Hizmette hedef her şeyden evvel Allah’ın rızasıdır. Mü’minin her iş ve hareketinde ihlas, vefa, sadakat, adalet ve ahlak en büyük hedef olmalıdır.
İnsanın gâyesi de: Globalleşen dünyâda hâdiselerin umumu ilgilendirdiği günümüzde, nesillerimizi şer’î ilimlerin yanında, tekvînî ilimlerle de mücehhez hale getirip dünya barışına ve kardeşlik şuuruna hizmet verecek şekilde yetiştirilmesi esas olmalıdır. Daha doğrusu bütün himmetini ahiret hayatına teksif etmenin yanında, dünya hayatını da meşru dairede asla ihmal etmemelidir.
İnsanın sâhip olduğu her şey, Allah’ın kuluna emânetidir ve ona borç vermiştir. Borçlunun teminatı kişinin nefsidir. Kim bunları Allah yolunda değerlendirirse, rehin olan nefsini kurtaracaktır. Ashab-ı yeminden, hesap defterini sağ tarafından alan cennetlikler
dışında herkes, yaptığı işlerin rehîni olacaktır.
Müddessir Suresi 38. Ayetten 47. Ayete kadar Cenab-ı Hak şöyle buyurmaktadır: ”Ashab-ı yeminden, hesap defterini sağ tarafından alan cennetlikler dışında herkes, yaptığı işlerin rehini olacaktır. Onlar mutlaka cennetlerde mücrimlerin durumu hakkında, kendi aralarında konuşurlar. O suçlulara: “Neydi bu cehenneme sizi sürükleyen?” diye sorulur. Onlar şöyle cevap verirler: Biz namaz kılanlardan değildik. Fakirleri doyurmaz, onların ihtiyaçlarıyla ilgilenmezdik. Batıl sözlere dalanlarla beraber biz de dalardık. Bu hesap gününü yalan sayardık. Ölüm bizi yakalayıncaya kadar hep böyle idik.”
Binaenaleyh mü’minler duygu kirliliğinden uzak durmalı, uzuvların temizliğine önem vermelidir. Aynı zamanda Allah’ın emir ve yasaklarına saygıda kusur etmeden kalp temizliğine fevkalade hassasiyet göstermelidirler.
İnanmış Hizmet İnsanı evvelâ; gaye edindiği hedefin farkında ve ideali içinde bulunmalıdır. Mü’min için, gaye, maksat ve hedef, ölümle sona erecek dünya olmamalıdır. Gaye dünya olursa, problemler, sıkıntılar, kavga ve gürültüler eksik olmaz, devam eder.
Hizmet insanının birinci derecede hedef ve gayesi, bütün fiil ve amelleri, Allah’ın rızasını kazanmaya matuf olmalı ve zerre kadar hayır ve şerrinden hesaba çekileceği Mahkeme-i Kübrâ’yı unutmadan, hayatını ona göre tanzim etmelidir. Bunun için de vesîleler aramalıdır.
İnsanın en birinci vazifesi; kendini, yaratılan varlıkların en mükemmeli olarak yaratan, maddi-mânevî paha biçilmez kıymet ve değerde, hârika uzuvlar ve latîfelerle donatan Cenab-ı Hakk’ı tanıması, sevmesi, emir ve yasaklarına saygıda kusur etmemesi ve kullarına Allah’ı tanıtıp sevdirmesi olmalıdır.
Bu vesîleyle insan, yaratan Allah’a ve yaratılanlara karşı, me’sûliyetinin idrak ve şuurunda olarak, Mevlâ’nın rızâsına tâlip olmalı, beklenmedik bir anda sona erecek dünya pazarında, ölümsüz ebedî hayâtı kazanma gayreti içinde bulunmalıdır.
Allah insanı; akıl, irâde ve şuur sâhibi olarak yaratmıştır. Bundan dolayı mes’ûliyet ve sorumluluk taşımaktadır. Sâhip olduğu maddî-mânevî bütün nimetlerden sorgulanacaktır. ‘Hâsibû enfüseküm kable en tuhâsebû- Hesaba çekilmeden önce kendinizi hesâba çekiniz’ hakîkati hep nazarda olmalıdır. Onun için mü’min, kendini sorgulamayı hiçbir zaman ihmâl etmemelidir.
“Ey iman edenler! Zandan çok sakının. Çünkü zanların bir kısmı günahtır. Birbirinizin gizli hallerini araştırmayın. Kiminiz kiminizi gıybet etmesin. Hiç sizden biriniz ölmüş kardeşinin cesedini dişlemekten hoşlanır mı? İşte bundan hemen tiksindiniz!
Öyleyse Allah’ın azabından korkun da, bu çirkin işten kendinizi koruyun. Allah tevvabdır, rahîmdir (tövbeleri kabul eder, merhamet ve ihsanı boldur).” (Hucurat sûresi, 12)
Allah hiçbir kimseyi başkasının muhâsebecisi tâyin etmemiştir. Onun için, “Velâ tecessesü…başkaların gizli hallerini (ayıp ve kusurunu) araştırmayın” emr-i ilâhi esas maksat yapılmalıdır. Allah, ölü eti yeme teşbihiyle anlattığı gıybeti men etmiştir. Hocaefendi: “Nefsinizin savcısı başkalarının avukatı olun” hatırlatmasında bulunmuş, bu hususa dikkat çekmişlerdir.
Mü’min, hususiyle hizmet insanı; kavl-i leyyinle “emri bil ma’ruf, nehy-i anil münker” vazîfesini yapmakla mükelleftir. Efendimiz (SAV); “Allah’ı kullarına sevdirin ki, Allah da sizi sevsin’(Suyuti) buyurarak insana hedefini göstermiştir.
“Ey müminler! İçinizden hayra çağıran, iyiliği yayıp kötülükleri önlemeye çalışan bir topluluk bulunsun. İşte selâmet ve felahı bulanlar bunlar olacaklardır.” (Al-i İmran sûresi, 104)
“Ey Ümmet-i Muhammed! Siz insanların iyiliği için meydana çıkarılmış en hayırlı ümmetsiniz: İyiliği yayar, kötülüğü önlersiniz, çünkü Allah’a inanırsınız…” (Al-i İmran sûresi, 110)
Bakara Sûresi 286.âyette Cenâb-ı Hak: “Allah hiçbir kimseyi güç yetiremeyeceği bir şekilde sorumlu tutmaz. Herkesin kazandığı iyilik kendi lehine, işlediği fenâlıkta kendi aleyhinedir.” buyurmaktadır.
Hizmet insanı, mukaddeslerine sâhip çıkan, ilim aşkıyla yanan tutuşan, ölmüş kalplerin ihyâsı adına kıvranan insandır. Hizmet insanının hedefi, -Asr sûresinde de işâret edildiği gibi- îman erkânını esas alıp, amel-i sâlihle hakkı tutup kaldırmak, şartlar ne olursa olsun aktif sabırla, Allah’a tevekkül ve teslimiyetle, Rahman’ın rızâsına ulaşmaktır.


