Örtülü ödenekte artık
tek söz sahibi Erdoğan: Bu yıl 3 milyar 756 milyonluk bir tutarı tek başına
harcayabilecek.Fiili olarak cumhurbaşkanlığına devredilen ‘örtülü ödenek’le
iligili yasada değişiklik yapıldı. Değişiklikle bakanlar devre dışı
bırakılırken tüm yetki tek elde toplandı.Başbakanlığı döneminde rekorlar
kırarak harcadığı, Cumhurbaşkanı seçilmesinden sonra ortak olduğu örtülü
ödenek, artık tamamen AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kullanımına
geçti. Erdoğan, bu yıl 3 milyar 756 milyonluk bir tutarı tek başına
harcayabilecek.
BirGün’den Nurcan Gökdemir’in haberine
göre; Türkiye’nin rejim değişikliğinin en önemli belgelerinden olan
Anayasa’da Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkındaki 703 Sayılı Kanun Hükmünde
Kararname ile yapılan ayrıntılı değişiklikler, örtülü ödenek harcamalarını da
kapsadı. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun örtülü ödenek
kullanımını düzenleyen 24’üncü maddesinde, lağvedilmesi nedeniyle, ‘Başbakan’
ve ‘Başbakanlık’a atıfta bulunan tüm ibareler, ‘Cumhurbaşkanı’ ya da
‘Cumhurbaşkanlığı’ olarak değiştirildi.
Buna göre, “kapalı istihbarat ve kapalı savunma hizmetleri, devletin milli
güvenliği ve yüksek menfaatleri ile devlet itibarının gerekleri, siyasi, sosyal
ve kültürel amaçlar ve olağanüstü hizmetlerle ilgili Devlet ve Hükümet icapları
için kullanılmak üzere” Cumhurbaşkanlığı bütçesine genel bütçe başlangıç
ödenekleri toplamının en fazla binde beşi kadar ödenek konulacak. 2018
bütçesine göre yıl sonuna kadar AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan, 3.7 milyar TL
ödeneği kimseye hesap vermeden kullanabilecek.Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı ve diğer ilgili idare bütçelerinde yer alan örtülü
ödeneklerin kullanılma yeri, giderin kimin tarafından yapılacağı, hesapların
tutulma ve kapatılma yöntemi, gideri yapanın değişmesi halinde yeni yetkiliye
hangi belgelerin aktarılacağını da belirleyecek.
Damat da devredışı
Başbakanlığın lağvedilmesi nedeniyle zorunlu olarak ‘Başbakanlık’ atıflarının
çıkartıldığı yeni düzenleme ile örtülü ödeneklere ilişkin giderlerin Maliye
Bakanı ve ilgili Bakan tarafından imzalanan kararname esaslarına göre
gerçekleştirilmesinden de vazgeçildi. Bu yetkinin kullanımında ilgili bakanlar
da devre dışı bırakılarak yetkinin tümü Erdoğan’a devredildi. Erdoğan şimdiye
kadar sadece Cumhurbaşkanlığı’nın ödenekten kullandığı tutarla ilgili esasları
kendi belirleyebiliyorken bundan sonra ödeneğin tümünü istediği gibi, hesabını
vermeden kullanabilecek.
15 milyar gizli harcama
AKP’nin iktidara geldiği 2002 yılından 2018 yılı mayıs ayı sonuna kadar örtülü
ödenekten yaklaşık 15 milyar lira harcandı.2003 yılı mart ayında Abdullah Gül’den Başbakanlığı devralan Erdoğan’ın
Cumhurbaşkanı seçildiği 2014 yılı Ağustos ayına kadar 7 milyar 93 milyon TL
gizli ödenek harcaması yapıldı. Erdoğan’ın gizli ödeneğe 2015’de ortak
olmasıyla bir yıllık harcama 1.7 milyar, 2016’da 2.2 milyar, 2017’de de 3
milyar lira oldu. 2018’de ise beş aylık harcama 1 milyar liraya yaklaştı.
Son kuruşuna kadar
2002 yılından bu yana geçmiş hükümetlerden farklı olarak çok yüksek tutarlarda
harcama yapılan 2017’de de ilk kez tümü harcanan örtülü ödenek kullanımı AKP
iktidarları döneminde dev bir büyüklüğe ulaştı. Bütçede yer alan iki gizli
hizmet kaleminden biri olan ve yatırım amacıyla ayrılan, 2016’ya kadar da
neredeyse hiç kullanılmayan ikinci kalemden de harcama yapılmasına başlandı.
2016’da ilk kez 406 milyonluk harcama ile ilk kalemin yüzde 25’ine ulaşan bu
harcama tutarı 2017’de 1 milyarı aştı. 2017’de 1 milyar 977 milyon lira cari
kalemden 1 milyar 51 milyon lira da yatırım kaleminden harcandı. Böylelikle
yasal olarak kullanımı mümkün olan tutarın tümü bitti.
