Cezaevlerindeki tutuklu ve hükümlülerin sayısı 2021 yılında da arttı. 220 bin kapasiteli cezaevlerinde tutulan 294 bin tutuklu ve hükümlü arasında hasta tutsakların oranında belirgin bir artış yaşandı.
İnsan Hakları Derneği (İHD) verilerine göre, cezaevlerinde bulunan hasta mahpus sayısı son 10 yılda 6 kat arttı. Cezaevlerinde hayatını kaybeden hasta mahpus sayısı da artış gösterdi.
Veriler, 2011 yılında 256, 2013’te 554, 2014’te 678, 2015’te 731 hasta mahpusun cezaevinde tutulduğunu gösteriyor.20 Temmuz 2016 tarihinde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın olağanüstü hal (OHAL) ilan etmesiyle birlikte hasta mahpus sayısındaki artış da rekor seviyeye ulaştı. İHD’nin 2017 yılına ait raporunda 1025 kişinin, 2020’den bu zamana kadar 1605 hasta mahpusun cezaevinde bulunduğu kaydedildi.
Hasta mahpusların göz göre ölüme terk edildiğine dikkat çeken İHD, 2020 yılında 50, bu yıl ise 14 hasta mahkumun cezaevinde yaşamını yitirdiğini kaydetti. Bu kişilerden 7’sinin tahliye edildikten kısa bir süre sonra, 57’sinin hapishanede öldüğü bildirildi.
GERGERLİOĞLU: BU ÖLÜMLERİN GELECEĞİ BELLİYDİ
Hasta mahpuslar konusunu sık sık TMM’de gündeme getiren Halkların Demokratik Partisi (HDP) Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu, söz konusu mahpus ölümlerinde Adalet Bakanlığı’nın birinci derece sorumlu olduğunu söylüyor. Gergerlioğlu, 7 mahpusun bir ayda vefat etmesi üzerine TBMM’de düzenlediği basın toplantısında şu ifadeleri kullandı: “Son 1 ayda 7 mahpus hayatını kaybetmiş. Tüm bu ihlaller, apaçık ortadaydı, geleceği belliydi bu ölümlerin. Biz biliyorduk, binlerce kişinin yaşadığı ihlalden sonra yüzlerce ölümden sonra son 1 haftadaki 5 ölümün geleceğini biliyorduk, bizim için sürpriz değil, olağanüstü bir hal değil. Çok olağan ve beklenen bir hadiseydi, keşke olmasaydı, keşkesi nasıl olurdu? Bakanlık bu konuda duyarlı olsaydı, bunlar olmazdı. Bu kadar net. Bu konuları çok iyi bilen bir insan olarak bir hekim ve insan hakları savunucusu olarak o hastaların, raporlarını, dosyalarını, psikolojik ve organik rahatsızlıklarını iyi bilen bir insan olarak çok net bir şekilde söylüyorum.”
‘DOSYALAR SÜMENALTI EDİLİYOR’
“Ben bakanlığı bu konuda duyarlılığa davet ediyorum, Türkiye’de bu işi örtbas etmekle, dilekçelerimize, soru önergelerimize cevap vermemekle bu işler yürümez Sn. Zulümat Bakanı Abdulhamit Gül. Sana Adalet Bakanı diyemiyorum artık. Bu kadar insanın ölümünden sorumlusunuz ve zerre vicdanınız sızlamıyor, tek bir açıklama yapmıyorsunuz. Önceki ölümler hakkındaki tüm dosyaları sümenaltı ediyorsunuz, ne adaleti? Sizin adaletle ne alakanız var? Hem partinizin adaletle bir alakası yok hem de bakanlığınızın adaletli bir alakası yok. Kalkmışsınız ağzınıza almışsınız bir adalet kelimesini zerre alakanız olmayan bir adalet kelimesini kullanıyorsunuz, siz zulümat bakanlığından zulümat bakanı olmaktan başka bir şey değilsiniz.”
BANGİN MUHAMMED: MİDE VE BAĞIRSAKLARININ YARISI YOKTU
İHD raporuna göre, 2021 yılının son 1 ayı içinde ise 7 farklı cezaevinden 7 hükümlünün cansız bedeni çıkarıldı. Bunlardan ilki 33 yaşındaki tarım işçisi Bangin Muhammed oldu.
12 Kasım’da yaşamını yitiren Bangin Muhammed, herhangi bir eyleme karıştığında dair somut bir delil olmamasına rağmen “örgüt üyeliğinden” 6 yıl 3 ay hapis cezasına mahkum edildi. Tutuklandığında midesi ve bağırsaklarının yarısı olmayan Muhammed, İskenderun T Tipi cezaevindeki “izolasyon hücresinde” ölü bulundu.
GARİBE GEZER: CİNSEL TACİZE UĞRADI, HÜCREYE ATILDI
Muhammed’in ölümünün ardından Aralık ayının ikinci haftasında cezaevlerinden ardı ardına ölüm haberleri gelmeye devam etti.
Kocaeli Kandıra 1 No’lu Yüksek Güvenlikli Hapishanesinde bulunan Garibe Gezer, kadın gardiyanlar tarafından cinsel saldırı ile fiziki şiddete uğradığını açıklamış ve ardından tecrid odasına alınmıştı. Gezer, 9 Aralık’ta tecride alındığı “süngerli odada” ölü bulundu.
Garibe Gezer’in cenazesini kadınlar taşıdı.
ACİL YARDIM BUTONU DEVRE DIŞI BIRAKILDI
Ölümünün ardından Gezer’in kaldığı hücrede “acil yardım butonunun” devre dışı bırakıldığı ortaya çıktı.
Cezaevi yetkilileri, Gezer’in ölümünü intihar olarak nitelendirdi ancak avukat eşliğinde yapılması gereken otopsi işlemleri, Gezer’in avukatları olmadan yapıldı ve ardından Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma dosyasına gizlilik kararı getirdi.Böylece Gezer’in ölüm nedeni adeta bir belirsizliğe mahkum edildi.
BİR GÜNDE İKİ HASTA TUTSAK HAYATINI KAYBETTİ
15 Aralık’ta ise hasta tutuklular Abdülerezak Suyur ve Halil Güneş yaşamını yitirdi.Ağırlaştırılmış müebbet cezası verilen ve İzmir Aliağa Şakran T Tipi Hapishanesinde tutuklu bulunan ağır hasta tutuklu 65 yaşındaki Abdülrezzak Suyur’a ölümünden 3 ay önce akciğer kanseri teşhisi konuldu. Ayrıca astım hastası da olan Suyur’un, kanser teşhisinden sonra tedavisi yapılmadı.Cezasının infaz süresini tamamlamasına 14 gün kalan Suyur’un şartlı tahliye talebi kabul edilmedi.
HALİL GÜNEŞ: AĞIR İŞKENCELER GÖRDÜĞÜ ORTAYA ÇIKTI
2 Ocak 1993 yılında 23 yaşında iken ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıyla cezaevine giren ve kanser tedavisi gören Halil Güneş, hayatının 29 yılını hapishanede geçirdi. Güneş, Diyarbakır 2 No’lu Yüksek Güvenlikli hapishanenin karantina hücresinde ölü bulundu.Kanser tedavisi gören Güneş’in hastane raporlarında ağır işkencelere maruz kaldığı ve kaburgalarında kırıklar meydana geldiği ortaya çıktı.
