İnsan, bu dünyâda kurulan bir şirkete ne kadar hisse ile katılmış ise, o ölçüde kâr payı alır. Uhrevî iştiraklere gelince; niyet, samimiyet ve ihlâs önem arz eder.
Onun için iştirâk-i âmâl-i uhreviyede her şahıs için, hâsıl olan umum sevabın, herbirinin defter-i âmâline bitamâmihâ gireceği, Allah’ın geniş Rahmet ve kereminin muktezâsı olduğu ehl-i hakîkat ifâde buyurmaktadır.
Hizmette teslimiyet, adanmışlık, ibâdette derinlik, fedakârlık gibi hususlarda elde edeceği mânevî kazanç; kişinin hâlis niyeti ve kalbinin Allah’a teslimiyetine bağlıdır.
Buna rağmen, insanların tavır ve davranışları gerçekten samîmi veya değil; kalbi yarıp bakmaya muktedir olamadığımıza göre, biz zâhire bakarak hüküm verir ve ona göre davranırız. Ama buna rağmen herkes için, ‘hüsnü zan, adem-i itimat’ prensibi esas olmalıdır.
İnsanların mizâcı bize uymayabilir. Fakat, samîmi, fedakâr, hasbî ve muhlis iseler, Allah için sevmek zorundayız. İnsanlardan alâka duymaya, ilgi ve saygı beklemeye hiçbirimizin hakkı yoktur. Kime ne yaparsak yapalım, kim bize -iyi veya kötü- ne yaparsa yapsın, amellerimiz Allah için olmalıdır.
Mü’minler husûsuyla ehl-i hizmet, birbirlerine moral olmalı ve hiçbir zaman birbirini yıpratacak, hizmeti sarsacak bir tavır ve davranış içinde bulunmamalıdırlar. Bazı mizaçlar sabırda, katlanmada farklı olabilirler. Ama herkes, dinin ortaya koyduğu temel prensiplere göre kendini kontrol altına almaya mecbur ve mükelleftir.
Unutulmamalıdır ki, kendisi fâni olan dünyânın musîbetleri bâkî olmaz. Başa gelen her türlü sıkıntıların bir miadı vardır. O noktaya kadar insan, dişini sıkar sabrederse, neticesinin hayır olacağını Cenâb-ı Hak vaad buyurmaktadır.
Âl-i İmran sûresi 103.âyette; “İftirâka düşmeden Allah’ın kopmayan ipi Kur’an’a sımsıkı sarılın” buyrulmaktadır.Yolun erkânının bunu gerektirdiğini birbirimize tavsiye ederek, mülkün gerçek sahibi Allah’a teslim olmalı ve yardımı ondan beklemeliyiz.
Allah (cc); ‘Özür dileyip af dileyen kullarına karşı, -samîmi olma kaydıyla- bütün günahları mağfiret ederim’ (Zümer sûresi, 53) buyuruyor. Mü’minlere karşı vazifemiz, bize yakışan bir şekilde -sevgiyle, şefkatle, merhametle- muâmelede bulunmak ve onlara samîmi davranmaktır.
Sebeplerde kusur yapmamak kaydıyla, ‘Kader hakkımızda böyle takdir etmiş’ deyip sabreder, katlanır ve üzerimize düşen vazîfelerimizi ihmal etmemeye kendimizi zorlarız. Amellerimizin ve niyetlerimizin samîmi ve müstakim olmasına a’zamî derecede dikkat etmeliyiz.
Saâdet asrında boykot, sürgün, muhâsara ve hicretin birbirini takip ettiği o günlerde, bilhassa Şîb-i Ebu Talib’de, Dârü’n Nedve günlerinde su yoktu, yiyecek yoktu, doktor ve ilaç da yoktu. Müşrikler inananlara, ellerinden gelse oksijen bile vermeyeceklerdi. Bugün ülkemizde hizmete kaderini adayanlara yapılan muâmelenin de, o günden farksız olduğunu görmekteyiz.
O gün Sahâbe Efendilerimiz (r.anhüm) ağaçların yapraklarını ve kabuklarını, ölmüş hayvanın kurumuş derilerini yiyerek hayata tutunuyorlar ve ‘Allah yolunda ölmekten daha büyük bir şeref bilmiyoruz’ diyorlardı. Bugün benzer sıkıntılara mâruz kalmış olan, dâvây-ı İslâm’ın vârisleri bulunan ehl-i îman, aynı samîmiyeti ve fedâkarlığı göstermektedirler.
Sebeplere riâyet edip Müsebbibü’l esbab olan Allah’a kalbimizi kilitlemeli, ye’is’in bir küfür sıfatı olduğunu unutmayıp, Kudret-i Sonsuz Rabbimize ümitle ve azimle sımsıkı bağlanıp itaat etmeliyiz.


