İnsan bir yolcudur. Alem-i ervahdan rahm-ı madere, anne karnından dünyaya, sonra çocukluk, gençlik, olgunluk, ihtiyarlık, kabir, sırat, mizan, mahkem-i kübra ve nihayet cennet veya cehennem. Evet, bu minval üzere Hz. Adem’den bugüne devam etmiş ve kıyamete kadar da bu yolculuk devam edecektir. İnsan istese de istemese de, bastığı toprağın altına mutlaka girecektir.
Bu yolculuk, uçakla, otomobille, trenle, ne ile yapılırsa yapılsın netice değişmemektedir. İnsan her ne kadar ölmek istemese de, onu hatırlamaktan kaçsa da; dünyanın sultanı da olsa, ya da bir kapıda dilenci de bulunsa, dünya hayatının son durağı olan kabre girmekten kurtulamayacaktır. Hz.Mevlana Hazretleri, ‘Ey insan Kafdağı kadar yüksekte olsan da, bir kefene, tabuta sığacak kadar küçüksün’ buyurmuştur.
Onun içindir ki, Kur’an-ı Müciz-ül Beyan Ankebut suresi 57.ayette, “Her nefis ölümü tadacaktır/tadmaktadır. Sonunda bizim huzurumuza getirileceksiniz” hakikatini, Efendimiz Hz.Muhammed (sav) şu hadisi şerifleriyle hatırlatmaktadır: “Lezzetleri acılaştıran ölümü çok zikrediniz.” (Tirmizi, Nesâi, İbn-i Mâce)
Rabbimiz Kur’an-ı Azimüşşan’da Haşir suresi 18.ayette, “Ey iman edenler! Allah’a karşı gelmekten sakının. Herkes yarın ahireti için ne gönderdiğine dikkat etsin. Allah’a karşı gelmekten sakının! Çünkü Allah her şeyden haberdardır.” buyurmaktadır.
İnsan yürüyeceği yola dikkat etmeli, şeytan ve nefs-i emmarenin tuzaklarına yakalanmamalıdır. Bu yolculuk Allah’ın rızası gözetilerek, ilmi ile âmil, hâlis, muhlis bir mürşidin rehberliğinde olmalı ki, insan engellere takılıp kalmasın.
Bu yolda Nebiler, Sıddıklar, Şehitler ve Salihler yürümüşlerdir. Mü’minler de doğru olduğuna inandıkları bu yolda, kitap ve sünnete muhalefet etmeden, sırat-ı müstakim üzere olmalı; geriye adım atmadan, sürekli Allah ve Resulü’ne müteveccih bulunmalıdırlar. Mü’min bu yolda kime intisab ederse etsin; asıl murad, maksud ve matlub Allah’ın rızası olmalıdır.
Mü’min her an kendini gözden geçirmeli, disipline etmeli, dikkatli ve temkinli yürümelidir. Her zaman Allah (cc) karşısında sıfır olduğunu unutmamalı, en önemli vasıflarından olan, sıdk, emanet ve vefâ duygusuyla hareket etmelidir.
Mü’min, yolun erkanına göre ve şartlarına uygun yürümesini bilmeli, hayatını iman ve Kur’an esaslarına göre tanzim etmelidir. Gururdan, kibirden, gayz, kin ve nefretten, inat ve kıskançlıktan, hırs, ihtilâf ve iftiraktan uzak durarak, ölümle sona erecek dünyanın hiçbir şeyine takılmamalıdır. İmanı, ihlası, vefa ve sadakati, birlik ve beraberliği, kardeşlik ve isâr ruhunu, tevazu ve mahviyeti temsil etmelidir.
Sebeplerde kusur etmeden, nefsin ve şeytanın esiri olmadan, atalet ve sefalet içinde boğulmadan, Allah’ın hakkımızda takdir ettiğine kanaat edip, Allah’a tevekkül, teslimiyet ve güven içinde bulunmalıdır.
Hak yolcusunun en önemli sermayesi takvadır. Uzun ve meşakkatli yollarda mutlaka azık gerekir. Azığın en hayırlısı haramlardan korunmak, marûfu yerine getirmektir.
Mü’min, attığı her adımın, alıp verdiği her nefesin ve yaptığı amellerin; ‘kalbin sesi mi, yoksa nefis ve şeytanın mırıltıları mı’ olup olmadığına dikkat etmelidir.
Mü’min arkadaşlarını, dostlarını, kendini yolda yalnız bırakmayacak sadakat ve güven erbabından seçmeli, gıybet eden, laf getirip götüren, aileleri ve inananları birbirine düşman haline getiren, menfaatini ve dünyayı ahirete tercih edenlere karşı, temkinli ve dikkatli olmalıdır. Çünkü yol emniyeti çok önemlidir.
Bu yol virajlıdır, çilelidir, ızdıraplıdır ama, Allah ve Resulü’ne teslimiyet ve itaat sağlamsa, insanı hiçbir zaman yanıltmaz ve dosdoğru hedefine ulaştırır. Ne var ki, -lihikmetin- bu yolun yolcuları içinde çile ve ızdırap çekmeyen, kovulup dövülmeyen, hakarete maruz kalmayan olmamıştır.

