Aralarında Avustralya’nın olduğu Batılı 15 ülkenin büyükelçiliklerin Çin’e
gönderdikleri mektuplarla Uygur Türklerine uyguladığı baskıyı eleştirmesi Çin’in
tepkisine neden oldu.
Kanada öncülüğünde Batılı büyükelçilerin, Doğu Türkistan (Sincan Uygur
Özerk Bölgesi)’da “yeniden eğitim merkezi” adı altında kurulan
tartışmalı kamplarla ilgili Çin Komünist Partisinin (ÇKP) bölge yetkilisine
endişelerini bildiren mektup göndermesi Çin’i kızdırdı.Dışişleri Bakanlığı
Sözcüsü Hua Çunying, başkent Pekin’de düzenlenen olağan basın toplantısında,
Kanada öncülüğünde yabancı büyükelçilerin ÇKP Sincan Uygur Özerk Bölgesi
Sekreteri Çın Çüenguo’ya mektup göndermelerini, bu büyükelçilerin Viyana
Sözleşmesi’nin kendilerine tanıdığı yetkileri aştıkları şeklinde değerlendirdi.
Uygurlara yapılan zulümler için “söylenti” dedi
Büyükelçilerin gönderildikleri ülkeler ile bulundukları ülke arasında ikili
ilişkileri teşvik etmesi ve “söylentilere kulak vermemesi”
gerektiğini söyleyen Sözcü Hua, büyükelçilerin ayrıca “bulundukları
ülkeden herhangi yersiz talepte bulunamayacağını ve o ülkenin iç işlerine
müdahale edemeyeceğini” belirtti. Yabancı basındaki haberlerde, aralarında
Avustralya, İngiltere, Almanya, Kanada ve Fransa gibi Batılı 15 ülkenin büyükelçisinin ÇKP
Sincan Bölge Sekreterine tartışmalı eğitim kampları konusunda endişelerini
bildirdikleri bir mektup gönderdikleri yer almıştı. Uluslararası medyada
mektubun içeriği ya da ne zaman gönderildiğine ilişkin bilgi verilmemişti.
Yasal hale getirilen tartışmalı eğitim kampları
Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde yerel meclis olarak görev yapan Halk
Kongresi, ekim ayında “Sincan Uygur Özerk Bölgesi Aşırıcılıkla Mücadele
Düzenlemesi”ni, bölgede mesleki eğitim merkezlerinin kurulmasına izin
verilebilecek şekilde revize etmişti. Bu merkezlerin, Çince yazma ve konuşma
üzerine eğitim sağlayacağı belirtilirken, bölgedeki idari mekanizmaların,
eğitim ve dönüşüm sisteminin standartlaşması ve yasallaşmasını teşvik etmek
için bu eğitim merkezlerini organize ve koordine etmekten sorumlu olacağı ifade
edilmişti.Sincan’da 1 milyona yakın Uygurun siyasi eğitim kamplarında yargısız
olarak gözaltında tutulduğu tahmin ediliyor.Birleşmiş Milletler (BM) Irk
Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Komitesinin (İHOP) Çin’de ayrımcılığa
uğrayan topluluklarla ilgili İsviçre’nin Cenevre kentinde ağustos ayında düzenlediği toplantıya katılan insan hakları
kuruluşları, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde yerel yöneticilerin siyasi olarak
sakıncalı tutumlar içinde olduğunu iddia ettiği bireyleri, siyasi eğitim
merkezlerinde alıkoyduğunu açıklamıştı.
