Prof. Paul Weller: Fethullah Gülen’in öğreti ve uygulamaları teokrasi karşıtı, demokrasi yanlısı

Oxford Üniversitesi’nde Fethullah Gülen üzerine araştırmalar yapan Prof. Paul Weller,  Gülen’in yenilikçi, tabuları yıkan, hoşgörü, insan hakları ve özgürlükleri gibi kavramları öne çıkaran bir öğretisi olduğunu söyledi. Hocaefendi’nin öğreti ve uygulamalarının teokrasiye karşı olduğunu, demokrasiyi savunduğunu, her ne kadar bugün Türkiye’de ‘devlet düşmanı’ ve ‘terörist olmak’la suçlansa da terör ve radikalleşmenin karşısında olduğunu vurguladı.Fedactio ve Kültürlerarası Diyalog Platformu tarafından Belçika’nın başkenti Brüksel’de organize edilen ‘Yazar Buluşması’nın konuğu Hizmet ve Fethullah Gülen üzerine yakın zamanda iki kitabı yayınlanan akademisyen Prof. Dr. Paul Weller oldu. Kitapların 2017-2020 arasında gerçekleştirilen bir araştırma projesinin ürünü olduğunu belirten yazar, projenin Dialog Society’e yapılan bağışlar sayesinde hayata geçtiğinin anlattı.

Fethullah Gülen’in Öğretisi ve Uygulaması (Fethullah Gülen’s Teaching and Practice) ve Geçiş Sürecinde Hizmet: İslam’dan Esinlenen Bir Hareketin Avrupa’daki Gelişmeleri (Hizmet in Transitions: European Developments of a Turkish Muslim-Inspired Movement) kitaplarında kendisinden isteneni ve yanlı yazmış olduğu eleştirilerine, yazar şöyle cevap verdi: “Bu tabii ki doğru değil, 3 yıllık uzun ve yoğun akademik araştırmaların neticesinde yazılmış kitaplar. Ortaya çıkan ürün akademik çalışmalardır ve Oxford Üniversitesi’nin Araştırma Etiği Kurulu tarafından onaylanmıştır. Menfaat çatışması kuralları ve etik değerlere uygun akademik çalışmalardır.”

Hizmet hareketinin, İslam ve İslami değerlerin bir devlet yönetimi tarafından yukarıdan aşağıya değil aşağıdan yukarıya yayılmasını amaçladığını ve burada diğer birçok hareketten ayrıldığını belirtti. 15 Temmuz 2016 sonrası sürecini incelediği “Hizmet in Transitions: European Developments of a Turkish Muslim-Inspired Movement” kitabına da değinen Paul Weller, Gülen hareketinin bir geçiş döneminde olduğuna işaret etti. Weller’a göre, yaşanan ve hala yaşanmakta olan birçok acı ve travmadan sonra Hizmet hareketinin Avrupa’ya yeni gelen, gelmek zorunda kalan insanlar ile uzun yıllar Avrupa’da olan ve burada doğup büyüyen insanları da kapsayan 3 katmanlı bir yapı oluştu. Hareket, ‘Türklük’ün ötesine geçti, şeffaflık talebinin artmasıyla yapısal değişikliklere uğradı.

‘YAHUDİ SOYKIRIMI İLE BENZERLEİKLER VAR’

Özeleştirinin (self-criticism) özellikle 2016’dan sonra hareketin önemli bir parçası olduğunu kaydeden yazar, ayrıca Hizmet hareketine yapılanlar ile 2. Dünya Savaşı ve öncesinde Yahudilere yapılanlar arasında birtakım benzerlikler olduğunu, buradan öğrenilecek olan dersler neticesinde insani değerlerin ve insan haklarının bu hareket içinde konuşulmaya ve öncelenmeye devam edeceğini düşündüğünün altını çizdi.

Fethullah Gülen’in Müslümanlara yeni bir bakış açısı kazandırdığı ve yeni bir Müslüman profili oluşmasına destek olduğunu söyleyen yazar Hizmet hareketinin insanı merkeze aldığının altını çizdi. Fethullah Gülen’in de bir fani olduğunu hatırlatan yazar, Hizmet hareketinin Hocaefendi’nin olmadığı bir geleceğe daha fazla hazırlanmak zorunda olduğunu ifade etti: “Hareket, Gülen’in mirası olan, özeleştiri ile bilgilendirilmiş, insan odaklı ve kendine güvenen İslami etkileşimi uygun bir şekilde inşa etmenin yollarını bulması gerekecek.”

Prof. Weller, Hizmet hareketinin gerek Türkiye merkezcil durumdan uzaklaşması, gerek birçok problem-travma ile karşılaşması ve aşmaya çalışması, gerek farklı sayılabilecek nesil ve grupları içermesi sebebiyle, hareket içinde çeşitliliğin artmakta olduğunu ve artmaya devam edeceği tespitinde bulundu. Çeşitlliliğin olumsuz anlamda anlaşılmaması gerektiğini belirten yazar bu çeşitliliğin nasıl yönetileceğinin önemli olduğunu, hizmet içinde birtakım ayrışma ve bölünme riskinin olduğunu fakat paylaşılan değerlerin bunun önüne geçeceğine inandığına vurgu yaptı.Simultane Türkçe tercüme imkanının olduğu programı buradan izleyebilirsiniz.ERSAN AY | BRÜKSEL TR724