TÜRKİYE ZİRVEYİ ZORLUYOR
2024 yılı endeksinde 34 puanla 107. sırada yer alan Türkiye, 2025 yılı sonuçlarına göre 3 puan kaybederek 31 puana geriledi. Bu puan kaybı, Türkiye’nin dünya sıralamasında 17 basamak birden düşerek 124. sıraya gerilemesine neden oldu.
DW Türkçe’den Pelin Ünker’in derlediği habere göre; raporda dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise Türkiye’nin 2013 yılından bu yana devam eden düşüş trendi oldu. 2013 yılında 50 puan ile en yüksek seviyesine ulaşan Türkiye, 2025 yılı itibarıyla bu zirve noktasının 19 puan gerisinde kalmış durumda. Türkiye, 31 puanlık skoruyla bu yıl listede Cibuti, Moğolistan, Nijer ve Özbekistan ile aynı sırayı paylaştı.
BİR YILDA 17 BASAMAK GERİLEME
Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün analizlerine göre, 2012 yılından bu yana endekste kayda değer gerileme gösteren 50 ülke arasında en keskin düşüşler Türkiye, Macaristan ve Nikaragua’da gözlemlendi. Raporda, bu düşüşlerin nedeni olarak şu tespitlere yer verildi:
Demokratik gerileme ve kurumsal kırılganlık.
On yıla yayılan yapısal zayıflamalar.
Siyasal ve idari yapılara sistematik olarak yerleşen yolsuzluk ağları.
Raporda, bu gerilemelerin kalıcı hale geldiği ve yolsuzluğun derinleşmesi nedeniyle bu tablonun tersine çevrilmesinin son derece güç olduğu vurgulandı.
DİĞER ÜLKELERLE KIYASLAMA VE YÜKSELENLER
Geçtiğimiz yıl Türkiye’nin gerisinde olan Togo, Filipinler, El Salvador, Angola, Ekvador, Laos ve Sri Lanka gibi ülkeler, 2025 endeksinde puanlarını yükselterek Türkiye’nin önüne geçti. Öte yandan, Arnavutluk, Ukrayna ve Özbekistan gibi ülkelerin alt sıralardan orta sıralara doğru bir yükseliş sergilediği, Estonya ve Güney Kore gibi ülkelerin ise yüksek puanlarını koruyarak ilerlemeye devam ettiği kaydedildi.
GELİŞMİŞ DEMOKRASİLERDE KAYGI VERİCİ TABLO
Yolsuzluk Algı Endeksi, sadece gelişmekte olan ülkelerde değil, yerleşik demokrasilerde de bir gerilemeye işaret ediyor. ABD (64) bugüne kadarki en düşük puanına gerilerken; Kanada (75), Yeni Zelanda (81), Birleşik Krallık (70) ve Fransa (66) gibi ülkelerin performanslarında da düşüşler kaydedildi.
Özellikle ABD’de siyasi iklimin on yılı aşkın süredir kötüleştiği, Yurtdışı Yolsuzluk Faaliyetleri Kanunu’nun (FCPA) uygulanmasının zayıflatılmasının yolsuzluğa göz yumulduğu sinyalini verdiği belirtildi. Ayrıca, ABD’nin yurt dışındaki sivil toplum kuruluşlarına yönelik yardımları kesmesinin, küresel ölçekte yolsuzlukla mücadele çabalarını zayıflattığı ifade edildi.
ZİRVEDEKİLER VE EN ALT SIRADAKİLER
Endeksin zirvesinde 89 puanla Danimarka yer alırken, onu Finlandiya (88), Singapur (84), Yeni Zelanda (81) ve Norveç (81) takip etti. Ancak raporda, üst sıralardaki ülkelerin de “tamamen temiz” olmadığı, özellikle İsviçre ve Singapur gibi ülkelerin sınır ötesi “kirli para” akışlarını kolaylaştırdıkları gerekçesiyle eleştirildikleri hatırlatıldı.
Listenin en alt basamaklarında ise çatışmaların ve baskıcı rejimlerin hakim olduğu ülkeler yer aldı:
Somali ve Güney Sudan: 9 puan.
Libya, Yemen ve Eritre: 13 puan.
Venezuela ve Azerbaycan: Yolsuzluğun sistemik olduğu gerekçesiyle listenin son sıralarında gösterilen diğer ülkeler oldu.
