Son zamanlarda yolsuzluk, haksız ve usulsüz harcamaları ile gündeme gelen siyasileri oldukça sık duyar olduk. Neyse ki, ülkede muhalefetin, basının ve halkın tepkisi veya meslek erdemliği ile istifa etme müessesesinin işliyor olması sevindirici. Bu istifalara yol açan skandallar bazen de kanunlardaki boşluklar veya iyi niyetli yola çıkılmış ama o yolda ki trafik ışıklarına dikkat etmemekten de kaynaklanabiliyor. Tıpkı Federal Sağlık Bakanı Sussan Ley’in, resmi bir program dahilinde 2 gece kaldığı Gold Coast’da, bir ev almaya karar vermesinde olduğu gibi. Queensland eyaletinin dünyaca ünlü turizm merkezi olan beldeye, hastaları ziyarete giden Bakanın, seyahat programında ev bakmak yokken ani bir kararla bir evi beğenmesi ve 795 bin dolar değerindeki bu evi mortgage ile satın almaya karar vermesi, Bakanlık koltuğunu bırakmak zorunda kalması ile neticelendi. Aslında ortada görünen bir yolsuzluk yok. Yolsuzluk olarak değerlendirilen konu ise kişisel bir yatırım kararı verirken bakanın o evi görmeye, makam arabası ile gitmiş olmasıydı. Hatırlanacağı üzere, geçtiğimiz yıl Kasım ayında da iki köpeğini makam aracı ile yazlık evine gönderen Victoria Eyalet Cezaevleri, Eğitim ve Beceriler Bakanı Steve Herbert’da aynı nedenle istifa etmişti. Şimdi de bu halkaya aşağıda örneklerini vereceğimiz yenileri eklenmiş oldu.
Bakan Sussan Ley’in, istifasının ardından, Meclis harcamalarını denetlemek üzere bağımsız bir komisyon kurma sözü veren Başbakan Malcolm Turnbull, parlamenterleri uyararak, “Politikacılar vergi mükelleflerinin paralarını dikkatle harcamak ve çalışma harcamalarında kamu kaynaklarının etkin, verimli ve ahlaki bir biçimde kullanılmasını sağlamakla yükümlüdür.” dedi.
İşte tam da Başbakanın harcamalar ile ilgili yaptığı yoruma ve vergi mükelleflerinin cebinden çıkan paraları usulsüz kullanmaktan dolayı eleştirilere maruz kalıp, görevlerinden istifa etme kararı alan siyasilere iki yeni örnek; Victoria Parlamentosu Başkanı Telmo Languiller ve Yardımcısı Don Nardella, kanunların kendilerine tanıdığı ikametgah giderlerine ait ödenek aldıklarından dolayı görevlerinden istifa ettiler. Parlamento kuralları gereğince, politikacılar, şehirdeki bir mülkünün dışında, Melbourne şehir merkezinden en az 80 km uzakta olması şartı ile, “ikinci bir ikametgah” için ödenek alma hakkına sahipler. İşçi Partisi Tarneit seçim bölgesi Milletvekili Telmo Languiller, parayı talep etme hakkına sahip olduğunu ancak bunun toplumun beklentilerini karşılamadığını kabul ettiğini söyleyerek, “Bu nedenle, aldığım parayı tam olarak geri ödeyeceğim.” dedi. Geelong’un güneydoğusundaki Queenscliff’de, kiraladığı bir konutu birincil ikamet yeri olarak gösteren Languiller, kendi seçmenlerine uzak olan Footscray semtinde de ikinci bir ev tutmuş ve burayı da resmi ikametgahı olarak göstermişti. Tarneit seçim bölgesi Melbourne şehir merkezinin yaklaşık 25 km batısında bulunuyor. Languiller, daha sonra, Parlamento’ya, Queenscliff’deki mülkünü ailevi nedenlerden dolayı kiraladığını belirterek bir açıklama getirdi. 1999 yılında Victoria Parlamentosu Milletvekili seçilen ve Uruguay’ın Montevideo kentinde dünyaya gelen Telmo Languiller, Avustralya’nın İspanyolca konuşulan bir ülkede dünyaya gelen ilk Parlamenteri olarak tanınıyor. Tecrübeli siyasetçi, daha önce de yanında çalıştırdığı Türk danışmandan dolayı toplumumuz tarafından da yakından tanınan bir kişi. Kendisi de zaman zaman erdemli siyasetçilere örnek verdiğimiz bir davranış sergileyerek yaptığı haksızlıktan dolayı özür diledi ve “Toplumun, kamu fonlarını harcamalarında ihtiyatlı davranmamızı beklediğini kabul ediyorum. Bu koşullarda ikinci bir ikamet tazminatı talebi bu beklentilere uymuyor” diyerek hem aldığı ödeneği geri ödemeyi taahhüt etti, hem de temsil ettiği görevinden istifa etti. İstifasında vicdanının sesini dinlemesinin yanında muhalefetin ve medyanın da konunun üzerine gitmesinde büyük katkısı olduğunu hatırlatmakta da yarar var.
Languiller’in ardından Yardımcısı Don Nardella’da aynı şekilde kendisine meclis tarafından tanınan ödeneği haksız yere aldığından dolayı görevinden istifa etmişti. Victoria’nın kuzeyindeki Melton seçim bölgesi Milletvekili Nardella, iki gün önce de tartışmalar ve istifa çağrılarından dolayı, İşçi Partisi’nden istifa etti. Don Nardella, Bellarine Yarımadası’ndaki Ocean Grove’da yaşadığı iddiasıyla aldığı ödenek miktarı olan toplam 100 bin doları geri ödemeyi reddediyor. Nardella’nın istifasında da muhalefetin kendisini yakın markaja almasının önemi de şüphesiz çok etkili olduğu söylenebilir. Çünkü Victoria Muhalefet Lideri Matthew Guy, ödenek skandalının daha derin araştırılması için Polis soruşturması çağrısında bulunmuştu. Hatta Victoria eyalet Başbakanı Daniel Andrews’e, Nardella’nın şehir merkezine 90 kilometre uzaklıkta olan ve ikametgahı olarak gösterdiği Ocean Grove’daki adresinin, aslında bir karavan olduğunu biliyor musunuz?” diye de sormuştu.
Avustralya’da gördüğümüz, okuduğumuz ve duyduğumuz kadarı ile partisini oy kaybına uğratan, seçmeninin ve toplumun beklentilerini karşılayamayan veya adı yolsuzluk skandalına karışan siyasetçilerin, koltuklarını daha fazla meşgul etmeyerek istifa ettiklerine çok şahit olduk. Bu bağlamda, hafta sonu gerçekleşen Batı Avustralya’daki eyalet seçim sonuçlarına da değinmek istiyorum. Eyaletin 1.5 milyona yaklaşan seçmeni, iki dönem iktidara taşıdığı Koalisyon Hükümetine ve 8.5 yıldır Başbakan koltuğunda oturan Colin Barnett’e üçüncü dönem için izin vermedi. Liberal-Ulusal ittifak hükümetinin hezimetinin ardından Barnett’in, siyasi kariyerine muhalefet sıralarında devam etmeyeceğini veya Liberal Parti liderliğini başka bir isme bırakacağını tahmin ediyorum. Bu tahmini ise daha önceki seçimler de benzer sonuçlar karşısında liderlerin aldıkları kararları göz önünde bulundurarak yaptım. Aslında büyük oy kaybına uğrayan Barnett’in, sonuçların belli olmasının ardından istifa edeceğini bekliyordum. Cumartesi akşamı yenilgiyi kabul eden duygulu konuşması sırasında bunu söylemedi, daha sonra da açıklamadı ama bakalım önümüzdeki günlerde geleneği devam ettirerek istifa kararı alacak mı… z.polat@yepyeni.zamanaustralia.com.au
