The Guardian yazarı Simon Tisdall: Türkiye kaynaklı ekonomik karmaşa İstanbul’daki soğan fiyatlarının çok ötesinde. Türkiye, ABD ile Rusya’nın arasında bugüne dek hiç olmadığı kadar tuhaf bir pozisyonda. Bu krizin etkileri sınırlarının çok ötesine uzanacak.
İngiliz gazetesi The Guardian’ın köşe yazarlarından Simon Tisdall, Türkiye hakkında bir makale kaleme aldı. Tisdall, ‘Türkiye’deki krizin etkileri, sınırlarının çok ötesine zarar verecek’ başlıklı makalesinde Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a sert eleştiriler yöneltti. İngiliz yazar, Türkiye’nin aynı anda ABD ve AB ile sorun yaşadığını, İdlib yüzünden de Rusya ile ilişkilerinin gerileceğini belirtti.
‘İTİBAR KAYBI ÇOK HIZLI GERÇEKLEŞTİ’
Makalenin Türkçe tercümesi özetle şöyle:“Antik Yunan’da denildiği gibi, kibir intikam doğurur. Bu, ülkesinin kendi yarattığı bir uçurumun eşiğinde sendelediği sırada, Türkiye’nin kibirli cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın kabul etmiyor gibi göründüğü bir hayat dersi. Erdoğan haziran ayında, topyekûn güce sahip bir cumhurbaşkanlığının en iyi yönetim biçimi olduğunu ve bu iş için en iyi kişinin de kendisi olduğunu öne sürdü. Şimdi Türkiye krizde. Bu itibar kaybı, kadir-i mutlak güçlü adam-güneş kral imajının paramparça olması, kimsenin tahmin etmediği kadar hızlı gerçekleşti. Ve Erdoğan bugünlerde tek yetkili olduğu için, suçu üstlenmekten kaçınması zor olacaktır.
SEÇİM EKONOMİ YÜZÜNDEN ERKENE ÇEKİLDİ
Bu son derece Türk tipi trajedinin ilk göze çarpan unsuru, TL’nin çökmesi, dolar karşısında yaklaşık yüzde 40 oranında değer kaybetmesi. Bu durum, Erdoğan’ın çözmeyi başaramadığı büyük bir borcun ve enflasyon sorunlarının yansıması. Esasında Erdoğan erken seçim çağrısı yaptı çünkü fiyat artışlarının ve temel gıda maddelerinde artan kıtlığın seçimleri kazanma şansının altını oymasından korkuyordu. Bunların sonucunda Türkiye’de ekonomi yönetimine duyulan güvenin yok olması ve borcunu ödeyemeyeceği yönündeki korkular şimdi küresel piyasalara bulaştı; borç veren bankaları, euro’nun değerini ve Asya’dan Afrika’ya gelişmekte olan ekonomileri olumsuz etkiliyor.
İSTANBUL’DAKİ SOĞAN FİYATLARININ ÖTESİNDE BİR SORUN
Bu karmaşa İstanbul’daki soğan fiyatlarının çok ötesinde. Türkiye’nin sorunlarının birçoğunun geniş kapsamlı jeopolitik ve stratejik sonucu var. Türkiye, dostane görünmelerine rağmen buyurgan olan iki gücün, yani ABD ile Rusya’nın arasında bugüne dek hiç olmadığı kadar tuhaf bir pozisyonda. Erdoğan 2003’te iktidara gelmesinden bu yana bu iki gücü birbirine karşı kışkırtmaya çalıştı. Şimdi, politikasındaki çok sayıda çelişki, Suriye, İran, NATO ve Avrupa’yla zaten gergin olan ilişkilerde öngörülemeyen sonuçlar yaratacak şekilde ortaya çıkıyor.
ERDOĞAN SORUMLULUKTAN KAÇMAYA ÇALIŞIYOR
Erdoğan siyasi sorumluluktan kaçamayacak olmasına rağmen bunu yapmak için ciddi çaba gösteriyor. Lira’daki erime konusunda bir dış komployu suçluyor. ABD’nin Türkiye’yi sırtından hançerlediğini söylüyor. Burada, kendisinin klasik inkâr ve meydan okumasını görüyoruz. Erdoğan adeti üzerine, eleştirileri savuşturmak için milliyetçilik, inanç ve yabancı korkusunun bir karışımından destek alıyor. Geçen hafta, “Onların doları varsa bizim de halkımız, hakkımız ve Allah’ımız var” dedi.
Cumhurbaşkanının iktidar üzerindeki sert kontrolünün yakın zamanda değişmesi muhtemel değil. 2016’daki başarısız darbeden sorumlu olan ordu tasfiye edildi. Diğer muhtemel muhalefet merkezleri de aynı şekilde… Parlamento, sadece konuşma yapılan güçsüz bir yere indirgendi. Erdoğan’ın hataları – ki buna aşırı ısınan ekonomiyi soğutmak için faiz oranlarını artırmayı reddetmesi ve damadını utanmadan hazine ve maliye bakanlığına ataması da dahil- bu nedenle tersine çevrilemiyor. U-dönüşleri olmayacak. Kendini üstün gören kibri, Thatcher’ı hatırlatıyor.Tüm bunlar, Türkiye’nin sorunlarının iyileşmeden önce kötüleştiğini gösteriyor.








