Başlığın provokatif olduğunun farkındayım. Aslında bu, yazıya attığım üçüncü başlık. İkincisi: “Terörsüz Türkiye’ye Evet; Erdoğan’sız Türkiye’ye Hayır”dı. Ondan önceki başlık da şuydu: “Cumhurbaşkanı iyi, çevresi kötü aforizması.”
Yazı ilerlerken “Post-Ergenekon” kendiliğinden geldi ve bu ikisini devirip başlığa oturdu.
***
Akışı bozmayalım, ilk başlıkla düşünmeye başlayalım:
“Cumhurbaşkanı iyi, çevresi kötü aforizması.”
Türkiye’de siyaset, yıllardır bu tarz formüllerle idare edildi. Merkezdeki lider figürü, bir tür “dokunulmazlık” zırhına büründürüldü. Onun etrafında oluşan kadrolar, hataların, yolsuzlukların, baskıların ve yozlaşmanın yükünü üstlenen günah keçileri gibi sunuldu. Oysa ortada çok basit bir gerçek var: Çevre dediğiniz, doğrudan liderin tercihidir. Hatta çoğu zaman liderin kendisini aynalayacak biçimde seçilir, şekillendirilir.
Haliyle çevrenin kötülüğü, liderin iyi niyetli ama kandırılmış biri olduğu anlamına gelmez. Aksine, bu çevrenin varlığı, liderin hem tercihlerini hem yönetim anlayışını gözler önüne serer. Türkiye’nin son 20 yılına baktığımızda da durum tam olarak budur.
***
Reel-politikle hayal-politik arasında sıkışıp kalmış olanlar için üzgünüm. Gerçeklikten kopuk bir umut pompalama hâli ya da temenni siyaseti bana göre değil. Eldeki verilere, kurulu düzene, iktidar ilişkilerine ve somut güce bakarım. Kimin ne söylediği değil, kimin neyi yapabildiğiyle ilgilenirim. Bu yüzden de meseleye “iyi niyetli lider ama kötü çevre” gibi masalsı formüllerle yaklaşmak bana hem çocukça hem de tehlikeli geliyor.
Dikkat ederseniz, muhalefette de kimse doğrudan Saray’a atış yapmıyor, yapamıyor. Şimdi ona bakalım.
***
Toplumda hiçbir karşılığı olmayan “partiler” taşradan merkeze kadar tüm devlet kurumlarda örgütlü. Devletin en stratejik alanlarında -özellikle emniyet ve yargıda- fiilen söz sahibi olan bu kadro paylaşımından Devlet Bahçeli de çok memnun, Doğu Perinçek de.
İktidarın sefasını sürerken “kürdan niyetine” kullandıkları medya ne yapıyor peki?
Sanki bu düzen tertemiz, tüm “paralel” yapılar arındırılmış gibi, 15-20 yıl önceki kadrolar üzerinden söylem ve eylem geliştiriyor. Bu, düpedüz ikiyüzlülük ve riyakârlıktır. Hafızası güçlü olanlar için inandırıcılığı da yoktur.
***
“Cumhurbaşkanı iyi, çevresi kötü…”
Bu klişe, özellikle Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması sonrası yeniden gündeme geldi. Şimdi bakın, İmamoğlu operasyonu sıradan bir siyasi hamle değildir. En güçlü cumhurbaşkanı adayı ve tüm anketlerin favori ismi “oyun dışı” bırakılıyor.
Saray’dan onaysız yapılamaz!
Erdoğan, çözümlenmesi güç biri değil: Tüm riskleri göze aldı. İmamoğlu’nu da diğer rakipleri gibi denklem dışına itebileceğini düşündü.
-Peki bu kararın arkasında yalnızca Saray aklı mı var?
-Başka aktörlerin yönlendirmesiyle atılmış bir adım olabilir mi?
-Erdoğan üzerinde ikna gücü yüksek birileri mesela?
***
Beyin fırtınası: Bu hamle, kim ya da kimler tarafından yapılmış ya da yaptırılmış olabilir?
a) AKP içindeki derin rahatsızlar -yani Erdoğan sonrası dönemi planlayan, pozisyon almak isteyen klikler.
b) Erdoğan’ın 10-12 yıldır işbirliği içinde olduğu, muhalif mahalledeki kimi odaklar -özellikle siyaseti dizayn etme refleksi yüksek olan Post-Ergenekon “yerleşik akıl” grupları.
***
Bu yapıların niyeti ne olabilir?
Senaryo A:
İmamoğlu’na mağduriyet zırhı giydirerek onu daha da parlatmak. Onu Türkiye’nin yeni lideri olarak inşa etmek.
Senaryo B:
İmamoğlu’nu ekarte edip “yüksek profilli ve bağımsız düşünen” bir figürü devre dışı bırakmak. Onun yerine daha kolay yönlendirilebilir, daha yönetilebilir bir isimle muhalefeti şekillendirmek.
***
- İmamoğlu bu süreçten mağdur lider olarak mı çıkacak?
- Yoksa denklem dışı kalıp, muhalefet daha düşük profilli bir adayla mı yola devam edecek?
- Ya da “Erdoğan’ın misyonu henüz bitmedi, biraz daha devam etsin” diyenler mi kazanacak?
Görünenin ardında başka bir hesap varsa, bu sadece Erdoğan’ın değil, tüm muhalefetin de testidir.
***
Türkiye’de hiçbir siyasetçi, iktidar hayali kurarken YÖK’ü, RTÜK’ü ya da TRT’yi kapatacağını söylemez. Çünkü hepsi bilir: Sıra kendisine geldiğinde bu araçları kullanacaktır. Bugün eleştirdiği düzen, yarın onun iktidar aracına dönüşecektir. Bu yüzden mevcut yapıdan radikal kopuş vadeden neredeyse yoktur. Çünkü herkes “sopayı” devralmak ister, kırmak değil.
***
Özgür Özel’in Van mitinginde “Terörsüz Türkiye’ye evet!” demesi, ilk bakışta masum bir temenni gibi algılanabilir. Oysa bu bir rejim kalıbı. Erdoğan ve ortağı Devlet Bahçeli haftalardır aynı ifadeyi köpürtüyor. İktidar kontrolündeki medya, bu kelimelerle manşet atıyor.
Ve şimdi, ana muhalefet lideri çıkıyor, aynı sözleri Van’da tekrarlıyor. Araya birkaç Kürtçe selam sıkıştırmakla da meseleyi yumuşattığını sanıyor.
Söylemin tarihi bagajı çok ağır. Bu söylemle, iktidarın “Meşru olan biziz, gerisi potansiyel suçlu!” propagandasına ortak oluyorsunuz. Ve daha vahimi, bu dili kullanarak muhalefetin sınırlarını “iktidarın çizdiği çerçevenin” içine sıkıştırıyorsunuz.
***
Sorun yalnızca Erdoğan değil; onun siyaset tarzını, söylemini, kurumlarını ve korku rejimini ödünç alarak siyaset yapmaya çalışan herkestir. Erdoğan’sız Türkiye’yi savunmak, yalnızca bir isimden kurtulmak değil… Onun temsil ettiği zihniyeti, yöntemi, dili ve korku siyasetini reddetmektir. Değişim, ancak bu yüzleşmeyle mümkündür.
Soru artık şu: Türkiye gerçekten değişmek mi istiyor, yoksa yalnızca aktörleri değiştirip aynı oyunu oynamaya devam mı edecek?
