Dünya Kupası yine bütün heyecanıyla devam ediyor.
Sporun en güzel taraflarından biri, insanları bir araya getirmesi ve farklılıkları aynı heyecanda buluşturmasıdır. Her dört yılda bir dünyanın dört bir yanından gelen takımlar aynı sahada buluşur; sadece maçlar oynanmaz, aynı zamanda insan hikâyeleri yazılır.
Bu yıl benim için heyecan iki kat fazlaydı. Çünkü pasaportunu taşıdığım iki ülke, Türkiye ve Avustralya, Dünya Kupası sahnesinde karşı karşıya geldi.
Kalbimin bir yanı Türkiye için, diğer yanı Avustralya için attı. Oğlum Akif Türkiye’yi destekledi, ben Avustralya’yı. Böylece evimizde tatlı bir denge oluştu.
Fakat bu yazıyı maçın skorundan çok, bana aynı anda iki farklı ismi hatırlatan iki hikâye için kaleme alıyorum:
Hakan Şükür ve Nestory Irankunda.
Birinin hikâyesi 11. saniyede başladı.
Diğerinin hikâyesi ise 27. dakikada bütün dünyaya yayıldı.
Aslında ikisinin ortak noktası sadece futbol değil.
İkisini buluşturan şey, bağnaz siyasetin başarıyla kavgasıdır.
2002 Dünya Kupası’nda, Türkiye’nin üçüncülüğe ulaştığı turnuvada Hakan Şükür, Güney Kore ağlarını henüz 11. saniyede havalandırarak Dünya Kupası tarihinin en hızlı golünü attı.
Aradan 24 yıl geçti.
Rekor hâlâ yerinde duruyor.
Ama Türkiye’de yıllardır bu rekorla değil, rekorun sahibinin nasıl unutturulacağıyla uğraşılıyor.
Erdoğan rejimi yıllardır Hakan Şükür’ün adını hafızalardan silmeye çalışıyor.
Televizyonlarda adı anılmıyor.
Spor programlarında başarıları hatırlatılmıyor.
Yorumcular onun ismini telaffuz etmekten çekiniyor.
Yetmedi…
Mallarına el konuldu.
Şirketlerine el konuldu.
Ailesi hedef gösterildi.
Sürgüne zorlandı.
Ama bütün bunlara rağmen Erdoğan’ın değiştiremediği bir şey var:
Kronometre.
Çünkü kronometre yalan söylemiyor.
11 saniye hâlâ 11 saniye.
FIFA, her Dünya Kupası’nda yayınladığı görüntüler ve istatistiklerle Dünya Kupası tarihinin en hızlı golünün hâlâ Hakan Şükür’e ait olduğunu bütün dünyaya yeniden hatırlatıyor.
Bir insanın evine, işine, malına, mülküne el koyabilirsiniz.
Ama tarihe işlenmiş bir başarıya asla.
Bir futbolcunun adını gücünüzün yettiği ekranlardan silebilirsiniz.
Ama onu dünya futbol tarihinden, müzelerden ve hafızalardan silemezsiniz.
İşte bu yüzden her Dünya Kupası başladığında, Erdoğan rejiminin bütün propaganda araçlarına rağmen Hakan Şükür’ün adı yeniden dünyanın gündemine geliyor.
Çünkü bazı insanlar ekranlardan silinebilir.
Ama tarihten silinemez.
Kaderin ilginç cilvesi şu ki, bugün sürgünde yaşayan Hakan Şükür ile Dünya Kupası’nın genç yıldızı Nestory Irankunda’nın hikâyeleri ve kaderleri aslında birbirine sanıldığından çok daha benziyor.
Dostları da benzer, onlardan rahatsız olanlar da…
Nestory’nin anne ve babası Burundi’deki iç savaştan kaçtı.
Aile önce Tanzanya’ya sığındı.
Nestory, Tanzanya’nın Kigoma kentindeki bir mülteci kampında dünyaya geldi.
Henüz birkaç aylıkken ailesiyle birlikte Avustralya’ya geldi.
Yoksulluk içinde büyüdü.
Futbol ayakkabısı alacak imkânları olmadığı zamanlar oldu.
Semt parklarında yalınayak top oynadı.
Ve yıllar sonra Dünya Kupası sahnesinde Türkiye’ye karşı attığı golle tarihe geçti.
Henüz 20 yaşındaydı.
Henüz 15 yaşındayken profesyonel futbolun kapısını aralayan genç yıldız, 27. dakikada attığı golle Avustralya adına Dünya Kupası’nda gol atan en genç futbolcu oldu.
Dünya medyası bunu haklı olarak bir “mülteci hikâyesi” olarak anlattı.
Ama bana göre bu aynı zamanda bir “Avustralya hikâyesi.”
Çünkü Avustralyalıların yüzde 51,5’i ya yurt dışında doğmuş ya da en az bir ebeveyni yurt dışında doğmuş insanlardan oluşuyor.
Avustralya’nın gücü tam da burada yatıyor.
Bugün nüfusun yaklaşık üçte biri yurt dışında doğmuş insanlardan oluşuyor.
Nüfusun yarısından fazlası ise göçmen kökenli ailelerden geliyor.
300’den fazla etnik köken.
100’den fazla inanç ve dini gelenek.
Milyonlarca farklı hikâye.
Ama tek bir ülke.
Avustralya Milli Takımı da bunun sahadaki yansıması.
Yeşil-sarılı formayı giyen 26 futbolcunun kökenleri en az 15 farklı kültürel geçmişe uzanıyor.
Afrika’dan gelenler, Avrupa’dan gelenler, Asya’dan gelenler, Ortadoğu’dan gelenler…
Hepsi aynı formanın altında mücadele ediyor.
İşte Nestory’nin attığı gol yalnızca bir futbol golü değildi.
Aynı zamanda çok kültürlü bir toplumun başarısıydı.
Fakat dünyanın her yerinde bu başarı hikâyelerinden rahatsız olan siyasetçiler çıkıyor.
Kimi ırkından, kimi inancından, kimi hayat tarzından dolayı insanlara kin güdüyor.
Avustralya’da yıllardır mültecilere karşı siyaset yapan One Nation Partisi lideri Pauline Hanson da bu anlayışın temsilcilerinden biri ne yazık ki.
Göçmenleri ve mültecileri ülkenin sorunu, hatta devlete yük gibi göstermeye çalışıyor.
Türkiye’de ise Erdoğan, yıllardır Hakan Şükür’e ve kendine yakın görmediği kitlelere karşı bitmeyen bir husumet yürütüyor.
Biri mültecilerden rahatsız oluyor. Diğeri kendi ülkesinin yetiştirdiği bir dünya yıldızından.
Biri insanların nereden geldiğine bakıyor.
Diğeri insanların ne düşündüğüne…
Ya da neden kendisi gibi düşünmediğine.
Ama ikisinin buluştuğu yer aynı:
Bağnazlık.
Önyargı.
Ayrımcılık.
Husumet.
Adavet.
İnsanları başarılarıyla değil, aidiyetleriyle yargılayan karanlık bir zihniyet.
Oysa pazar günü Vancouver’da tarih bambaşka bir şey fısıldadı.
- dakikada, Tanzanya’daki bir mülteci kampında doğan bir genç, bütün dünyaya sessiz ama güçlü bir mesaj verdi.
Aynı anda FIFA’nın Dünya Kupası arşivlerinde, Hakan Şükür’ün 11 saniyelik rekoru ve kilibi yaşamaya devam ediyordu.
Bir tarafta Pauline Hanson’ın yıllardır savaş açtığı mültecilerin çocuğu Nestory Irankunda…
Diğer tarafta Erdoğan’ın yıllardır adını futbol sahalarından ve hafızalardan silmeye çalıştığı Hakan Şükür…
Ve ikisinin de başarısı, kendilerine savaş açan siyasetçilerden çok daha uzun ömürlü çıktı, çıkmaya devam edecek.
Çünkü Pauline Hanson’ın mültecilere dair öfkesi bir gün unutulacak.
Ama Irankunda’nın hikâyesi, Ahmet el Ahmed’in Bondi plajındaki kahramanlığı anlatılmaya devam edecek.
Erdoğan rejiminin, Hakan Şükür’e karşı yürüttüğü nefret kampanyaları da bir gün tarihin dipnotlarında kalacak.
Ama Dünya Kupası tarihinin en hızlı golünü atan Hakan Şükür’ün ve ülkeye katma değer katanların adı ve rekoru yaşamaya devam edecek.
Çünkü tarih, siyasetçilerin nefretini değil; başarılı insanların bıraktığı izleri hatırlar.
Ve o izleri minnetle yad eder.
Başarıları yok etmeye çalışanları mı?
Onları da ibret olsun diye hafızasının karanlık bir köşesinde saklar.e.cansever@zamanaustarila.com.au
