Orban’ın görevden aldığı Yüksek eski Yargıç Baka, Cumhurbaşkanı oldu

Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ı eleştirdikten sonra Yüksek Mahkeme Başkanlığı görevinden alınan Andras Baka, ülkenin yeni cumhurbaşkanı oldu. Yemin ederek görevine başlayan Baka, “Yeni Macaristan’ı intikam üzerine kuramayız” diyerek birlik çağrısı yaptı.

Eski Yüksek Mahkeme Başkanı ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) yargıcı András Baka, Macaristan’ın yeni cumhurbaşkanı olarak yemin etti.İktidardaki Tisza Partisinin üçte iki çoğunluğa sahip olduğu Parlamento, 17 yıl AİHM yargıçlığı yapan 73 yaşındaki Baka’nın cumhurbaşkanlığına seçilmesini onayladı. Orbán’ın Fidesz partisi ise seçimi boykot etti.Baka, tartışmalı bir anayasa değişikliğiyle görev süresi sona erdirilen Orbán’ın müttefiki Tamás Sulyok’un yerini aldı.

“YENİ MACARİSTAN’I İNTİKAM ÜZERİNE KURAMAYIZ”

Büyük ölçüde sembolik yetkilere sahip cumhurbaşkanlığı görevine başlayan Baka, Parlamentoda yaptığı konuşmada birlik mesajı verdi.“Kesinlikle yapamayacağımız bir şey var: Yeni Macaristan’ı intikam üzerine kuramayız” diyen Baka; kamuoyu ile meslek çevrelerindeki tartışmaları teşvik edeceğini, tarafsızlığını koruyacağını ve anayasa yapımının bir daha tek bir siyasi gücün projesi hâline gelmemesi için çalışacağını söyledi.

ORBÁN’IN 16 YILLIK İKTİDARI SONA ERMİŞTİ

Başbakan Péter Magyar liderliğindeki Tisza Partisi, nisan ayında yapılan seçimleri kazanarak milliyetçi lider Viktor Orbán’ın 16 yıllık iktidarına son vermişti. “Sistem değişikliği” sözü veren Magyar, Orbán döneminin devlet kurumları üzerindeki etkisini azaltmayı amaçlayan reformlara başlamıştı.

Magyar, Baka’nın yaşamının “demokratik hukuk devleti ve anayasal ilkelere bağlılığın bir örneği” olduğunu belirterek Macaristan’ın yeniden hukuk devleti ve anayasal yönetim yoluna döndürülmesi gerektiğini ifade etti.

İnsan hakları örgütleri ise Sulyok’un görev süresinin anayasa değişikliğiyle sona erdirilmesini eleştirdi. Orbán’ın Fidesz partisi de kararı “zalimce” ve “gayrimeşru” olarak nitelendirdi.

ORBÁN’I ELEŞTİRDİKTEN SONRA GÖREVDEN ALINDI

Baka, 1991-2008 yılları arasında Strasbourg’daki AİHM’de yargıçlık yaptı. 2009’da Macaristan Yüksek Mahkemesi Başkanlığına getirildi.Orbán hükümetinin hâkimlerin zorunlu emeklilik yaşını 70’ten 62’ye düşürmesini “yargısal tasfiye” olarak nitelendiren Baka’nın görev süresi, 2012’de yapılan yasal düzenlemeyle erkenden sona erdirildi.

Avrupa Birliği ve ABD yaş sınırının düşürülmesini  hukuka aykırı bulurken AİHM, 2016 yılında Baka’nın görevden alınmasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetti.

Baka, geçen ay yaptığı açıklamada, “Hukukun üstünlüğüyle yönetilen bir ülkede bu tür olağanüstü önlemler kullanılamaz. Ancak Macaristan, Orbán yönetiminde ele geçirilmiş bir devlet hâline geldi” ifadelerini kullanmıştı.

YENİ ANAYASA HAZIRLANACAK

Başbakan Magyar, Baka’nın görev süresinin tamamını kullanmayacağını açıkladı. Buna göre Baka, Orbán döneminde hazırlanan Temel Yasa’nın geniş toplum kesimlerinin katılımıyla hazırlanacak yeni bir anayasayla değiştirilmesine kadar görevde kalacak.

Yeni anayasanın hazırlanmasının bir ila bir buçuk yıl sürebileceğini belirten Magyar, konuyla ilgili toplumsal istişarelerin gelecek ay başlatılacağını kaydetti.