BM Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu (WGAD), Akın Öztürk’ün tutukluluğunun keyfi olduğuna karar vererek tahliye edilmesini ve tazminat ödenmesini istemesinin yankıları sürüyor.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi Keyfi Tutuklama Çalışma Grubu, 141 kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılan eski Hava Kuvvetleri Komutanı Akın Öztürk’ün keyfi ve makul şüphe olmaksızın tutuklandığına hükmetti. BM Çalışma Grubu, derhal tahliye edilmesini istediği Öztürk’e tazminat ödenmesini istedi.İnsan Hakları Uzmanı ve Hukukçu Dr. Oktay Bahadır, BM Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu (WGAD)’nın Akın Öztürk’ün tutukluluğunun keyfi olduğuna karar vermesini değerlendirdi.
Kararda iki temel ihlal tespit edildi:
Dr. Bahadır’ın sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, WGAD’nın kararında iki temel ihlal tespit edildiğini belirterek şunları söyledi:
Yasal bir dayanak yok (Kategori I):
WGAD, Akın Öztürk’ün yakalanırken kendisine suçlamalar bildirilmediğini ve herhangi bir tutuklama ya da arama kararının gösterilmediğini belirtti. Ayrıca, herhangi bir suç işlediğine dair delil bulunmadığını ve yetkililerin tutuklamayı yalnızca olağanüstü hâle dayandırmaya çalıştığını vurguladı.
Akın Öztürk Keyfi olarak tutuklandı:
Ancak WGAD, devletin olağanüstü hâl gerekçesiyle hukuki güvenceleri ihlal edemeyeceğini belirterek, bu şekilde bir özgürlükten mahrum bırakmanın keyfi olduğu sonucuna ulaştı (p. 73-76).
Adil Yargılanma Hakkı ihlal edildi (Kategori III):
WGAD, Akın Öztürk’ün yargılanma sürecinin uluslararası hukuka aykırı olduğunu tespit etti. Uzun süreli tecrit altında tutulması, insan hakları ihlallerine neden oldu ve ciddi psikolojik zarar verdi. Kendi seçtiği bir avukatla savunma yapma hakkı elinden alındı. Savunmasını hazırlaması engellendi ve dava dosyasına erişimi kısıtlandı.
İşkenceyle alınan delillerle hüküm verildi
Ayrıca, işkenceyle alınan delillere dayanılarak hüküm verildi ve bu işkence iddiaları hiçbir şekilde araştırılmadı (p. 77-84).
WGAD, Türkiye’ye acil çağrı yaptı:
- Akın Öztürk derhal serbest bırakılmalı (p. 91).
- Kendisine uluslararası hukuka uygun tazminat ve diğer giderimler sağlanmalı (p. 91).
- Bağımsız bir soruşturma başlatılmalı (p. 92).
Karardan bazı önemli paragraflar:
p. 87: Son yedi yılda Türkiye’deki keyfi tutuklamalar konusunda BM’ye yapılan başvuruların ciddi şekilde arttığı görülmektedir. Çalışma Grubu, tüm bu davaların izlediği örgüden (pattern) derin endişe duymaktadır ve uluslararası hukukun temel kurallarını ihlal eden yaygın veya sistematik hapis cezalarının insanlığa karşı suç teşkil edebileceğini hatırlatmaktadır.
Derhal serbest bırakılmalı
p. 91: Bu davanın tüm koşulları göz önünde bulundurulduğunda, uygun çözüm Akın Öztürk’ün derhal serbest bırakılması ve uluslararası hukuka uygun olarak tazminat ve diğer giderim hakkına sahip olmasıdır.
Tam ve Bağımsız Soruşturma yapılmalı
p. 92: Türk Hükümeti, Akın Öztürk’ün keyfi şekilde özgürlüğünden mahrum bırakılmasıyla ilgili tam ve bağımsız bir soruşturma yapmalı ve hak ihlallerinden sorumlu olanlara karşı uygun önlemleri almalıdır.
