İsveç’in başkenti Stockholm’de bulunan Türk Büyükelçiliği’nin, ülkedeki sürgün Türk gazetecileri gözetlediği, faaliyetlerini gizlice takip ettiği ve elde ettiği bilgileri Türkiye’ye rapor olarak gönderdiği ortaya çıktı.
Elçilik tarafından gerçekleştirilen istihbarat faaliyetlerinin, AKP yönetiminin İsveç’in NATO üyeliğine onay verme sürecini uzattığı son 20 aylık dönem içinde gerçekleştiği belirlendi.İsveç’teki Türk Büyükelçiliği’nin bir yabancı misyon yerine bir istihbarat kurumu gibi çalışarak ülkede bulunan sürgün Türk gazetecileri izlediği ortaya çıktı.
Sürgün gazeteciler tarafından kurulan Nordic Monitor’ün ulaştığı bir yazışma, Stockholm’deki büyükelçilik üzerinden faaliyet gösteren Türk istihbarat servislerinin İsveç’teki gazetecileri gözetlediğini, faaliyetlerini izlediğini ve Ankara’daki merkeze bilgi aktardığını ortaya koydu.
18 Ocak 2024 tarihli yazışma, Türk hükumet ajanları tarafından İsveç topraklarında yürütülen agresif istihbarat toplama operasyonlarını ortaya koyuyor. Bu artan faaliyetin, İsveç’in NATO’ya katılma başvurusunun Ankara tarafından yaklaşık iki yıldır engellenmesiyle aynı zamana denk geldiği görülüyor.
Yazışma, İsveç’te siyasi sığınma koruması altında ikamet eden Türkiye kökenli gazetecilerin izlenmesine odaklanan ve birden fazla kurum tarafından yürütülen ortak bir istihbarat çalışmasının ana hatlarını çiziyor. Listelenen hedefler arasında Nordic Monitor editörleri Abdullah Bozkurt ve Levent Kenez’in yanı sıra AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın baskıcı hükumetinin gözetimi altında olan ve dünya çapında gazetecileri en kötü şekilde hapsedenler arasında yer almakla ün kazanan birçok kişi bulunuyor.
Nordic Monitor’e göre bu yazışmada, muhtemelen Türkiye-İsveç ikili ilişkilerine olası yansımaları konusundaki endişeler nedeniyle istihbaratın kaynağını açıkça belirtilmekten kaçınılıyor. Ancak belgenin formatı, üslubu ve içeriği, dünya çapındaki Türk büyükelçilikleri ve konsolosluklarını açıkça töhmet altında bırakan benzer sızıntı materyalleri ile birleştiğinde, İsveç’teki dinlemenin Stockholm’deki Türk Büyükelçiliği’nde görevli istihbarat memurları tarafından yapıldığını gösteriyor.
Bir Türk polis müdürü tarafından imzalanan bir belge İsveç’teki gazeteciler hakkında toplanan istihbaratı ortaya koyuyor.

VİYANA SÖZLEŞMESİ İHLAL EDİLİYOR
İstihbarat toplama faaliyeti, daha önce Dışişleri Bakanlığı’nın gizli istihbarat birimi olan Güvenlik ve Araştırma Müdürlüğü’nde (Türkiye’de Araştırma ve Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü olarak biliniyor) çalışma deneyimi olan Türk Büyükelçi Yönet Can Tezel tarafından denetlenmiş gibi görünüyor. Türk hükumetinin beş ana istihbarat servisinden biri olan bu birimin, özellikle yabancı ülkelerde diplomatik ve konsolosluk faaliyetlerine ilişkin Viyana Sözleşmelerini ihlal ederek bilgi topladığı anlaşılıyor.
Tezel, 2005-2014 yılları arasında istihbarat biriminde önce danışman olarak görev yapmış ve daha sonra bölüm müdür yardımcılığına yükselmişti. Bu görevinin ardından büyükelçi olarak atanmıştı. İstihbarat çevrelerinde deneyimli bir isim olarak tanınan Tezel’in kariyeri, bu alandaki kapsamlı deneyim ve uzmanlığını ortaya koyuyor.
Gazeteciler hakkında toplanan istihbaratın, Stockholm’deki büyükelçilikten bu birime iletildiği ve daha sonra Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) ve Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) dahil olmak üzere diğer devlet kurumlarıyla paylaşıldığı görülüyor.
Yazışmanın ekinde yer alan 18 Ocak tarihli bir belge, Emniyet Genel Müdürlüğü’nün gazeteciler hakkında ek araştırmalar yaptığını ve her biri için ayrı raporlar hazırladığını ortaya koyuyor. Bu raporlar daha sonra, gazetecilerin zaten asılsız suçlamalarla karşı karşıya olduğu Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı ile paylaşılmış.
E-58604142-63044-2024011816171834368 numaralı belge, Emniyet Genel Müdürlüğü’nün iç haberleşme için kullandığı elektronik mesajlaşma sistemi EBYS üzerinden iletilmiş. Belgenin altında Ankara’da emniyet müdürü olarak görev yapan Engin Aydın’ın imzası bulunuyor.

NORDIC MONITOR’ÜN HEDEF ALINMASI İLK DEĞİL
Erdoğan hükümeti, eleştirel ve bağımsız gazetecileri cezalandırmak için adalet sistemini sıklıkla kullanıyor. Bu, terörizm gibi daha ağır cezalar gerektiren ciddi suçlamaların yöneltilmesini de içeriyor. Bu durum, gazetecileri susturmayı ve hem Türkiye’de hem de yurtdışında basın ve ifade özgürlüğünü bastırmayı amaçlayan kasıtlı bir sindirme kampanyası gibi görülüyor.









