Yaradanın halk ettiği ilk şey nokta, varlığı gaybdan çıkarıp alem-i şehadetle
buluşturduğu vasıta ise “söz” olmuştur. Vareden ilk önce, “kün” dedi. Kün; ‘var
ol’ demek. Yoktan, sebepsiz, kudrete dayanarak var ol.
Devam etsin var olman,
lakin kayıtsız da değilsin. Dur! diyene kadar, var olmaya devam et. İlk söz inşa
ile başlamış, yapıcı olmayı salıklıyor Hâlık. Sözden gaye yapıcı olmalı, hayırlı
olmalı demek ki. Zaten söz sultanı da “ya hayır konuş, yada sus” demiyor mu?
İlk söz, Var Edenden var edilene, sonra var edilenden Var Edene, sonra da var
edilenler arasında olmuştur. “Ol” deyince Hâlık, mahlukat göz kırptı ilk önce
şehadet alemine. Bismillah deyip ayağa kalkınca “Elhamdülillah” dedi ilk söz
olarak.
Sonra kendi aralarında “Selam”, “Merhaba” dediler. Bu noktada “Söz
olmasaydı, bizler, ezele ait hiçbir şeyi duyamaz ve Yüce Yaratıcı’nın, gönlümüzü,
gözümüzü dolduracak esrarını anlayamazdık…” buyurur Fethullah Gülen
Hocaefendi. Tanıma, bilme, anlama, idrak etme hep söze bağlı. Sözün gücü ve
nezaheti nisbetinde, anlayış ve idrak de hasıl olmuş olur. Ve yine bizim
medeniyet sarayımız, söz sultanlığı temelleri üzerinde inşa olmuştur. En ince, en
beliğ, en selis, en fasih, en bedî, en tertipli – güzel, en kapsamlı ifadelerin sahibi
Allah’ın (cc) kelamıdır. Sonra Cevami’ül Kelim sahibi Efendimiz (sav). Ardından
bu iki tatlı su kaynağından beslenen tilmizleri gelir ki onlar, Kur’an ve
Peygamberin ifadelerini kaneviçe gibi işleyen edepli ediplerimizdir. Ve böyle bir
birliktelikle, ince ince “söz”lerle inşa etmişlerdir medeniyet sarayımızı. Biz
edebimizi, imanımızı kaybedince, lisanımızı da kaybettik.
Rabb’imizi sena ederken yüreğimiz hoplardı. Kendini hangi isimlerle
isimlendirmiş ve nasıl tavsif etmişse öyle sena ederdik biz Hâlık’ımızı (cc). Esmai
hüsnası ile niyaz ederdik seherlerde.
Dağlar ile taşlar ile
Çağırayım Mevlâm seni,
Seherlerde kuşlar ile
Çağırayım Mevlâm seni,
derdi gönüllerimiz.
Bir sıkıntı anında Ya Allah!, ya Sabır, şefkate muhtaç
olduğumuzda ya Rahman!, ya Rahim!, maddi bir sıkıntıya düşünce ya Kerim!,
zorlu bir mania ile karşımıza çıkınca ya Ehad!, ya Samed!, bir hastalığa düçar
kalınca ya Şafi!… der ve sığınırdık Yaradana. Ne güzel, ne tatlı çağrılardı bunlar.
Merak ediyorum şimdilerde karşılaştığı şeyler karşısında bir Esma-i İlâhinin
gölgesinde kaç kişi gölgelenir.
Varlık sebebimiz, kainatın yaratılma vesilesi, Sonsuz Nur, Hz Muhammet
Mustafa (sav)’i bütün güzel ifadelerle yad etmez miydik? Ya Resulullah!, ey
Allah’ın (cc) Sevgilisi!, ey Nurların Nuru!, ey Varlığın özü!, ey Sırların Sırrı!, ey
Nebiler Hatemi!, ey Hidayet Güneşi!, ey Mü’minlerin, Sıddıkların, Nebilerin,
Secde Edenlerin Efendisi!, (sav) ve daha nice senakar sözler söylenirdi
kürsülerde, minberlerde, eyvanlı konaklarda, gönül sofralarında…
Hanımlarımıza ifadelerimiz de bir o kadar enfes ve harika değil miydi? İbrahim
Hakkı Hazretleri’nin diliyle ifade edelim; “İzzetli, hürmetli, hakikatli, adamlıklı,
şefkatli, hatırlı, gönüllü, asilli, usullu, akıllı, izanlı, hünerli, marifetli, üsluplu,
güzel huylu, tatlı dilli, uzun boylu – ince belli, ayıpsız hatunum, helalim, nazlı
yar-ı gamgusârım, şenliğim, şöhretim.” Sonra, Refika-i Hayatım, gözümün nuru,
ve daha nice unuttuğumuz iltifatkar sözler. Efendimiz (sav) Hz Aişe annemize;
Humeyram (pembe yanaklım), göznurum… diye hitap etmiş ve sevindirmiştir
zevcesini/ zevcelerini tatlı iltifatlarıyla.
Hanımlarımız beylerine sadece isimleri ile seslenmez, şanına uygun iltifatkar
sıfatlarla hitap ederlerdi. “Efendi, efendim, evimizin direği, sığınağım,
merhametlim, bey, ruh-u canım, devletlim, iki gözüm,….” ifadeleri ne kadar da
yuva sıcaklığında değil mi?
Bir birimizle konuşurken de adeta sanat icra eder ve Hocaefendinin ifadeleriyle
“Biz birbirimize “Buyurun efendim!” der; “Evet efendim!”le saygımızı
seslendirir; kendimizden bahsettiğimizde “bendeniz”le söze başlar,
muhatabımızı “zat-ı âliniz” sözüyle taltif eder, tekliflerimizi “buyurun”,
