Cemaate üyelik iddiasıyla 1 yıl tutuklu kalan KHK’lı öğretmen Ercan Demir, beraat etti. Demir’in başvurusu üzerine BM Keyfi Tutuklamalar Komitesi, haksız tutukluluk ve yargıçlar hakkında soruşturma kararı verdi. Türkiye’deki mahkeme 34 bin TL tazminat ödenmesine hükmetti.
KHK ile ihraç edilen öğretmen Ercan Demir hakkında “terör örgütü üyeliği” suçlamasıyla 2016 yılında dava açıldı. Hakkında açılan üyelik davası nedeniyle tutuklanan Ercan Demir, 11 ay 26 gün cezaevinde kaldı. 21 Temmuz 2017 yılında tutuksuz yargılanmak üzere tahliye edildi. Gazete Duvar’ın haberine göre KHK’lı Ercan Demir, tutuksuz yargılandığı sırada Birleşmiş Milletler (BM) Keyfi Tutuklamalar Komitesi’ne ihlal başvurusunda bulundu. BM, başvuru üzerine Türkiye’den savunma istedi. BM süreci devam ederken Demir, yargılandığı Sinop Ağır Ceza Mahkemesinin 24 Mayıs 2019 tarihinde verdiği kararla beraat etti ve bu karar Bölge Adliye Mahkemesinde 12 Eylül 2019 tarihinde onandı.
BM: KEYFİ TUTUKLANDI, SORUŞTURMA BAŞLATILMALI
Beraat kararının ardından başvuruyu 21 Ocak 2020 tarihinde karara bağlayan BM Keyfi Tutuklamalar Komisyonu, Demir’in “keyfi tutuklandığına” ve özgürlüğünün “keyfi bir şekilde elinden alındığına” hükmetti. BM’nin kararında Demir’e tazminat ödenmesi gerektiği, hakkında yürütülen davalarda görevli yargıçlarla ilgili soruşturma başlatılması da talep edildi. Öte yandan BM Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu, Nisan 2020’ye kadar Ercan Demir’e ilişkin Türkiye’den rapor da istedi.
BM kararının ardından Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Başkanlığı, 27 Ocak 2020 tarihinde yazı göndererek, Demir’e tazminat ödenip ödenmediğini, Demir’in yaşadığı ihlaller nedeniyle soruşturma açılıp açılmadığını sordu. Başkanlık talep edilen bilgilerin 5 Şubat 2020 tarihine kadar Dışişleri Bakanlığı kanalıyla gönderilmesini istedi.
MAHKEME, 34 BİN TL TAZMİNATA KARAR VERDİ
Hukuk mücadelesini sürdüren Ercan Demir, tutukluluğu sürecinde kendisi ve ailesinin maddi-manevi zarar gördüğünü belirterek tazminat davası açtı. Tazminat talebini 25 Mart 2020 tarihinde karara bağlayan Vezirköprü Ağır Ceza Mahkemesi, Demir’e 13 bin 965 TL maddi, 20 bin TL de manevi tazminat ödenmesine hükmetti.BM kararının ardından Ercan Demir’in beraat ettiği davada tutuklu bulunmasına yönelik karar veren yargıçlarla ilgili soruşturma başlatıldığını belirten İnsan Hakları Hukukçusu Kurtuluş Baştimar, BM Komisyonunun verdiği kararın önemine dikkat çekti.
ANAYASAYA GÖRE BAĞLAYICI
BM kararlarının Anayasa’ya göre bağlayıcı olduğunu belirten Baştimar, şunları söyledi: “İnsanların yeni haberdar olduğu bir mekanizma olduğu için sonuçları da yeni aldığımız bir yer. BM’nin yaptırım gücü daha fazla saygı görüyor ve haksızlığa uğradığını düşünen insanların çözüm yeri olarak görülebilecek bir yapı olarak karşımıza çıkıyor. BM Komiteleri kararlarını verirken uluslararası siyasal ve medeni haklar sözleşmesini yorumlayarak veriyor. Bu sözleşme de Anayasa madde 90’ın 5’inci fıkrasına göre bağlayıcı. Bağlayıcılığı konusunda bu mekanizmaların hiçbir eksikliği yok. Ancak herkes AİHM sürecini işlettiği ve AİHM’in tarihçesinin çok daha eskiye dayandığı için insanlar bu zamana dek hep oraya başvurdular. Bizim hukuk eğitim sistemimizde de hep AİHM öğretildi. Uluslararası insan hakları mekanizması olan BM ise çok fazla öğretilmiyor.”
ÖZGÜRLÜĞÜNDEN MAHRUM OLAN HERKES BAŞVURABİLİR
Türkiye’deki avukatların bu mekanizmayı çok fazla bilmediğini belirten Baştimar, “Buraya özgürlüğünden alıkonan her insan başvuru yapabilir. Başvuruların İngilizce ve insan hakları hukuku standartlarında yapılması gerekiyor. Başvurunuz gönderiliyor ve görüşmeye değer bulunup ilgili hükumetten savunma isteniyor ve karar veriliyor” dedi.BOLD –
