Suriye’den gelen haberler, İdlib’te düzenlenen korkunç
bir saldırıda kimyasal madde kullanıldığına işaret ediyor.
Ağustos 2013’teki Sarin saldırılarının ardından
bazılarına izlemesi zor, korkunç video çekimlerinin de eşlik ettiği,
yasaklanmış sinir gazının kullanıldığını öne süren sayısız iddia ortaya atıldı.Daha
önce Sarin gazının kullanıldığı vakalar, video görüntüleri incelenerek kimyasal
maddenin yarattığı hasarın teşhis edilmesinin sorunlu bir yaklaşım olduğunu
ortaya koyuyor.Oluşan hasarı gösteren işaretlerin birçoğunu kayıt altına almak
çok da kolay değil.Ayrıca sinir gazı kimyasallarının tamamının aşırı derecede
ölümcül olmasından dolayı tıbbi yardıma ulaşabilecek kadar hayatta kalmayı
başaran kurbanların önemli bir kısmı da en ciddi semptomları göstermekten uzak
oluyor.Sıvı sinir gazı kimyasallarına (bu kimyasalların tamamı normal sıcaklık
düzeyinde sıvıdır, gaz halinde bulunmaz) maruz kalınmasıyla ortaya çıkan
etkiler, buhar soluyanların gösterdiğinden daha farklı bir kronolojik seyir
gösterir.Ancak, insan vücuduna yaptığı psikolojik etkiler açısından sinir gazı
kimyasallarının tamamı aynı şekilde davranır.
kimyasallar
Kullanılan silah, Sarin gazı olmayabilir. Pekala,
diğer başka bir sinir gazı kimyasalı da olabilir.Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (OPCW)
tarafından yayınlanan belgeler, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad hükümetinin
etkisi haftalarca ve hatta aylarca sürebilen bir kirliliğe neden olan uçucu
olmayan bir sıvıdan oluşan sinir gazı kimyasalı VX üretebilecek yeteneği ve
tedarik zinciri olduğunu ortaya koyuyor.
Kullanılmış olması muhtemel bir diğer kimyasal gaz da
İran-Irak savaşı sırasında Irak’ta çok ciddi miktarlarda üretilen Tabun.Tabun’un
en önemli avantajı üretiminin kolay olması. Ancak Sarin veya VX’e kıyasla
nispeten daha az ölümcül bir kimyasal.Ölümcül olma sıralamasına göre, çok
yaygın şekilde kullanılan klora kıyasla ise daha fazla can kaybına neden
oluyor.Diğer başka sinir gazı kimyasallarının kullanılmış olması da muhtemel
ancak çok olası değil. Zira bunların üretimi için değişik kimyasal ve üretim
yöntemlerine başvurmak gerekiyor.Çok ciddi bir çalışmayla adli kanıtların
toplanması, korunması ve incelenmesi sonucunda kullanılan malzeme de kesin
olarak belirlenebilir. Bu çalışmaların en önemli unsuru da kullanılan gerçek
silahın ya da silahların kalıntılarına ulaşmak.
Esad’a cesaret mi
verildi?
Kanıtlanması halinde, sinir gazının kullanımı ciddi
sonuçlar doğurur. Bu durum, rutin bir şekilde klorun kullanılmasının ardından
çatışmada çıtanın daha da yukarıya taşındığı anlamına gelir.Daha ileri
silahların kullanılmasının arkasında yatan nedenlerden biri de belki de öldürme
gücü nispeten düşük olan klor kullanımının cezasız kalması olabilir.bbc
