel IP”nin ne olduğunu tanımlayalım. Cep telefonlarımızın numaralarına benziyor. Nasıl ki, GSM operatörleri cep telefonlarıyla kurulan iletişimi Ahmet ve Mehmet arasındaki iletişim değil, cep telefonu numaraları arasında iletişim olarak kaydediyor, internet üzerindeki trafikte de kişiye tahsis edilen “Genel IP” numarası (adresi) ile bizimle bağlantı kurduğu Genel IP arasında olarak kaydediyor. Temel fark, her bir kişiye ayrı cep telefonu numarası verilebilirken, dünyadaki “Genel IP” numarası sınırlı olduğu için aynı numara çok sayıda kişiye paylaştırılıyor. Bir kurum santralinin tek dış hat telefon numarasının dahili hatlarla çok kişi tarafından kullanılması gibi, “Genel IP” numaraları da kişilere tahsis edilen “Özel IP” numaralarıyla paylaştırılıyor. Kurum santrallerinden en önemli farkı ise hem “Genel IP” hem de “Özel IP” numaralarının sürekli değişebilmesi. Özetle, internette kimin ne yaptığını bilebilmek için çok sağlıklı bir kayıt ve bu kaydı depolayabilecek sistemlere ihtiyaç var.
BİR SÜTUN KAYDIĞINDA
Üçüncü yönteme gelirsek; bunda da sadece GSM operatörlerinin kayıtları üzerinden kullanıcı tespiti yapılıp, kullanıcılara tahsis edilen “Genel ve Özel IP” adresleri üzerinden ByLock bağlantısının olup olmadığına bakılıyor. Ki, Morbeyin tuzağı burada ortaya çıktı. Bundan sonra da GSM operatörlerinin kayıtlarının ne ölçüde güvenilir olduğu tartışılmaya başlandı.İşte “Bylock’ta yeni skandal” denilen de yine GSM operatör kayıtları kaynaklı.Ancak önce yine bazı teknik bilgiler verelim:GSM operatörleri kayıtlarını, bilgisayar dilinde yani teknik olmayan insanların okuyamayacağı bir tarzda tutuyorlar. Bu kayıtlar, insanların anlayabileceği şekilde “GSM numarası, Genel IP, Özel IP, bağlantı başlangıç zamanı, bağlantı süresi” gibi çok sayıda bilgiyi içerecek şekilde tablolara dönüştürülüp, eskiden TİB, şimdi BTK olan kuruma gönderiliyor.İddia şu; Haziran 2014 ile Eylül 2015 arasında Türk Telekom’da, bir GSM operatörünün bu tablolarının işlenmesinde hata yapılıyor. Şöyle ki, internet kullanıcısının oturum bitiş zamanı yanlışlıkla başlangıç zamanı olarak yazılıyor. Bu durum, basit bir tablo sütunu kayması olarak görülüp, kurum içi soruşturmayla geçiştiriliyor.








