DEM Partili Ayan’dan Gürlek’e: 10 yılda 4 adalet bakanı değişti ama KHK zulmü değişmedi

DEM Parti Şanlıurfa Milletvekili Dilan Kunt Ayan, Adalet Bakanlığının 2027 yılı bütçe görüşmelerinde barış süreci, AİHM kararları, siyasi tutuklular ve demokratikleşme düzenlemeleri hakkında açıklamalarda bulundu. Bakan Akın Gürlek’e doğrudan seslenen Ayan, hukuki adımlar için beklenmemesi gerektiğini savundu.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Şanlıurfa Milletvekili Dilan Kunt Ayan, Adalet Bakanlığının 2027 yılı bütçe görüşmelerinde barış süreci, AİHM kararları, siyasi tutuklular ve demokratikleşme düzenlemeleri hakkında açıklamalarda bulundu. Bakan Akın Gürlek’e seslenen Ayan, son 10 yılda dört adalet bakanının değiştiğini ama KHK’lılara yönelik zulmün değişmediğini kaydetti.

DEM Partili Dilan Kunt Ayan, Olağanüstü Hal (OHAL) uygulamaları döneminde, gece yarısı KHK’larıyla 135 bin 147 kamu emekçisinin bir gecede işinden, mesleğinden ve geleceğinden edildiğini belirtti. KHK hukuksuzluğunu başka tarihteki başka örneklerle kıyaslayan Ayan, şöyle konuştu:

“Çok üzülerek ifade ediyorum. 10 yılda 4 bakan değişti ama gelin görün ki kanun hükmündeki kararnamelerle yayınlanan KHK zulmü değişmedi. Toplumun adalet duygusunu 10 yıldır yaralayan bu KHK zulmüne artık son verilmesi gerekiyor. Daha bu sabah buraya geldiğimizde KHK platformu sözcüsü Münir Korkmaz’ın gözaltında alındığını öğrendik. Bakın yine dünya deneyimlerinden size örnek vereceğim. Siyasal ve ideolojik gerekçelerle kamu görevinden ihraç edilenler…

Bakıyoruz; Yahudi kamu görevlisi olarak 3 bin 422 kişi kamu görevinden ihrac edilmiş. İspanya’da 15 bin 860, Irak’ta 41 bin fakat Türkiye’de 135 bin 147 kişi kamu görevinden, bir gecede işinden, aşından maalesef ki ihraç edildi. Fakat gelin görün ki 10 yıldır yargılamalar devam ediyor. 10 Yıldır buna dair doğru düzgün kararlar verilmediğini görüyoruz. Sadece onlardan mı ibaret? Elbette ki değil. Yine Barış Akademisyenleri. Ya bu ülkede Barış olsun diye bir bildiri yayınladılar. Biz bugün çözümü konuşuyoruz. Çözüm sürecini konuşuyoruz. Barışı konuşuyoruz. Fakat daha önce bunun için bildiri yayınlananlar, akademisyenler halen görevinin başında değildir. Bunun sorumluluğu da sizdedir Sayın Bakan.”

AYAN: ‘ÇERÇEVE YASA’NIN KABULÜNDEN SONRA NE YAPTINIZ?’

DEM Parti Şanlıurfa Milletvekili Ayan, Türkiye’deki temel krizlerden birinin ekonomi, diğerinin ise adaletsizlik olduğunu belirterek, Gürlek’in göreve geldiğinde “86 milyon vatandaşın Adalet Bakanıyım, bu makamın sahibi değil, emanetçisiyim. Hak, hukuk, kim ihtiyaç duyuyorsa onların yanındayım” dediğini hatırlattı. Ayan, “Ama gelin görün ki bu sözün karşılığını bizler sahada yeteri kadar göremiyoruz. Bugün her köşe başında bir adalet arayışı var, her köşe başında bir hukuksuzluk var” diye konuştu.

‘TOPLUMA VE TARİHE KARŞI CEVAP  OLMAK ZORUNDASINIZ’

Çözüm sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ayan, 16 Ağustos 2026’da 467 milletvekilinin olumlu oyuyla ‘çerçeve yasa’nın kabul edildiğini belirterek, “Ve siz de bu kanunla kurulan bir kurulun başındasınız. Aynı zamanda Adalet ve İçişleri Komisyonu’nun alt komisyonunun da başındasınız. Şimdi size soruyorum, bu komisyon kurulduğundan beri iki defa toplanmak dışında ne yaptınız? Bakın Sayın Bakan, bu ertelenecek, bekletilecek, oyalama cümleleriyle geçiştirilecek meseleler değil. Üzerinizde barışın sorumluluğu var ve halklara, topluma ve tarihe karşı cevap olmak zorundasınız” dedi.

‘DEMİRTAŞ VE YÜKSEKDAĞ NEDEN HALA CEZAEVİNDE?’

Çerçeve yasa’nın uygulanması için Milli Güvenlik Kurulu kararının beklenmesinin de yanlış olduğunu ifade eden Ayan, “Fakat atılması gereken pek çok adım için neyi bekliyorsunuz?” diye sordu. Ayan, eski HDP Eş Genel Başkanları ve HDP’li siyasetçilerin 10 yıldır tutuklu bulunduğunu belirterek, Selahattin Demirtaş, Figen Yüksekdağ ve Kobani davası tutuklularının neden hala cezaevinde olduğunu sordu.

‘AİHM KARARLARINA NEDEN UYULMUYOR?’

Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının uygulanmadığını söyleyen Ayan, “Uymama neyin yetkisi? Hangi anayasada yazan bir şey? Sayın Genel Sekreter siz de buradasınız. Sizin vermiş olduğunuz kararlara uymuyor mahkemeler. Buna dair sözünüz olmayacak mı? Buna dair bir açıklamanız olmayacak mı? Ben milyonlarca insan adına bunu size soruyorum” ifadelerini kullandı.

‘SAYIN ÖCALAN BARIŞ VE SİYASALLAŞMA KOORDİNATÖRÜDÜR, ARTIK ADIYLA ÇAĞIRMAK GEREKİYOR’

Ayan, Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat’ta yaptığı Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı’na da değinerek, “Bakın Sayın Abdullah Öcalan, 27 Şubat’ta Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı’nı yaptı ve o günden bugüne de fiili olarak bu süreci yönetiyor ve koordinatörlüğünü yapıyor ve artık Sayın Abdullah Öcalan sürecin ‘Barış ve Siyasallaşma Koordinatörü’dür ve bunu da artık adıyla çağırmak gerekiyor. Bu tartışmayı düzeltmek ve artık süreci daha ileri taşımak gerekiyor. Bunun için de sizin büyük bir sorumluluğunuz var” dedi.

Türkiye’de iki yıldır devam eden süreçte demokratikleşme adına gözle görülür adımlar atılmadığını savunan Ayan; İspanya, Kuzey İrlanda, Güney Afrika ve Kolombiya’daki barış süreçlerini örnek gösterdi.

Ayan, Terörle Mücadele Kanunu ile Türk Ceza Kanunu’nda ifade ve düşünce özgürlüğünü sınırlayan hükümlerin değiştirilmesi gerektiğini belirterek, eşitlikçi ve adil bir infaz kanununa ihtiyaç olduğunu söyledi. Ayan, “Cumhur İttifakı’nın temsilcileri bulundukları her yerde açıklamalar yapıyorlar. Ne diyorlar? Evet, eşitlikçi bir infaz kanununa ihtiyaç var. Kim yapacak Sayın Bakan bunu? Uzaylılar mı yapacak? Sizler yapacaksınız” diye konuştu.

‘MAZARET DEĞİL, İRADE GÖSTERMENİN ZAMANI’

Ayan, 13’üncü Yargı Paketi kapsamında İnfaz Kanunu’nda değişiklik öngörülmediğini belirterek, yerel yönetimlere ilişkin düzenleme yapılması gerektiğini de belirtti. Ayan, ‘Ahmetler göreve demekle kayyumlar buharlaşmıyor. Bunun gereğinin yapılması gerekiyor’ ifadelerini kullandı.

Ayan, 135 bin 147 kişinin kamu görevinden ihraç edildiğini, KHK’lılara ilişkin yargılamaların 10 yıldır devam ettiğini ve Barış Akademisyenlerinin görevlerine dönemediğini anlattı. Hâkim ve savcı atamalarına ilişkin eleştirilerde de bulunan Ayan, 2016 sonrasında yaklaşık 15 bin yeni hâkim ve savcı atandığını, bu kişilerin bir bölümünün AKP il ve ilçe teşkilatlarında görev aldığını belirtti.

Ayan, konuşmasını, “Sayın Bakan son olarak mazeret değil, irade gösterme zamanıdır ve 86 milyonun adalet beklentisi sizin sorumluluğunuzdadır. Bugün gideremediğiniz her hukuksuzluk yarın sizin de siyasi ve vicdani sorumluluğunuz karşısına çıkacaktır. Unutmayın adaletin tesis edilmesi bir tercih değil, makamınızın gereğidir” sözleriyle tamamladı.

UÇAR: ‘SÜREÇ KAPSAMINDA KURULAN KOMİSYONLAR NE YAPTI?’

DEM Parti Van Milletvekili Zülküf Uçar da konuşmasında, süreç kapsamında oluşturulan takip ve koordinasyon kuruluna ve Adalet Bakanlığı’nın da içinde bulunduğu Adli ve Hukuki İşler Alt Komisyonu’na ilişkin bilgi istedi. Uçar, “Bir hedefimiz var, bu hedef ise eşit ve adil bir ülke yaratmak. Kürt halkını ve diğer bütün halkları hukuk devleti içerisinde eşit hale getirmek. Süreç esnasında oluşturulan takip ve koordinasyon kuruluna bakanlığınız da dahil oldu ve yine bakanlığınızın da içinde olduğu Adli ve Hukuki İşler Alt Komisyonu kuruyoruz. Bu komisyon olarak şu ana kadar neler yaptınız? Buna dair toplum sizden cevap bekliyor” dedi.

‘FON VURGUNUNDA 2 MİLYARI ÇALAN ESKİ VEKİLİNİZİ KORUMAK İÇİN AYLARCA HİÇBİR ŞEY YAPMADINIZ’

Fon soruşturmasına da değinen Uçar, şunları söyledi:

“Fon vurgununda 2 milyarı çalan eski vekilinizi, cumhurbaşkanı yardımcınızı korumak için aylarca hiçbir şey yapmadınız. Ta ki anketler sizin çaldığınızı gösterdiğinde apar topar harekete geçtiniz, tutuklama kararı verdiniz. Açıkça söyleyelim Sayın Bakan, biz de sizin önünüze bir anket koyalım. O da şudur: Siz anketlere göre hareket ediyor, yargı makamlarını harekete geçiriyorsunuz ama yurttaşların yüzde 70’i ‘iktidar yargıya doğrudan müdahale ediyor’ diye açıkça ifade ediyor. Fon vurgunu yargı sisteminin gerçek yüzünü bir daha açığa çıkardı. Siz geçen hafta yapmış olduğunuz açıklamayla burada örgütlü bir suçtan bahsettiniz. Ama bundan bahsederken bu örgütün başında kim var, nasıl işliyor, talimatlar kim tarafından veriliyor tek bir açıklama yok. Öyle bir tanımlama yaptınız ki Sayın Bakan geçen hafta, bilmeyen diyecek ki bütün hırsızlar bu örgütün içerisinde kolektif karar alan bir hırsızlık örgütünün üyesiymiş gibi hareket ediyor. Çok net söylüyorum size. Buna dair örgütün başında kim var, yapmış olduğunuz tek bir açıklama yok. Öyle görünüyor ki yine çeteleri koruma derdindesiniz. Yine öyle görünüyor ki meseleyi bulandıracaksınız.”

Uçar, Rojin Kabaiş’in ölümüne ilişkin soruşturmayı da gündeme getirdi. Adli Tıp Kurumu’nun geçen yıl ekim ayında yayımladığı raporda iki erkeğe ait DNA’ya ulaşıldığının belirtildiğini hatırlatan Uçar, “Bir yıldan fazla zaman geçti. Bu iki erkek şahıs tespit edilmek mi istenmiyor? Buna dair de cevap vermek zorundasınız” diye konuştu.

‘SON İKİ YILDA 15 MAHKUM CEZAEVLERİNDE KATLEDİLDİ’

Cezaevlerinde yaşanan ölümlere de değinen Uçar, Tuncer Sağlam’ın cezaevinde hayatını kaybettiğini belirterek, “Hakikaten çok öfkeliyiz” dedi.

Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmadığını, idare ve gözlem kurullarının mahpusların özgürlüklerini engellediğini ve faili meçhul cinayet dosyalarının karartılmaya devam ettiğini belirten Uçar, fon soruşturmasına ilişkin de eleştiriler yöneltti. Uçar, soruşturmadaki suç örgütünün başında kimin bulunduğuna ve talimatların kim tarafından verildiğine ilişkin açıklama yapılmadığını söyledi.

‘KATLEDİLMELERİNİN NEDENİ SADECE KÜRT OLMALIDIR’ SÖZLERİ ÜZERİNE GERGİNLİK ÇIKTI

Anayasa Mahkemesi’nin Mazlum İçli hakkında 12 yıl sonra ihlal kararı verdiğini hatırlatan Uçar, İçli’nin 14 yaşındayken cezaevine girdiğini belirterek, şunları kaydetti:

“Mazlum İçli’nin 12 yılı çalındı. Bu cezaevine girmeden önceki hali, bu da şu anki hali. Gençlik zamanları, gençlik hali. Bu gençlerin hayatını nasıl geri vereceksiniz? Son 2 yılda 15 mahkum cezaevlerinde katledildi. En son 2 gün önce Tuncer Sağlam vefat etti. Sizin doğrudan bilginizin olduğu birinden bahsediyorum. Katledilmelerinin nedeni sadece Kürt olmalıdır. Cezaevindeki hak ihlallerine baktığınızda öncelikle kimliğe bakılır. Sayın Bakan sunumunda da ifade etti, biz kimliğe bakmayız, kişinin geçmişi, etnisitesi ama gerçekten bu ülkede öyle mi oluyor? Elbette ki değil. Son yıllardaki cezaevindeki ölüm oranlarına bakın, tamamı neredeyse Kürt. Kürt gençler. Sayın hatibimiz, vekilimiz de bunu ifade edince neden sorun oluyor, bunu anlamıyorum.”

‘DEVLETE KATİL DİYEMEZSİNİZ’

Uçar’ın sözleri üzerine İYİ Parti Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş Taş, “Devlete katil diyemezsiniz’ diye konuştu. Komisyon Başkanı Muş da bu tartışmalar hakkında söz alarak ‘Bunu etnisiteye indirmek Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırıdır. Bunu kabul etmem” dedi.

‘SİZE RAĞMEN BARIŞ GELECEK’

İYİ Parti sıralarından DEM Parti milletvekillerine yönelik “Siz bu şekilde konuşmaya devam ederseniz her defasında biz de söz alıp konuşacağız” denildi. Bunun üzerine DEM Parti milletvekilleri tepki gösterdi. DEM Parti sıralarından “Size rağmen barış gelecek, saygılı olun bizler milletvekilleriyiz” tepkileri geldi.