Türkiye’de son yıllarda yaşanan sivil itaatsizlik örnekleri, İngiltere merkezli bir yayınevi tarafından kitaplaştırıldı. Özellikle Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile ihraç edilenlerin adalet arayışına odaklanan çalışma, akademik bir perspektifle Türkiye’deki barışçıl direniş pratiklerini mercek altına alıyor.
Cambridge Scholars Publishing tarafından yayımlanan ve sürgündeki akademisyen Abdülmelik Alkan imzasını taşıyan Civil Disobedience in Contemporary Turkey: Whispers of Justice (Çağdaş Türkiye’de Sivil İtaatsizlik, Adalet Fısıltıları), Türkiye’deki farklı sivil direniş örneklerini teorik ve tarihsel bağlamıyla inceliyor.
Şiddetsiz direniş örnekleri mercek altında
Kitapta, Harbiyeli annesi Melek Çetinkaya’nın adalet yürüyüşü, KHK’lı memur Cemal Yıldırım’ın Ankara Yüksel Caddesi’ndeki direnişi, Şenyaşar ailesinin “Adalet Nöbeti” ve milletvekilliği düşürülen Ömer Faruk Gergerlioğlu’nun mücadelesi gibi pek çok örnek ele alınıyor. Ayrıca Cumartesi Anneleri’nin yıllardır süren oturma eylemleri, Roboski ailelerinin adalet arayışı, Boğaziçi Üniversitesi’ndeki akademik protestolar ve Bergama çevre hareketi gibi farklı toplumsal direniş biçimleri de kapsamlı biçimde analiz ediliyor.Alkan, özellikle AKP ve Recep Tayyip Erdoğan döneminde ortaya çıkan, şiddet içermeyen ve kamusal-ahlaki temellere dayanan adalet arayışlarını sivil itaatsizlik teorisi çerçevesinde değerlendiriyor.
Teorik çerçeve: Rawls ve Habermas
Çalışmada sivil itaatsizlik kavramı, John Rawls ve Jürgen Habermas’ın teorik yaklaşımları ışığında ele alınıyor. Türkiye’deki eylemlerin meşruiyet zemini, hukukun üstünlüğüyle ilişkisi, demokrasi talepleri ve eylemcilerin ahlaki motivasyonları detaylı örneklerle inceleniyor.
Kitap ayrıca Türkiye’deki deneyimi, Henry David Thoreau, Mahatma Gandhi ve Martin Luther King Jr. gibi şiddetsiz direniş düşünürlerinin küresel mirasıyla ilişkilendirerek yerel mücadeleleri evrensel bir çerçeveye oturtuyor.
Uluslararası ilişkiler ve siyaset bilimi uzmanı
1978 Van doğumlu Abdülmelik Alkan, lisans eğitimini ABD’nin Missouri eyaletindeki Lindenwood University’de Uluslararası ve Küresel Çalışmalar alanında tamamladı. Yüksek lisansını Tiflis’teki International Black Sea University’de Uluslararası İlişkiler ve Siyaset Bilimi alanında onur derecesiyle alan Alkan, doktorasını Gürcistan Üniversitesi’nde siyaset bilimi üzerine yaptı.
Alkan halen Gürcistan’daki Webster University’nin Tiflis kampüsünde Uluslararası İlişkiler bölümünde yardımcı doçent olarak görev yapıyor. Uluslararası akademik dergilerde çok sayıda yayını bulunan Alkan, çeşitli bilimsel dergilerin editör kurullarında yer alıyor ve Politurco.com için yazılar kaleme alıyor.
Çalışma, Türkiye’nin yakın tarihinde siyasi ve toplumsal adaletsizliklere karşı ortaya çıkan barışçıl direniş örneklerini akademik bir perspektifle belgeleyerek, sivil itaatsizlik literatürüne Türkiye deneyimi üzerinden önemli bir katkı sunmayı amaçlıyor.
