The New York Times’ta
Carlotta Gall imzasıyla çıkan haberde Erdoğan’ın öldürülen gazeteci Cemal
Kaşıkçı’yı savunurken kendi ülkesindeki muhalif seslere karşı baskıcı tutumuna
dikkat çekildi.
Cumhurbaşkanı Recep
Tayyip Erdoğan, Cemal Kaşıkçı olayını sürekli haber sızdırıp gündemde tutarak
Suudileri gazeteciyi öldürdüklerini kabul etmeye zorladı.
Ama Erdoğan
için bu dava basın özgürlüğü ya insan hakları ihlalinden her zaman daha
fazlasını ifade ediyordu. Aslında Erdoğan’ın adalet adına bu olayı kullanması,
2016’daki darbe girişiminden beri binlerce muhalifi tutuklayan Türkiye’deki
birçok kişiyi ikilemde bıraktı.
Erdoğan’ın
Suudilere karşı kullandığı taktikler yurtiçindeki düşmanlarına karşı kullandıklarıyla
hemen hemen aynı: Hükümet kaynaklarından dost medya kuruluşlarına sızıntılar.
Bu yaklaşım
Erdoğan’ın muhaliflere yönelik baskısında kullandığı ana silahı. Bunu 16 yıldır
etkili bir şekilde kullandı.
Ama Kaşıkçı
vakasında kullanışlı bir araç olan aynı hükümet yanlısı medya kuruluşları
ayrıca olağanüstü hal altında gözaltına alınan pek çok kişiye karşı düşmanca
yayın yaptı. Bunlara Erdoğan’ın “Yerli Soros” dediği sivil toplumcu Osman
Kavala da dahil.
Bir
yıldır yüksek güvenlikli bir hapishanede tecrit altında tutuklu bulunan
Kavala geçtiğimiz günlerde avukatı aracılığıyla ilk defa bir açıklama
yayınladı.
Kavala “Benim
durumumun bu sakat tutuklama rejiminin, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına ve
yargısına verdiği zararın daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunacağına ümit
ediyorum” diye yazdı.
Kavala gibi
100 bin insan iki yıllık OHAL sürecinde tutuklandı. Bunların arasında darbe
girişimiyle bariz bir şekilde ilgisi olmayan akademisyenler, avukatlar,
gazeteciler ve muhalif politikacılar da vardı.
Yaklaşık 50
bin kişi darbeden bu yana iki buçuk yıl geçmesine rağmen tutuklu. Bunlara ek
olarak 100 bin kişi kamu görevlerinden ihraç edildi.
Af Örgütü, son
yaptığı açıklamada Türkiye’deki insan hakları manzarasını “perişan” olduğunu
belirtti, “kitlesel gözaltı, kovuşturma, sindirme yöntemleriyle bağımsız sivil
toplum susturuluyor”.
Bu özellikle
gazeteciler için geçerli. Af Örgütü, 2016’dan beri 180 medya kuruluşunu
kapatıldığını 120 gazetecinin mahpus olduğunu raporladı.
Gazetecileri
Koruma Komitesi, Aralık 2017’de yayınlanan yıllık raporunda “Türkiye iki yıl
üst üste en çok gazeteciyi hapseden ülke oldu. Geçtiğimiz yıl 81 gazeteci
hapisteyken, bu yıl 73 gazeteci tutuklu” diye yazdı, “Düzinelercesi hala
davalarla karşı karşıya ve her gün birileri gözaltına alınıyor”.
Uluslararası
basın özgürlüğü örgütleri Kaşıkçı olayını endişelerini dile getirmek için
kullandı. IPI, Twitter hesabından #Khashoggi cinayetinin korkunç doğası,
#Türkiye’nin kendi gazetecilerine yönelik zulmünün üstünü kapamamalı” diye
yazdı.
Ama Türkiye’de
pek çok kişi Erdoğan’ı açıkça eleştirmekten korkuyor, özellikle de gazeteciler.
Türkiye’deki
gazeteci sendikalarının hiçbiri Kaşıkçı kaybolduğunda bir destek açıklaması
yapmadı ve İstanbul’daki Suudi Konsolosluğu önündeki nöbette de bariz şekilde
yoktular.
TGS Genel Sekreteri
Mustafa Kuleli “Açıklama yapılmamasının siyasi bir sebebi yok” dedi,
“Türkiye’deki gazeteci örgütleri çok az elemanla muazzam sorunları takip etmeye
çalışıyor: üyelerine karşı binlerce dava, kapatılan medya kuruluşları, işsizlik
ve kötü çalışma koşulları gibi”.








