Her ne kadar koronavirüs, tüm gündemleri alt, üst etse de Avustralya’da siyaset, baş döndürücü hızıyla devam ediyor. Bütün dünyada olduğu gibi Avustralya’da da hemen hemen tek gündemimiz, nüfüsun yarısından çoğunun evlerine kapanmasına mecbur bırakan koronavirüs.
Gözümüz ve kulağımız, acaba bugün kaç kişiye korona bulaştı? Kaç vaka tespit edildi? Bu açıklamalarda. Siyaset dünyasında olan biteni, bazen göremez veya duyamaz olduk. Ancak dile kolay, ülkenin en üst yönetimindeki ikinci ismi değişti. İki eyalette parti liderleri koltuklarından oldu ama koronavirüs nerdeyse bu gündemlerden daha öne çıktı. Toplum, haberdar olsa da asıl gündeminden dolayı çok önemsemedi.
Gerçi bu değişiklikler olduğu sırada koronavirüs kapanması bu kadar da yaygın değildi. Hatta yaklaşan okul tatili dolayısıyla programlar yapılmış, uçak seferleri dolmaya başlamış, tatil için birçok yerde otellerde yer kalmamıştı ki; önce NSW’de ardından da diğer eyaletlerde alınan tam kapanma kararları tatil programlarını tamamen değiştirdi.
AVUSTRALYA’NIN EN YÜKSEK MAKAMINDA 3 YIL ARADAN SONRA AYNI İSİM
Koronavirüs gündeminden, siyaset gündemine geçecek olursak, Başbakan anayasanın kendisine verdiği yetkiyi kullanarak önümüzdeki aydan itibaren 21 Mayıs 2022’ye kadar seçim tarihini açıklayabilir. Sandığa gitmeye bir yıldan daha az bir süre kaldı. Artık yaklaşan seçim takvimi mi desek veya parti içerisindeki daha önceden alışık olduğumuz liderlik yarışı mı desek, kolalisyonun 21 üyeli küçük ortağı Ulusalcılar Partisi, lider değişikliğine gitti. 2018 yılında adı taciz iddiasına karıştığı için Başbakan Yardımcısı görevinden istifa etmek zorunda kalan Barnaby Joyce, üç yıl sonra siyasi bir manevra ile Michael McCormack’ı devirerek Avustralya Başbakan Yardımcısı olarak ülkenin ikinci en yüksek makamına tekrar oturdu. Tamda Scott Morrison’ın İngiltere’de yapılan G7 İklim Zirvesi’nden döndüğü hafta. Herhalde yardımcısının değişmesine en çok üzülen kişi, Başabakan Scott Morrison, sevinen ise son yapılan seçimde oyların yüzde 65’ini aldığı seçim bölgesi New England seçmeni oldu. Aslında bu Michael McCormack’a karşı Joyce’ın ikinci güç gösterisi de sayılabilir. 2018 yılında koltuğunu kaybeden Joyce, 2020 Şubat ayında kendisinin yerine geçen parti lideri McCormack’la liderlik yarışına girdi ancak bu yarışı kaybetti. Artık Başbakan, çok iyi geçindiği Michael McCormack ile olan aynı siyasi ilişkisinin devam etmesini Barnaby Joyce’dan bekleyemez.
Avustralya G7 üyesi değil. Ancak zirveye Hindistan, Güney Kore ve Güney Afrika ile birlikte konuk olarak davet edilmişti. Katılımcı ülkeler zirve sonrası yaptıkları ortak açıklamada kömürle çalışan elektrik santralleri konusunda katı önlemler almayı kabul etti ve kömürden üretilen enerjiden uzaklaşma sözü verdiler. Başbakan Scott Morrison’da, mümkün olan en kısa sürede ve tercihen 2050 yılına kadar Avustralya’nın hedefinde net sıfır emisyona ulaşmak olduğunu söyledi. Barnaby Joyce’un başbakan yardımcısı olarak dönüşü, Scott Morrison için bir yönüyle sorunların başlaması anlamına da geliyor. Çünkü Koalisyon ortağı Ulusalcılar Partisi ve lideri hiç de kendisi gibi düşünmüyor. 2050 yılına kadar net sıfır emisyon hedefi onlar için bir anlam ifade etmiyor. Bunu daha ilk gün Başbakan Yardımcısı olarak koltuğuna oturmadan sorulan bir soruda şu şekilde verdiği cevapdan anlıyoruz “Bu Barnaby politikası değil, Ulusalcılar’ın politikası”.
İŞÇİ PARTİSİ’NİN İKİ EYALETTE LİDERİ DEĞİŞTİ
Bir diğer değişiklik ise NSW Eyalet İşçi Partisi’nde yaşandı. Nerdeyse 90 yıldır Ulusalcılar (The Nationals) Partisi’nden başka partiye kaymayan Upper Hunter seçim bölgesinde yapılan ara seçime, İşçi Partisi büyük umutlarla girdi. Ancak yenilgiyle çıktı. NSW İşçi Partisi Lideri Jodi McKay bu hezimet karşısında, Avustralya’da daha önceki örneklerinden de bildiğimiz gibi sorumluluk göstererek siyasetçilerin kulaklarına küpe olacak şu sözlerle parti liderliğinden istifa etti; “Kimse benden kenara çekilmemi istemedi, aslında meslektaşlarım kalmamı istiyordu. Liderlik, ne zaman adım atılacağını ve aynı zamanda ne zaman bırakılacağını bilmekle ilgilidir.”
Ancak McKay, seçim bölgesi Strathfield Milletvekili olarak siyasete devam edeceğini ve NSW İşçi Partisi’nin yeni lideri Chris Minns’i destekleyeceğini açıkladı.
2015 yılında Kogarah seçim bölgesinden parlamentoya giren Minns ile Başbakan Yardımcısı Barnaby Joyce’ın liderlik hırsı, aslında birbirine çok benziyor. Minns’de 4 Haziran’da NSW İşçi Partisi’nin lideri seçilmeden önce 2018’de Michael Daley’e ve 2019’da Jodi McKay’e karşı girdiği liderlik yarışında iki kez başarılı olamamıştı.
İşçi Partisi’nde yaprak dökümü, Tazmanya Eyalet Lideri David O’Byrne’nın 10 yıl önceden gelen bir taciz suçlamasının ardından gelen istifası ile devam etti. Temmuz ayı başında liderlikden istifa eden O’Byrne’nın yerine eski lider Rebecca White, tekrar liderlik koltuğuna oturdu.
Federal seçimlere nerdeyse 1 yıldan daha az bir süre kala Avustralya siyaset arenasında daha ne gibi sürpriz değişiklikler olur bilemiyoruz. 18 Temmuz’da yapılan anketler, İşçi Partisi’nin şimdi seçim olsa, yüzde 47’ye karşı, yüzde 53 oranında Koalisyon’un önünde olduğunu gösteriyor. 2019-20 orman yangını krizinden bu yana seçmen desteğinin en düşük seviyesine inen Morrison Hükümeti, 21 Mayıs 2022’ye kadar bu yüzdelik oranını ne zaman kendi lehine çevirirse, ihitimal Başbakan o zaman seçim startını verecektir. z.polat@yepyeni.zamanaustralia.com.au
